I SA/Lu 1059/13
PostanowienieWSA w Lublinie2013-11-15
Skład orzekający: Marcin Małek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która samotnie wychowuje trójkę dzieci (w tym jedno niepełnosprawne i jedno wymagające stałej opieki medycznej), utrzymuje się z wynagrodzenia netto w kwocie 1400 zł po potrąceniach komorniczych oraz emerytury matki w kwocie 1300 zł brutto, posiada jedynie ½ udziału w prawie własności nieruchomości rolnej i nie ma oszczędności, może zostać zwolniona od kosztów sądowych i ustanowiony dla niej adwokat z urzędu w sprawie dotyczącej umorzenia zaległości podatkowych?Ratio decidendi
Osoba fizyczna, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, może zostać przyznana pomoc prawna w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu. W sytuacji skarżącej, której dochody są niewystarczające na pokrycie podstawowych potrzeb rodziny i kosztów leczenia dzieci, a majątek jest ograniczony do udziału w nieruchomości rolnej, należy uznać, że nie jest ona w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego.Stan faktyczny
Skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z urzędu w sprawie dotyczącej decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w L. w przedmiocie umorzenia zaległości podatkowych. W uzasadnieniu wskazała na trudną sytuację materialną: samotne wychowywanie trójki dzieci (jedno niepełnosprawne, drugie pod stałą opieką medyczną), dochód netto 1400 zł po potrąceniach komorniczych, emeryturę matki 1300 zł brutto, posiadanie jedynie udziału w nieruchomości rolnej i brak oszczędności. Koszty utrzymania gospodarstwa domowego przekraczają dochody, co uniemożliwia leczenie dzieci.Rozstrzygnięcie
1) zwolniono stronę skarżącą od kosztów sądowych; 2) ustanowiono dla strony skarżącej adwokata z urzędu.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Marcin Małek po rozpoznaniu w dniu 15 listopada 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu w sprawie ze skargi A. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w L. z dnia [...] sierpnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia zaległości podatkowych p o s t a n a w i a 1) zwolnić stronę skarżącą od kosztów sądowych; 2) ustanowić dla strony skarżącej adwokata z urzędu.
Wnioskiem z dnia 4 listopada 2013 r., nadesłanym do tut. Sądu w odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia należnego od wniesionej skargi wpisu sądowego w kwocie 500,00 zł, skarżąca domagała się zwolnienia z kosztów sądowych oraz ustanowienia w sprawie fachowego pełnomocnika procesowego w osobie adwokata z urzędu.
W uzasadnieniu powyższego wyjaśniła, że samotnie wychowuje trójkę dzieci w tym jedno niepełnosprawne, a drugie pozostające pod stałą opieka medyczną. W skąd rodziny wchodzi jeszcze matka skarżącej. Stan zdrowia dzieci obrazuje dokumentacja znajdujące się w aktach administracyjnych sprawy. Cała rodzina utrzymuje się w wynagrodzenia za pracę skarżącej, którego wysokość po potrąceniach komorniczych wynosi 1.400,00 zł netto oraz emerytury jej matki w kwocie 1.300,00 zł brutto. Wszyscy zamieszkują w domu o pow. 70 m2, stanowiącym własność matki skarżącej. Skarżąca prócz udziału w wysokości ½ prawa własności nieruchomości rolnej nie posiada żadnego majątku ani jakichkolwiek oszczędności pieniężnych. Jak wskazała koszty utrzymania gospodarstwa domowego przekraczają uzyskiwane dochody rodziny, co uniemożliwia leczenie oraz rehabilitacje dzieci skarżącej.
Mając na uwadze wszystkie podniesione wyżej okoliczności zważono, co następuje.
Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej jako "p.p.s.a.") przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zgodnie z art. 245 § 2 powołanej ustawy zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata z urzędu, następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
Powyższe wskazuje, że prawo pomocy ma charakter szczególny i wyjątkowy, a skorzystać z tego uprawnienia mogą jedynie osoby w rzeczywiście ciężkiej sytuacji finansowej, pozbawione majątku, stałego miesięcznego dochodu lub uzyskujące go w takiej wysokości, że nie są w stanie uiścić najmniejszych nawet należności związanych z postępowaniem sądowym.
W świetle powyższego, mając na uwadze sytuację finansową skarżącej, a w szczególności deklarowaną wysokość dochodów oraz niezbędnych do utrzymania rodziny wydatków stwierdzić należy, iż nie jest ona w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów niniejszego postępowania, co przemawia za uwzględnieniem zgłoszonego żądania w całości.
Oceniając sytuację materialną skarżącej wzięto pod uwagę, że oprócz udziału w prawie własności do nieruchomości rolnej nie posiada ona żadnego majątku, a jedyny dochód jaki uzyskuje w wysokości 1.400,00 zł netto nie pozwala na poniesienie kosztów sądowych. Skarżąca z tej kwoty musi pokryć koszty koniecznego utrzymania siebie oraz trójki małoletnich dzieci (media, wyżywienie, odzież, środki higieny, edukacja). Jednocześnie dwoje dzieci wymaga stałego specjalistycznego leczenia i rehabilitacji , co również wymaga nakładów finansowych. Skarżąca nie może, przy tym liczyć na pomoc członków rodziny (matki) w poniesieniu kosztów sądowych, albowiem osiągane przez nią dochody wystarczają jedynie na pomoc w zaspokajaniu podstawowych potrzeb życiowych skarżącej i jej dzieci. Pod uwagę wzięto również fakt, iż skarżąca ma obowiązek uiszczenia kosztów sądowych w drugiej zawisłej równolegle przed sądem sprawie, w której również złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w takim samym jak w niniejszej sprawie zakresie. Dokonując zatem oceny możliwości poniesienia kosztów postępowania, wzięto pod uwagę wysokość kosztów w obu tych sprawach.
Konkludując, w tej sytuacji przyjąć należało, że skarżąca wykazała w sposób dostatecznie przekonujący, że poniesienie występujących w sprawie kosztów sądowych podobnie jak opłacenie fachowego pełnomocnika procesowego w osobie adwokata z urzędu, przekracza jej możliwości finansowe.
Dlatego też działając na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. postanowiono orzec jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło