I SA/Lu 1059/13
PostanowienieWSA w Lublinie2017-04-19
Skład orzekający: Referendarz sądowy Marcin Małek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy adwokatowi ustanowionemu z urzędu przysługuje zwrot kosztów przejazdu na rozprawę przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, jeśli nie udokumentował on sposobu i kosztów przejazdu?Ratio decidendi
Adwokatowi ustanowionemu z urzędu przysługuje zwrot kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, w tym wynagrodzenia i niezbędnych, udokumentowanych wydatków. W przypadku kosztów przejazdu, konieczne jest udokumentowanie sposobu i kosztów przejazdu, zgodnie z przepisami rozporządzenia Ministra Infrastruktury. Brak takiego udokumentowania, pomimo wezwania sądu, skutkuje odmową zwrotu tych wydatków.Stan faktyczny
Wniosek adwokata J. S. o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w sprawie ze skargi A. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w przedmiocie umorzenia zaległości podatkowych. Adwokat domagał się zwrotu wynagrodzenia za II instancję oraz kosztów przejazdu na rozprawę przed NSA. Sąd pierwszej instancji odmówił zwrotu kosztów przejazdu z powodu braku odpowiedniego udokumentowania.Rozstrzygnięcie
1. Przyznano adwokatowi J. S. od Skarbu Państwa kwotę 221,40 zł tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. 2. Odmówiono zwrotu wydatków z tytułu kosztów przejazdu na rozprawę przed Naczelnym Sądem Administracyjnym.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Marcin Małek po rozpoznaniu w dniu 19 kwietnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku adwokata J. S. o przyznanie kosztów reprezentacji z urzędu w sprawie ze skargi A. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] sierpnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia zaległości podatkowych p o s t a n a w i a 1. przyznać adwokatowi J. S. od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie) kwotę 221,40 zł (słownie: dwieście dwadzieścia jeden złotych czterdzieści groszy), obejmującą podatek od towarów i usług, w kwocie 41,40 zł (słownie: czterdzieści jeden złotych czterdzieści groszy), tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu; 2. odmówić zwrotu wydatków z tytułu kosztów przejazdu na rozprawę przed Naczelnym Sądem Administracyjnym.
Postanowieniem z dnia 15 listopada 2013 r. referendarz sądowy tut. Sądu zwolnił skarżącą od kosztów postepowania i przyznał jej adwokata z urzędu, którego Okręgowa Rada Adwokacka w L. wyznaczyła w osobie adwokata J. S. (k. 22 i 31 a.s.).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wyrokiem z dnia 12 lutego 2014 r. oddalił skargę A. S. na ww. decyzję Dyrektora Izby Skarbowej oraz przyznał wskazanemu pełnomocnikowi należne wynagrodzenia.
Następnie pełnomocnik skarżącej sporządził i wniósł skargę kasacyjną od ww. wyroku, a następnie uczestniczył w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, podczas której złożył wniosek o zwrot kosztów udzielonej z urzędu pomocy prawnej zgodnie z przedłożonym spisem (221,40 zł opłata za II instancję oraz 282,20 zł koszty dojazdu na rozprawę po trasie Lublin-Warszawa-Lublin).
Wyrokiem z dnia 10 listopada 2016 r., sygn. akt II FSK 2389/14 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił wniesioną skargę kasacyjną, pozostawiając wniosek pełnomocnika o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej do rozpoznania sądowi pierwszej instancji.
Pismem z dnia 7 marca 2017 r. referendarz sądowy wezwał pełnomocnika strony do uzupełninia braków formalnych wniosku o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej w części dotyczącej poniesionych wydatków poprzez udokumentowanie jakim środkiem transportu dokonał przejazdu na trasie Lublin-Warszawa-Lublin, ze wskazaniem jego pojemności skokowej.
Powyższe wezwanie po dwukrotnym awizowaniu wróciło do nadawcy z adnotacją "zwrot nie podjęto w terminie".
W dniu 11 kwietnia 2017 r. pełnomocnik strony ponownie wniósł o przyznanie kosztów zastępstwa procesowego oraz zwrot poniesionych wydatków zgodnie ze spisem kosztów złożonym na rozprawie kasacyjnej.
Rozpoznając wniosek zważono, co następuje:
Stosownie do art. 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) - zwanej dalej w skrócie p.p.s.a. - wyznaczony w ramach przyznanego stronie prawa pomocy pełnomocnik otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych albo rzeczników patentowych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków.
W odniesieniu do adwokatów powyższe zasady od dnia 2 listopada 2016 r. określa rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2016 r., poz. 1714).
W świetle § 4 ust. 1 rozporządzenia opłatę ustala się w wysokości określonej w rozdziałach 2-4, przy czym nie może ona przekraczać wartości przedmiotu sprawy. Zgodnie zaś z § 4 ust. 2 rozporządzenia ustalenie opłaty w wysokości wyższej niż określona w ust. 1, a nieprzekraczającej 150% opłat określonych w rozdziałach 2-4, następuje z uwzględnieniem kryteriów, określonych pkt 1-4 tego przepisu.
Opłata w sprawie przed sądem administracyjnym, w sprawie, w której przedmiotem sporu nie była należność pieniężna ani też orzeczenie Urzędu Patentowego wynosi w pierwszej instancji - w myśl § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia - 240 zł. Zgodnie zaś z § 21 ust. 1 pkt 2 lit. a rozporządzenia opłata w sprawie przed sądem administracyjnym, w drugiej instancji, za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej oraz udział w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, wynosi 75% opłaty określonej w pkt 1, a jeżeli w drugiej instancji sprawy nie prowadził ten sam adwokat - 100% tej opłaty, w obu przypadkach nie mniej niż 120 zł.
Mając na uwadze powyższe uregulowania referendarz sądowy przyznał adwokatowi J. S. za reprezentowanie strony w postępowaniu przed sądem drugiej instancji wynagrodzenie w wysokości 180 zł, które zgodnie z § 4 ust. 3 rozporządzenia należało powiększyć o 23 % podatku od towarów i usług. Tym samym łączna suma wynagrodzenia wynosi 221,40 zł.
W ocenie referendarza sądowego tak wyliczona kwota jest adekwatna do udziału pełnomocnika w postępowaniu po wzięciu pod uwagę niezbędnego nakładu pracy pełnomocnika, a także charakteru przedmiotowej sprawy, której stopień zawiłości nie był znaczny.
Odnosząc się natomiast do złożonego przez pełnomocnika wniosku o przyznanie zwrotu kosztów dojazdu samochodem na rozprawę przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, wskazać należy, iż zgodnie z treścią § 2 pkt 2 rozporządzenia koszty nieopłaconej pomocy prawnej ponoszone przez Skarb Państwa obejmują również niezbędne, udokumentowane wydatki adwokata.
W kwestii zwrotu kosztów przejazdu obrońców ustanowionych z urzędu mają zastosowania przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 25 marca 2002 r. w sprawie warunków ustalania oraz sposobu dokonywania zwrotu kosztów używania do celów służbowych samochodów, motocykli i motorowerów niebędących własnością pracodawcy (Dz. U. Nr 27, poz. 271 ze zm.).
Nie negując zasadności zwrotu wydatków związanych z przejazdem na potrzeby zapewnienia należytej reprezentacji skarżącej przez Naczelnym Sądem Administracyjnym, należy zauważyć, że niewystarczające pozostaje samo wyliczenie dotyczące poniesionych wydatków. W tym względzie konieczne pozostaje udokumentowanie, że ustanowiony z urzędu profesjonalny pełnomocnik w rzeczywistości korzystał z konkretnego pojazdu w określonym czasie i miejscu na potrzeby zapewnienia należytej pomocy prawnej swojemu mandatowi. Takie dodatkowe wymogi skierowane wobec pełnomocnika ustanowionego z urzędu, który korzysta z własnego środka transportu, mają istotne znaczenie zarówno dla ustalenia stawki zwrotu zależnej od typu i pojemności pojazdu (§ 2 ww. rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 25 marca 2002 r.) jak i dla zachowania równych zasad zwrotu poniesionych wydatków z tymi pełnomocnikami ustanowionymi z urzędu, którzy je udokumentowali, przedstawiając na tę okoliczność np. bilety za przejazdy, faktury, rachunki. Uwzględniając powyższe rozważania należało stwierdzić, że w rozpoznawanej sprawie pełnomocnik nie odpowiedział na wezwanie referendarza sądowego i nie udokumentował należycie swoich wydatków, a zatem nie mogą one podlegać zwrotowi.
W związku z powyższym, należało na zasadzie wyżej powołanych przepisów orzec jak w postanowieniu.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło