I SA/Lu 1046/16

PostanowienieWSA w Lublinie2017-01-12

Skład orzekający: Referendarz sądowy Marcin Małek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osobie prawnej można przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym (zwolnienie od wpisu sądowego) w postępowaniu administracyjnosądowym, gdy wykaże ona brak wystarczających środków na pokrycie kosztów postępowania?
Ratio decidendi
Osobie prawnej można przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od wpisu sądowego, jeżeli wykaże ona, że nie posiada wystarczających środków na pokrycie pełnych kosztów postępowania. Instytucja prawa pomocy jest wyjątkiem od zasady ponoszenia kosztów przez strony, dlatego jej przesłanki należy interpretować ściśle. Udzielenie pomocy powinno nastąpić, gdy zdobycie środków przez stronę jest obiektywnie niemożliwe, a decyzja w tym zakresie opiera się na ocenie kosztów postępowania i aktualnej kondycji finansowej strony.
Stan faktyczny
Skarżąca spółka, w związku z nałożonym na nią wpisem sądowym od skargi w kwocie 100.000 zł, złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, tj. zwolnienie od kosztów sądowych. Spółka argumentowała, że decyzje organów podatkowych doprowadziły do zaprzestania jej działalności, braku przychodów i środków finansowych, a także majątku. Wskazała, że stan majątkowy wspólników nie pozwala na dokapitalizowanie spółki.
Rozstrzygnięcie
Przyznano V. C. prawo pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu sądowego od skargi w całości; odmówiono przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Marcin Małek po rozpoznaniu w dniu 12 stycznia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku V. C. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi V. C. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] października 2016 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od maja do grudnia 2013 r. p o s t a n a w i a 1. przyznać V. C. prawo pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu sądowego od skargi w całości; 2. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. Skarżąca spółka, wezwana do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 100.000 zł, złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku podniesiono, że wydane przez organy podatkowe decyzje doprowadziły do zaprzestania prowadzenia działalności gospodarczej. Obecnie Spółka nie uzyskuje przychodów. W wyniku wydanych decyzji podatkowych oraz czynności egzekucyjnych spółka nie posiada żadnych środków finansowych. Nie posiada również wymagalnych należności, majątku obrotowego i trwałego. Stan majątku wspólników uniemożliwia im podniesienie kapitału zakładowego lub dokonania dopłat w wysokości umożliwiającej pokrycie wymaganych zobowiązań i kosztów sądowych. Nie ma również żadnych perspektyw pozyskania tych środków przed zakończeniem (pozytywnym) postępowania sądowego w niniejszej sprawie. W oświadczeniu o majątku i dochodach pełnomocnik spółki podał wysokość jej kapitału zakładowego, majątku lub środków finansowych - [...] zł, wartość środków trwałych – [...] zł, kwotę zysku za ostatni rok obrotowy według bilansu – (minus) [...] zł, stan dwóch rachunków bankowych – [...] zł oraz (minus) [...] zł. Z dołączonego do wniosku rachunku zysków i strat wynika zaś, że spółka w 2015 r. nie osiągnęła żadnego przychodu. Z dniem 1 maja 2016 r. została zawieszona działalność spółki. Referendarz sądowy zważył, co następuje: Z akt sprawy wynika, że skarżąca spółka (osoba prawna) wniosła o udzielenie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Kwestię rozstrzygnięcia tak zakreślonego żądania reguluje art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity w Dz. U. z 2016 r. poz. 718; dalej: p.p.s.a.), w myśl którego osobie prawnej lub innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej prawo pomocy w zakresie częściowym może być przyznane, gdy osoba ta wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Podkreślenia przy tym wymaga, że prawo pomocy jest instytucją stanowiącą wyjątek od zasady ponoszenia kosztów postępowania przez strony postępowania. Z tego względu przesłanki zastosowania tej instytucji winny być interpretowane w sposób ścisły. Udzielenie prawa pomocy jest bowiem formą dofinansowania strony postępowania z budżetu państwa i powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu jest rzeczywiste i obiektywnie niemożliwe. Co istotne przyznanie lub odmowa przyznania prawa pomocy winna wynikać z wzajemnej oceny dwóch elementów: kosztów, jakie musi ponieść strona na poczet prowadzonego postępowania i jej aktualnej kondycji finansowej. Mając na uwadze powołane regulacje prawne i wynikające z nich zasady, jakimi należy kierować się rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy, wysokość kosztów sądowych, które na obecnym etapie postępowania stanowi wpis od skargi w wysokości 100.000 zł oraz stan faktyczny sprawy, należało stwierdzić, że w sprawie istnieją podstawy dla pozytywnego załatwienia wniosku strony w części dotyczącej zwolnienia skarżącej spółki z obowiązku uiszczenia należnego w sprawie wpisu sądowego do skargi. Jak wynika z akt sprawy (oświadczenie prezesa spółki, wpis w KRS) skarżąca nie prowadzi już żadnej działalności gospodarczej. Nie posiada żadnego majątku ani wymagalnych należności. Wszystkie posiadane przez nią środki pieniężne zostały zajęte w roku postępowania egzekucyjnego. Łączna wartość zobowiązań spółki wynosi [...] zł. Z rachunku zysków i strat wynika natomiast, że w 2015 r. spółka nie uzyskała żadnego przychodu, a koszty operacyjne wyniosły [...] zł, strata za ten rok wyniosła [...] zł. Zatem stwierdzić należy, że skarżąca spółka wykazała, że nie jest obecnie w stanie zgromadzić środków na poniesienie kosztów sądowych w postaci wpisu należnego od skargi. Jednocześnie wskazać należy, że na obecnym etapie postępowania kwota wpisu sądowego jest jedynym kosztem, do którego uiszczenia zobowiązana jest spółka. Przyszłe ewentualne koszty postępowania mogą być przedmiotem rozpoznania kolejnego wniosku o przyznanie prawa pomocy. Zauważyć bowiem należy, że sytuacja materialna spółki, pomimo kłopotów finansowych - do tego czasu może ulec poprawie. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a., należało postanowić jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło