I SA/Lu 106/16

PostanowienieWSA w Lublinie2016-03-02

Skład orzekający: Marcin Małek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku w utrzymaniu koniecznym dla siebie i rodziny, może uzyskać prawo pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych?
Ratio decidendi
Prawo pomocy w zakresie częściowym przysługuje osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w utrzymaniu koniecznym dla siebie i rodziny. W sytuacji, gdy strona posiada stałe dochody i majątek, ale ich wysokość nie pozwala na pokrycie pełnych kosztów sądowych, można przyznać częściowe zwolnienie, które nie zagraża jej egzystencji, a jednocześnie czyni zadość zasadzie ponoszenia ciężarów publicznoprawnych.
Stan faktyczny
Skarżąca M. M. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitego zwolnienia z wpisu od skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych. W uzasadnieniu podała, że utrzymuje się wraz z mężem ze świadczeń emerytalnych, a jej majątek stanowi jedynie mieszkanie. Wskazała również na koszty utrzymania gospodarstwa domowego. Referendarz sądowy, analizując sytuację materialną skarżącej, uznał, że nie ma podstaw do całkowitego zwolnienia z wpisu, ale przyznał częściowe zwolnienie.
Rozstrzygnięcie
1. Przyznano M. M. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie z wpisu sądowego od skargi ponad kwotę 200 zł. 2. Odmówiono przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Marcin Małek po rozpoznaniu w dniu 2 marca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym częściowe zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M. M. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] listopada 2015 r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2010 r. p o s t a n a w i a 1. przyznać M. M. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie z wpisu sądowego od skargi ponad kwotę 200 zł (dwieście złotych); 2. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi M. M. (ur. 1947 r.) zwróciła się do Sądu o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia z wpisu od wniesionej skargi w całości. W uzasadnieniu wniosku podała, że prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z mężem, utrzymując się z otrzymywanych przez nich świadczeń emerytalnych w łącznej kwocie [...]zł netto. Majątek skarżącej stanowi wyłącznie mieszkanie o pow. 30 m2 położone w Zwierzyńcu w którym zamieszkuje razem z mężem. W zakresie kosztów utrzymania wskazała: opłaty mieszkaniowe - [...] zł, energia elektryczna i gaz odpowiednio [...] zł i [...] zł (za dwa miesiące), zakup lekarstw - [...] zł oraz opłaty za telefon, dostarczenie wody i odbiór ścieków - [...] zł. Mając powyższe na uwadze zważono, co następuje: Na wstępie zaznaczyć należy, że generalną zasadą postępowania sądowego jest ponoszenie kosztów związanych z udziałem w tym postępowaniu. Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270), dalej - p.p.s.a., prawo pomocy przysługuje osobie fizycznej w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, zaś w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w utrzymaniu koniecznym dla siebie i rodziny. Z przepisu tego wynika, że dopiero gdy środki, którymi dysponuje strona skarżąca okażą się niewystarczające może ona wystąpić o przyznanie prawa pomocy, a pomoc ta stosowana jest wobec osób nieposiadających żadnego dochodu lub oszczędności lub osób posiadających bardzo niski dochód, a więc takich, które znajdują się w bardzo trudnej sytuacji materialnej pozwalającej na zaspokojenie jedynie podstawowych potrzeb życiowych. Tak więc przepisy o prawie pomocy mają zastosowanie wyłącznie do osób, które mimo największych starań nie mogą poczynić oszczędności i ponieść kosztów postępowania sądowego. W ocenie referendarza sądowego, w okolicznościach rozpoznawanej sprawy brak jest podstaw do przyjęcia, że skarżąca nie ma żadnej możliwości sfinansowania przynajmniej części wpisów sądowych od wniesionej skargi. Sytuacja rodzinna i majątkowa strony wskazuje, iż zbyt dużym obciążeniem dla skarżącej byłoby wyłącznie uiszczenie wpisu w jego pełnej wysokości, tj. 681 zł. Sytuacja ta pozwala jednak na przyjęcie, że uiszczenie wpisu w wysokości 200 zł mieści się w zakresie możliwości finansowych skarżącej. Z wyjaśnień skarżącej oraz akt administracyjnych i sądowych sprawy wynika, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z mężem. Obydwoje utrzymują się ze świadczeń emerytalnych w łącznej kwocie [...]zł netto. Ponadto skarżąca jest właścicielem mieszkania, a tym samym ma zapewnione warunki mieszkaniowe. Z akt sprawy nie wynika przy tym by skarżąca zalegała z jakimikolwiek płatnościami związanymi z prowadzeniem gospodarstwa domowego. Strona była również w stanie zgromadzić środki pieniężne celem opłacenia usług profesjonalnego pełnomocnika reprezentującego ją w postępowaniu przed organami podatkowymi. Mając zatem na uwadze, iż wnioskodawczyni oraz jej mąż osiągają stałe dochody, a ponadto posiadają majątek nieruchomy nie jest możliwe całkowite zwolnienie z wpisu sądowego od skargi. Referendarz sądowy uznał jednak, że sytuacja majątkowa strony uzasadnia zwolnienie z wpisu sądowego ponad kwotę 200 złotych. Uiszczenie wpisu w takiej wysokości nie tylko nie stworzy zagrożenia dla egzystencji skarżącej i jej rodziny, ale też uczyni zadość konstytucyjnej zasadzie ponoszenia ciężarów i świadczeń publicznoprawnych. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a, orzeczono jak na wstępie.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło