I SA/Lu 1063/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Danuta Małysz po rozpoznaniu w dniu 17 maja 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu J. W. od zarządzenia referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 6 marca 2018 r., sygn. akt I SA/Lu 1063/17, w przedmiocie prawa pomocy w sprawie ze skargi J. W. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie umorzenia zaległości podatkowych postanawia - utrzymać w mocy zaskarżone zarządzenie. Zarządzeniem z 6 marca 2017 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie pozostawił bez rozpoznania wniosek skarżącej J. W. o przyznanie prawa pomocy. W uzasadnieniu tego zarządzenia referendarz wyjaśnił, że wniosek o przyznanie prawa pomocy skarżąca zawarła w skardze i nie złożyła go na formularzu urzędowym, jak tego wymaga art. 252 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", pomimo doręczonego jej wezwania w tym przedmiocie. Dodał, że wniosek skarżącej o przedłużenie terminu do usunięcia wskazanego braku wniosku o przyznanie prawa pomocy nie został uwzględniony. Stwierdził, że zgodnie z art. 257 p.p.s.a. wniosek o przyznanie prawa pomocy, który nie został złożony na urzędowym formularzu lub którego braków strona nie uzupełniła w zakreślonym terminie, pozostawia się bez rozpoznania. Skarżąca wniosła sprzeciw od powyższego zarządzenia. Sformułowała w nim żądanie uchylenia tego zarządzenia względnie jego zmiany przez wyznaczenie przez sąd terminu do uzupełnienia braków formalnych wniosku o przyznanie prawa pomocy. W uzasadnieniu sprzeciwu skarżąca podniosła, że – jak już wyjaśniała uprzednio – w terminie zakreślonym w wezwaniu nie mogła złożyć wniosku o przyznanie prawa pomocy na formularzu urzędowym z powodu złamania ręki. W związku z tym faktem wnosiła o wydłużenie terminu o 30 dni. W zaskarżonym zarządzeniu referendarz sądowy wskazał, że wniosek ten nie został uwzględniony, jednak - zdaniem skarżącej - nie została ona o tym poinformowana. Okoliczności te świadczą, w ocenie skarżącej, o wydaniu zarządzenia z naruszeniem prawa. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Art. 252 § 2 p.p.s.a. stanowi, że wniosek o przyznanie prawa pomocy składa się na urzędowym formularzu według ustalonego wzoru. Jednocześnie z art. 49 p.p.s.a. wynika, że: - jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej (§ 1), - jeżeli strona nie uzupełniła lub nie poprawiła pisma w terminie, przewodniczący zarządza pozostawienie pisma bez rozpoznania, a na zarządzenie takie przysługuje zażalenie (§ 2), - pismo poprawione lub uzupełnione w terminie wywołuje skutki od dnia jego wniesienia (§ 3). Dodać w tym miejscu należy, że zgodnie z art. 257 p.p.s.a. wniosek o przyznanie prawa pomocy, który nie został złożony na urzędowym formularzu lub którego braków strona nie uzupełniła w zakreślonym terminie, pozostawia się bez rozpoznania, przepis ten przewiduje więc taką samą konsekwencję, jak art. 49 § 2 p.p.s.a. Stosownie do przywołanych przepisów skarżąca została wezwana do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy na formularzu urzędowym PPF w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, z pouczeniem, że niewykonanie wezwania spowoduje pozostawienie wniosku bez rozpoznania (k-16 akt sprawy). Pismo z 5.01.2018 r., zawierające to wezwanie, doręczono skarżącej 25.01.2018 r. (k-17). W odpowiedzi na nie, w piśmie z 1.02.2018 r. skarżąca wniosła o wydłużenie terminu na złożenie wypełnionego formularza o 30 dni, gdyż z powodu złamanej ręki nie ma możliwości wypełnienia formularza (k-25). Wyjaśniła dodatkowo, że podpis pod pismem składa ręką, którą na co dzień się nie podpisuje. Referendarz sądowy wydał dwa zarządzenia: 9 lutego 2018 r. - o odmowie przedłużenia terminu do uzupełnienia braków formalnych wniosku o przyznanie prawa pomocy (k-28-30) oraz z 6 marca 2018 r. - opisane na wstępie, które obecnie jest zaskarżone sprzeciwem. W uzasadnieniu sporządzonym do pierwszego z wymienionych zarządzeń, chociaż nie przysługuje na nie środek zaskarżenia (art. 163 § 2 w związku z art. 167 p.p.s.a.), referendarz wyjaśnił, że art. 84 p.p.s.a., na podstawie którego można przedłużyć termin zakreślony stronie na wykonanie czynności procesowej, odnosi się tylko do terminów sądowych, czyli wyznaczonych przez sąd lub przewodniczącego. Natomiast termin do usunięcia braków pisma, w tym braku polegającego na złożeniu wniosku o przyznanie prawa pomocy bez zachowania formy urzędowego formularza, wynika z art. 49 § 1 p.p.s.a., jest więc terminem ustawowym, do którego art. 84 p.p.s.a. nie ma zastosowania. Referendarz dodał, że termin sądowy nie może być przedłużony, bez względu na okoliczności. Może być do niego zastosowana jedynie instytucja przywrócenia terminu. Przytoczone wyjaśnienia są zgodne z prawem. Są też adekwatne do stanu niniejszej sprawy oraz wyczerpujące. Podsumowując je można jedynie ponownie stwierdzić, że termin zakreślony przepisem ustawy dla dokonania przez stronę czynności procesowej, tj. termin ustawowy, nie może być przedłużany przez sąd, niezależnie od tego, jakie okoliczności powołuje strona jako uniemożliwiające dokonanie danej czynności. Dodać należy, że z akt sprawy wynika, że odpis zarządzenia z 9 lutego 2018 r., o którym mowa wyżej, wraz z uzasadnieniem został doręczony skarżącej 28.02.2018 r. (k-32). Wobec powyższego, skoro skarżąca nie złożyła wniosku o przyznanie prawa pomocy na formularzu urzędowym i nie usunęła tego braku wniosku pomimo doręczenia jej wezwania w tym przedmiocie wraz ze stosownym pouczeniem, referendarz sądowy prawidłowo pozostawił wniosek bez rozpoznania na podstawie art. 257 p.p.s.a. Uzasadnia to utrzymanie w mocy zaskarżonego zarządzenia stosownie do art. 260 § 1 i 3 p.p.s.a.