I SA/Lu 1070/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Andrzej Niezgoda po rozpoznaniu w dniu 8 stycznia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi T. W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego za poszczególne miesiące 2005 roku - w zakresie wniosku o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych p o s t a n a w i a : - odmówić przyznania prawa pomocy w żądanym zakresie. Wnioskiem datowanym na dzień 8 października 2014 r. T. W. zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] r. w przedmiocie podatku akcyzowego za poszczególne miesiące 2005 roku. Wniosek dotyczył zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku skarżący podał, że jedynym jego źródłem dochodów jest działalność gospodarcza (z którego to tytułu wnioskodawca uzyskuje 1.548,71 zł brutto), że ma zablokowane rachunki bankowe, co utrudnia mu prowadzenie działalności, że od 2013 r. dużo przebywa na zwolnieniach lekarskich z uwagi na dolegliwości neurologiczne. T. W. podał też we wniosku, że jest osobą rozwiedzioną, a sąd nałożył na niego obowiązek alimentacyjny w wysokości 2.000 zł miesięcznie. Mieszka na wynajmowanej stancji. Posiada zadłużenie w bankach z tytułu udzielonych kredytów na kwotę łączną 567.000,00 zł. Z wniosku wynikało, że strona nie posiada żadnego majątku i prowadzi gospodarstwo domowe sama. Do wniosku strona dołączyła kserokopię zaświadczenia o pobycie w szpitalu w okresie 13-16 października 2013 r., wynik badania kręgosłupa wykonanego w zakładzie opieki zdrowotnej, kserokopie dwóch zwolnień lekarskich z poradni ortopedycznej oraz bilans z prowadzonej przez skarżącego działalności ("A") oraz rachunek zysków i strat z tej działalności – oba na dzień 30 czerwca 2014 r. W wykonaniu zarządzenia z dnia 27 listopada 2014 r. skarżący został wezwany do złożenia, w terminie 7-dniowym, dodatkowych wyjaśnień oraz do złożenia dodatkowej dokumentacji obrazującej jego aktualną sytuację finansową (deklaracji, kserokopii z ksiąg podatkowych obrazujących aktualną – za ostatnie 3 miesiące) kondycję firmy skarżącego, wskazania rodzaju i wielkości stałych, miesięcznych wydatków związanych z bieżącym utrzymaniem (żywność, leki, wynajem mieszkania) oraz do wyjaśnienia, czy opłaca zasądzone alimenty. Do ww. wezwania Sądu skarżący do dnia dzisiejszego nie odniósł się w żaden sposób. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270- dalej p.p.s.a.), przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przepis ten stanowi odstępstwo od zasady ponoszenia przez stronę kosztów postępowania, określonej w art. 199 p.p.s.a. Przyznanie stronie prawa pomocy jako odstępstwo od powyższej zasady, stanowiące swoistą formę dofinansowania jej z budżetu państwa poprzez zapewnienie bezpłatnego udziału w postępowaniu, powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach wyjątkowych, w których zdobycie środków na pokrycie kosztów tego postępowania jest rzeczywiście niemożliwe. Strona powinna zatem wykazać poprzez złożenie stosownych dokumentów w postaci rachunków, wyciągów bankowych, zaświadczeń itp., że jej sytuacja materialna uniemożliwia lub utrudnia w istotny sposób dostęp do sądu. Wynika to z treści art. 252 § 1 p.p.s.a., który stanowi, że wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o jej stanie majątkowym i dochodach oraz dokładne dane o stanie rodzinnym. Zatem informacje na temat możliwości płatniczych powinny być na tyle szczegółowe, by możliwa była ocena rzeczywistej kondycji finansowej strony. Jeżeli zawarte we wniosku dane okażą się niewystarczające lub budzą wątpliwości, strona ma obowiązek złożyć na wezwanie dodatkowe informacje lub dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego, co wynika z art. 255 p.p.s.a. Niedopełnienie tego obowiązku może w konsekwencji skutkować niewykazaniem, że strona nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania - art. 246 p.p.s.a. O tym, iż nienadesłanie żądanych dokumentów i wyjaśnień może spowodować odmowę przyznania prawa pomocy, strona została pouczona (k.67 akt sądowych). Skarżący wezwany do uzupełnienia oświadczenia, w wyznaczony przez Sąd sposób, winien z należytą starannością wypełnić treść sądowego wezwania. Podkreślić bowiem należy, ze w jego interesie leży przedstawienie informacji służących uzyskaniu prawa pomocy. W sprawie niniejszej, jak wskazano wyżej, zarządzeniem z dnia 27 listopada 2014 r. (k.-66) Sąd wezwał skarżącego, na podstawie art. 255 p.p.s.a., do przedłożenia stosownej dokumentacji oraz złożenia wyjaśnień, ze wskazaniem, że niewykonanie powyższego obowiązku skutkować będzie rozpoznaniem wniosku na podstawie danych z akt sprawy. Brak jakiejkolwiek odpowiedzi wnioskodawcy na to wezwanie oznacza, że nie wykazał on wystąpienia w jego sytuacji przesłanki przyznania jej prawa pomocy, że nieudokumentował w sposób wystarczający swojej sytuacji finansowej, czym pozbawił Sąd możliwości wnikliwiej oceny, a w konsekwencji przyznania prawa pomocy. Brak reakcji na wezwanie oznacza, że nie można w pełni ocenić sytuacji majątkowej Skarżącego. Tym samym, nie można stwierdzić czy spełniona została przesłanka warunkująca przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Uchylenie się strony od obowiązków nałożonych w toku postępowania o przyznanie prawa pomocy jest bowiem przeszkodą wykluczającą uprawdopodobnienie wskazanych we wniosku okoliczności, a w konsekwencji wyłącza możliwość przyznania prawa pomocy w żądanym zakresie (postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 września 2005 r., sygn. akt II FZ 414/05 oraz z dnia 14 września 2005 r., sygn. akt II FZ 575/05). Odmawiając w konkluzji skarżącemu przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych Sąd zauważa, że podane informacje są niepełne i budzą wątpliwości co do ich wiarygodności: skarżący nie podał wysokości miesięcznych wydatków związanych z utrzymaniem: kosztów wynajmowanego mieszkania, leków, żywności, środków czystości i ewentualnie innych. Nie wykazał, czy wywiązuje się z zasądzonego obowiązku alimentacyjnego, a jeśli tak, to niejasnym pozostaje, z jakich środków skarżący finansuje alimenty, w sytuacji gdy kwota 1.548,71 zł brutto, przy znanych Sądowi z urzędu cenach artykułów żywnościowych, leków i opłata za wynajem mieszkania, i tak wydaje się niewystarczająca na pokrycie nawet tych wydatków. Skoro zatem T.W. nie uprawdopodobnił okoliczności, z powodu których nie jest w stanie wygospodarować należnych kwot kosztów związanych z wszczętym postępowaniem sądowoadministracyjnym w niniejszej sprawie, to uznać należało, że nie wykazał w sposób bezsprzeczny i nie budzący wątpliwości, że jego sytuacja materialna uniemożliwia poniesienie kosztów postępowania, jak tego wymaga art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. W tej sytuacji na podstawie przepisu art. 246 § 1 pkt 2 ustawy p.p.s.a. należało orzec jak w postanowieniu.