I SA/Lu 1077/15
WyrokWSA w Lublinie2016-03-18
Skład orzekający: Wiesława Achrymowicz, Małgorzata Fita, Andrzej Niezgoda
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może określić wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w drodze decyzji, gdy właściciel nieruchomości nie złożył deklaracji, a jeśli tak, to czy może zastosować stawkę podstawową, jeśli nie ma oświadczenia o selektywnym zbieraniu odpadów?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej ma prawo określić wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w drodze decyzji, gdy właściciel nieruchomości nie złożył deklaracji. W takiej sytuacji organ może zastosować stawkę podstawową opłaty, jeśli nie ma oświadczenia o selektywnym zbieraniu odpadów, ponieważ brak deklaracji wyklucza możliwość zastosowania niższej stawki. Decyzja ta zastępuje niezłożoną deklarację i określa wysokość opłaty na podstawie danych aktualnych na ostatni dzień terminu wyznaczonego na składanie deklaracji.Stan faktyczny
Skarżący J. O. i S. O. nie złożyli deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Organ pierwszej instancji określił im opłatę w wysokości 30 zł miesięcznie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. Skarżący zarzucili naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej i ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, wnosząc o uchylenie decyzji. W skardze do WSA podtrzymali swoje zarzuty, kwestionując m.in. konstytucyjność przepisów i sposób ustalenia opłaty.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wiesława Achrymowicz Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Fita (sprawozdawca), Sędzia WSA Andrzej Niezgoda Protokolant Referent stażysta Paweł Kobylarz po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu [...] marca 2016 r. sprawy ze skargi J. O. i S. O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oddala skargę.
I SA/Lu 1077/15
UZASADNIENIE
Decyzją z dnia [...] lipca 2015 r. wydaną na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia [...] sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2015 r., poz. 613, dalej – O.p.) Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpatrzeniu odwołania S. O. i J. O. od decyzji Burmistrza Miasta B. z dnia [...] maja 2015 r. w sprawie określenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy.
W uzasadnieniu podało, że decyzją z dnia [...] maja 2015 r. organ pierwszej instancji określił S. O. i J. O. opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi w wysokości 30 zł miesięcznie począwszy od [...] lipca 2013 r. W uzasadnieniu powołał przepisy obowiązujących uchwał Rady Miasta B. w sprawie opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz przepisy ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, a także przepisy O.p. mające zastosowanie do poboru tych opłat. Stwierdził, że skarżący nie złożyli w obowiązującym terminie deklaracji o wysokości opłaty. W wyniku przeprowadzonego postępowania ustalono wysokość opłaty zgodnie ze stawkami opłaty określonymi w stosownej uchwale Rady Miasta B., uwzględniając wyrok WSA w Lublinie z dnia [...] lipca 2014 r. sygn. akt I SA/Lu 176/14. Powyższa decyzja wydana została w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy po uprzednim uchyleniu przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] lutego 2015 r. decyzji organu pierwszej instancji z dnia [...] listopada 2013 r.
W odwołaniu od decyzji Burmistrza Miasta B. skarżący zarzucili organowi pierwszej instancji naruszenie przepisów art. 120, art. 121 § 1, art. 122 w zw. z art. 187 § 1, art. 177 w zw. z art. 172 § 1, art. 180 § 1, art. 187 § 3 i art. 191 O.p., umyślne sfałszowanie stanu faktycznego oraz naruszenie art. 6o ustawy z dnia [...] września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz.U. z 2013 r. poz. 1399 ze zm., dalej – u.c.p.g.) poprzez niezastosowanie obniżonej stawki opłaty przewidzianej dla odpadów zbieranych selektywnie oraz prawa materialnego poprzez udaremnienie wykonania zasady § 1 ust. 3 w zw. z § 2 uchwały nr XXVII/173/12 Rady Miasta B. z dni [...] października 2012 r. w sprawie wyboru metody ustalania opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz ustalenia wysokości stawki tej opłaty, to jest zastosowania obniżonej stawki opłaty dla odpadów zbieranych selektywnie. Skarżący stwierdził, że odpady z ich nieruchomości zbierane są selektywnie, co oświadczyli w prowadzonym postępowaniu, zaś organ pierwszej instancji zataił tę informację i nie uwzględnił jej przy ustaleniu opłaty. W ich ocenie powinni ponosić niższą opłatę, w wysokości nie 30 zł, lecz 18 zł miesięcznie. Skarżący podali, że nie zgadzają się z wyrokiem WSA w Lublinie z dnia [...] lipca 2014 r. sygn. akt I SA/Lu 176/14, w którym potwierdzono zasadność ustalania opłaty w wyższej wysokości. Wyrok zawiera błędną tezę, że niższa opłata uzależniona jest od faktu złożenia deklaracji, a jej niezłożenie wyklucza zastosowanie niższej opłaty wynikającej z faktu selekcji odpadów. Ich zdaniem organ pierwszej instancji nie był związany tym wyrokiem i w nieuprawniony sposób zamiast przepisów prawa stosował tezy uzasadnienia sądowego. Ponadto opłata nie mogła być poprawnie ustalona, gdyż obowiązująca uchwała Rady Miasta B. w tej sprawie jest sprzeczna z ustawą. W związku z powyższym wnieśli o uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji.
Po rozpatrzeniu odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, że zadania gminy oraz obowiązki właścicieli nieruchomości, dotyczące utrzymania czystości i porządku określają przepisy art. 5 ust. 1, art. 6d ust. 1, 6h, art. 6i, art. 6j, art. 6k ust. 1, art. 6o ust. 1 u.c.p.g. oraz uchwały Nr XXV1I/173/12 z dnia [...] października 2012 r. w sprawie wyboru metody ustalania opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz ustalenia wysokości stawki tej opłaty (Dz. Urz. Woj. Lub. z 2012 r., poz. 3764) Uchwała ta ustaliła miesięczne stawki opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w wysokości 10 zł od osoby oraz 6 zł od osoby, jeżeli odpady komunalne są zbierane i odbierane w sposób selektywny.
Kolegium podało, że J. O. i S. O. są współwłaścicielami nieruchomości - działka nr 87 o powierzchni 0,06 ha w B.. Według potwierdzenia zameldowania wydanego przez Urząd Miasta B. z dnia [...] sierpnia 2013 r. pod adresem określonym dla tej działki zameldowani są na pobyt stały J. O., S. O., H. O. i S. O.. Z oświadczenia strony z dnia [...] sierpnia 2013 r. wynika, że w gospodarstwie domowym J. O. zamieszkują od dłuższego czasu trzy osoby i taką liczbę osób przyjęto w decyzji ustalającej opłatę. Z akt sprawy wynika ponadto, iż S. O. i J. nie złożyli wymaganej deklaracji. Ustalenia powyższe nie są przez strony kwestionowane.
W związku z niezłożeniem przez strony deklaracji istniały podstawy do wszczęcia i prowadzenia postępowania w celu określenia, w drodze decyzji administracyjnej, wysokości opłaty jaką powinni ponieść J. O. i S. O. za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Po wszczęciu postępowania wysokość opłaty została ustalona, stosownie do postanowień § 1 ust. 1 i 2 uchwały Rady Miasta B. [...] z dnia [...] października 2012 r. w sprawie wyboru metody ustalania opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz ustalenia wysokości stawki tej opłaty, jako iloczyn liczby mieszkańców zamieszkujących nieruchomość (3 osoby) oraz miesięcznej stawki opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w wysokości 10 zł od osoby, to jest w kwocie 30 zł miesięcznie począwszy od dnia [...] lipca 2013 r., to jest od dnia świadczenia usług przez gminę w ramach systemu gospodarowania odpadami komunalnymi.
Uchwała Rady Miasta B. ustanawia zasadę, że właściciele nieruchomości ponoszą opłatę według stawki wynoszącej 10 zł od osoby miesięcznie (§ 1 ust. 2) Niższa stawka opłaty – 6 zł obowiązuje w sytuacji, gdy odpady komunalne są zbierane i odbierane w sposób selektywny (§ 1 ust. 3). O wysokości stawki opłaty ponoszonej przez właścicieli nieruchomości decyduje treść deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, złożonej przez właściciela nieruchomości. Zastosowanie niższej stawki przy ustaleniu wysokości opłaty i ponoszenie opłaty w niższej wysokości jest konsekwencją złożenia przez właściciela nieruchomości deklaracji i oświadczenia o selektywnym sposobie zbierania odpadów. Gdy brak jest oświadczenia o selektywnym sposobie zbierania odpadów, to odpady nie są także odbierane selektywnie. Nie ma więc w takiej sytuacji podstaw do zastosowania niższej niż podstawowa stawki opłaty.
Na powyższą decyzję J. O. i S. O. złożyli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, w której wnieśli o jej uchylenie.
Zaskarżonej decyzji zarzucili:
- naruszenie przepisów art. 21 § 3 w zw. z art. 21 § 1 pkt 2 oraz art. 21 § 5 w zw. z art. 21 § 1 pkt 2 O.p. poprzez niezastosowanie tych przepisów, co skutkuje rażącym brakiem racjonalizmu w ustaleniach faktycznych i "infantylnymi wnioskami";
- naruszenie art. 6k ust. 3 u.c.p.g poprzez uporczywe i niezasadne torpedowanie stosowania obniżonej stawki opłaty przewidzianej ustawowo dla odpadów zbieranych selektywnie,
- naruszenie przepisów postępowania art. 120, art. 121 § 1, art. 122 w zw. z art. 187 § 1, art. 180 § 1 i art. 191 O.p, co wskazuje na istotne uchybienia, których skutkiem jest w ostatecznym rozrachunku niemożność określenia prostej opłaty trzeci rok z rzędu;
- naruszenie art. 6o u.c.p.g, w tym poprzez wydanie decyzji sprzecznej ze stanem faktycznym i prawem;
- nieważność wynikającą z art. 190 ust. 1 i 4 w zw. z art. 8 ust. 2 Konstytucji RP w zw. z cz. I pkt 5 i cz. II pkt 7 wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia [...] listopada 2013 r. sygn. akt K 17/12 stwierdzającego niekonstytucyjność art. 6 k ust. 1 i 2 oraz art. 6 ust. 4 u.c.p.g., co skutkuje brakiem oparcia w prawie decyzji obu instancji i aktu prawa miejscowego (uchwały rady miasta).
W uzasadnieniu skarżący podnieśli, że prawo, które ma być stosowane na w tej sprawie jest tak fatalne, nieudolnie formułowane, sprzeczne i jeszcze gorzej interpretowane, że nie da się go w tej sprawie poprawnie zastosować. Stwierdzili, że jest ono niekonstytucyjne, a męczenie skarżącego przez trzy lata kalendarzowe wadliwymi decyzjami organów awansowanych do roli organów podatkowych ma charakter nękania przez organy podatkowe, co przełożone na kryteria art. 40 Konstytucji RP i art. 3 Europejskiej Konwencji Praw C. i Podstawowych Wolności wyczerpuje znamiona tortur oraz okrutnego i poniżającego traktowania.
Dalej skarżący obszernie i w sposób obraźliwy opisali błędy jakie w tej sprawie, ich zdaniem, zrobiły organy podatkowe, oskarżając je o nieudolność, zbyt długie prowadzenie postępowania, wyciąganie infantylnych wniosków, tworzenie własnych procedur i fałszywe ustalenie stanu faktycznego sprawy.
W odpowiedzi na skargę, Samorządowe Kolegium w Z. wniosło o jej oddalenie, w całości podtrzymując swoje stanowisko w tej sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Skarga jest niezasadna.
Wbrew zarzutom skargi, stan faktyczny w tej sprawie został ustalony poprawnie. Wynika z niego, że J. O. i S. O. są współwłaścicielami nieruchomości - działki nr 87 w B.. Pod adresem określonym dla tej działki zameldowani są na pobyt stały J. O., S. O., H. O. i S. O.. Z oświadczenia strony z dnia [...] sierpnia 2013 r. również wynika, że w gospodarstwie domowym stron zamieszkują od dłuższego czasu trzy osoby. S. O. i J. O. nie złożyli deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi.
W związku z powyższym, Burmistrz Miasta B. wydał decyzję z dnia [...] listopada 2013 r., w której w punkcie pierwszym określił wobec S. i J. O. opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi za okres: lipiec, sierpień, wrzesień, październik, listopad i grudzień 2013 r. w wysokości 30 zł za miesiąc, tj. łącznie 180 zł, w punkcie drugim zobowiązał ich do wpłaty tej kwoty na rachunek Urzędu Miasta B., a w punkcie trzecim poinformował, że opłata za wyżej wymieniony okres stanowi zaległość podatkową w rozumieniu art. 51 O.p., a zatem wpłata zaległych kwot powinna być dokonana wraz z odsetkami od zaległości podatkowym. Decyzją z dnia [...] stycznia 2014 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. Wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia [...] lipca 2014 r. sygn. akt I SA/Lu 176/14, decyzja Kolegium została uchylona. Po uprawomocnieniu się wyroku, Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] lutego 2015 r. uchyliło decyzję organu pierwszej instancji i wskazało temu organowi na konieczność uwzględnienia w ponownie wydanym rozstrzygnięciu powołanego wyżej wyroku Sądu. Decyzją z dnia [...] maja 2015 r. organ pierwszej instancji określił S. O. i J. O. opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi w wysokości 30 zł miesięcznie począwszy od [...] lipca 2013 r.
W tym miejscu wskazać należy, że zgodnie z art. 153 ustawy z dnia [...] sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 170 ze zm. – dalej p.p.s.a.), ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie.
Ustanowiona w art. 153 p.p.s.a. zasada związania powoduje, że skutki wyroku sądu administracyjnego dotyczą każdego nowego postępowania prowadzonego w zakresie danej sprawy i obejmują zarówno postępowanie sądowoadministracyjne, w którym orzeczenie zostało wydane, postępowanie administracyjne, w którym zapadło zaskarżone rozstrzygnięcie administracyjne, jak również wszystkie przyszłe postępowania administracyjne i sądowoadministracyjne dotyczące danej sprawy administracyjnej. Moc wiążąca prawomocnego wyroku sądu administracyjnego związana jest z tożsamością stosunku prawnego będącego przedmiotem sprawy.
Mając to na uwadze, Sąd nie może w niniejszej sprawie przyjąć innego poglądu niż wyrażony wcześniej przez ten Sąd. Strona skarżąca, jeżeli się z tym wyrokiem nie godzi, miała prawo zaskarżenia go do Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Jeśli chodzi o zarzuty skarżących dotyczące uchwały Rady Miasta B., na podstawie której określono skarżącym wysokość opłaty – podkreślenia wymaga, że dopóki jej postanowienia są wiążące (nie stwierdzono nieważności zawartych w niej przepisów) organy mają obowiązek jej stosowania. Przedmiotem skargi w niniejszej w niniejszej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego, a nie uchwała, zatem zarzuty skarżących i ich wątpliwości dotyczące zapisów uchwały Rady Miasta B. nie mogą być objęte kontrolą Sądu.
Wracając do wyroku wydanej wcześniej w tej sprawie, w jego uzasadnieniu Sąd przypomniał, że art. 12 ustawy z dnia [...] lipca 2011 r. zobowiązywał radę gminy do określenia terminu składania pierwszej deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, o której mowa w art. 6m ust. 1 u.c.p.g. Zgodnie z art. 6c ust. 1 u.c.p.g., gminy są obowiązane do zorganizowania obioru odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy. Zgodnie z art. 6h u.c.p.g., właściciele takich nieruchomości obowiązani są ponosić na rzecz gminy opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi, w tym za ich odbiór, a obowiązek ten powstaje za każdy miesiąc, w którym na nieruchomości zamieszkuje mieszkaniec (art. 6 i ust. 1 u.c.p.g.). Ustawa z dnia [...] lipca 2011 r. nowelizująca ustawę u.c.p.g. i wprowadzająca powyższe przepisy weszła w życie z dniem [...] stycznia 2012 r. (art. 23) i przez okres 18 miesięcy od tego dnia zwalniała gminy z obowiązku odbierania odpadów od właścicieli nieruchomości (art. 10 ust. 4) oraz zwalniała w tym okresie właścicieli nieruchomości z obowiązku uiszczania opłaty, o której mowa w art. 6h u.c.p.g (art. 11 ust. 1). Jednakże w tym okresie, w terminie określonym w uchwale rady gminy, właściciele nieruchomości mieli obowiązek złożenia pierwszej deklaracji, o której mowa w art. 6m ust. 1 u.c.p.g., określającej wysokość miesięcznego zobowiązania z tytułu opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi należnego począwszy od trzeciego kwartału 2013 r., czyli od dnia [...] lipca 2013 r. W tym też okresie rady gmin zobowiązane były między innymi do ustalenia stawek opłaty oraz terminu, częstotliwości, i trybu jej uiszczania, a także prowadzenia działań informacyjnych, wyjaśniających zasady świadczenia usług w ramach systemu gospodarowania odpadami komunalnymi oraz odpłatności za te usługi świadczone obowiązkowo od dnia [...] lipca 2013 r. (art. 6k ust. 1, art. 6l ust. 1 oraz art. 3 ust. 2 pkt 8 u.c.p.g.). Ponieważ opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi nie jest podatkiem, lecz stanowi opłatę lokalną będącą odpłatnością za obowiązkowo świadczone usługi, których wykonanie uzależnione jest od wniesienia opłaty, wysokość tej opłaty deklarowana jest bezterminowo, a więc dotyczy również kolejnych miesięcy, do czasu zmiany danych stanowiących podstawę jej obliczenia w deklaracji, o której mowa w art. 6m ust. 1 u.c.p.g. Zmiana tych danych w przypadku nieruchomości zamieszkanych, o których mowa w art. 6c ust. 1 u.c.p.g., dotyczyć może stawki opłaty, sposobu zbierania odpadów i liczby osób zamieszkujących nieruchomość. Wówczas, w terminie 14 dni od daty zaistniałej zmiany, właściciel nieruchomości jest obowiązany złożyć nową deklarację i uiścić opłatę w zmienionej wysokości, za miesiąc, w którym nastąpiła zmiana, a to zgodnie z art. 6 m ust. 2 u.c.p.g. Przepisy art. 6m u.c.p.g. nakładają więc obowiązek samoobliczenia w deklaracji wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, przy czym wykonanie tego obowiązku konkretyzuje jedynie wysokość miesięcznej opłaty, należnej z mocy prawa od dnia [...] lipca 2013 r., która za poszczególne miesiące wymagalna jest w deklarowanej wysokości i w terminie określonym w przepisach prawa miejscowego, wydanych na podstawie art. 6l u.c.p.g. W celu zapewnienia prawidłowego obliczenia wysokości opłaty oraz ułatwienia składania deklaracji w art. 6n ust. 1 pkt 1 u.c.p.g. zobowiązano rady gmin do określenia wzoru deklaracji oraz jej niezbędnych elementów.
W wydanej na podstawie powyższego przepisu uchwale nr XXV1I/173/12 z dnia [...] października 2012 r. w sprawie wyboru metody ustalania opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz ustalenia wysokości stawki tej opłaty, Rada Miasta B. określiła również, zgodnie z art. 12 ustawy z dnia [...] lipca 2011 r., termin składania pierwszej deklaracji o wysokości opłaty, o której mowa w art. 6m ust. 1 u.c.p.g., do dnia [...] marca 2013 r. Z przepisów art. 12 ustawy z dnia [...] lipca 2011r. w związku z art. 6m ust. 1 u.c.p.g. oraz z § 2 powołanej wyżej uchwały wynika, że właściciel nieruchomości miał obowiązek złożyć pierwszą deklarację o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi przed dniem powstania obowiązku ponoszenia opłaty za poszczególne miesiące, w których nieruchomość będzie zamieszkiwana. Zgodnie ze wzorem deklaracji, powinien w niej wskazać sposób zbierania odpadów, stawkę opłaty i ilość osób zamieszkujących – czyli dane aktualne na dzień złożenia deklaracji i będące podstawą ustalenia wysokości należnej w przyszłości opłaty. Zgodnie z art. 6o u.c.p.g., w razie niezłożenia deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi albo uzasadnionych wątpliwości co do danych zawartych w deklaracji, wójt, burmistrz lub prezydent miasta określa, w drodze decyzji, wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, biorąc pod uwagę uzasadnione szacunki, w tym średnią ilość odpadów komunalnych powstających na nieruchomościach o podobnym charakterze.
Biorąc pod uwagę powyższe regulacje, Sąd stwierdził, że w niniejszej sprawie przyczyną wydania decyzji był fakt niezłożenia deklaracji o której mowa w art. 6m ust. 1 u.c.p.g., przez właściciela nieruchomości zamieszkałej, o której mowa w art. 6c ust. 1 u.c.p.g., przy czym wysokość opłaty uzależniona jest od ilości osób zamieszkujących nieruchomości, a nie od ilości odpadów powstających na nieruchomości, o której mowa w art. 6c ust. 2 u.c.p.g. Przepis art. 6o w związku z art. 6m u.c.p.g. przesądza, że przedmiotem rozstrzygnięcia zawartego w decyzji ma być wysokość opłaty, obliczona według danych aktualnych na ostatni dzień terminu wyznaczonego na składanie deklaracji, gdyż decyzja zastępuje niezłożoną lub nierzetelną deklarację. Przepis art. 6o u.c.p.g. ma również zastosowanie w razie niezłożenia nowej deklaracji w sytuacji, o której mowa w art. 6m ust. 2. Wówczas w nowej decyzji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi organ określa nową wysokość opłaty, uwzględniając zmianę danych będących podstawą ustalenia wysokości opłaty, począwszy od miesiąca, w którym nastąpiła zmiana.
W związku z tym, w decyzji zastępującej niezłożoną pierwszą deklarację, o której mowa w art. 12 ustawy z dnia [...] lipca 2011 r. w związku z art. 6m ust. 1 u.c.p.g., organ określić mógł wysokość miesięcznej opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, należnej w tej wysokości począwszy od lipca 2013 r.
Z mających zastosowanie w sprawie przepisów prawa miejscowego, wydanych na podstawie art. 6l u.c.p.g., wynika, że opłaty uiszcza się kwartalnie do 15 dnia pierwszego miesiąca kwartału, czyli zaliczkowo przed upływem miesiąca, w którym na nieruchomości zamieszkuje mieszkaniec.
Skoro właściciel (współwłaściciel) nieruchomości ma obowiązek złożyć jedną deklarację o wysokości opłaty na podstawie art. 6m ust. 1 u.c.p.g. lub na podstawie art. 6m ust. 2 u.c.p.g., a brak deklaracji skutkuje decyzyjnym określeniem wysokości opłaty na podstawie art. 6o, to oznacza, że decyzja zastępuje tę deklarację, której nie złożono. Unormowanie zawarte w art. 6o u.c.p.g. uwzględnia więc specyfikę świadczenia jakim jest miesięczna opłata za gospodarowanie odpadami i wyklucza decyzyjne określenie wysokości opłaty bez powiązania obowiązku organu z uprzednio istniejącym obowiązkiem złożenia deklaracji przez właściciela nieruchomości. Odmienna interpretacja art. 6o w związku z art. 6m u.c.p.g. oznaczałaby, że niewykonanie obowiązku złożenia jednej deklaracji powodowałoby konieczność wszczynania postępowań administracyjnych w przedmiocie określenia wysokości opłaty po upływie każdego miesiąca i przy niezmienionych okolicznościach, wydawania decyzji określających tę samą kwotę opłaty. Do takich działań brak jest również podstaw w art. 6h i art. 6i u.c.p.g., które określają jedynie obowiązek ponoszenia opłaty za każdy miesiąc, a nie – po upływie miesiąca. Przepis art. 6o u.c.p.g. nie daje również podstawy do określania łącznej kwoty nieuiszczonych opłat miesięcznych. Od dnia [...] sierpnia 2013 r. ustawodawca zniósł obowiązek określenia w drodze decyzji wysokości zaległości z tytułu opłaty (art. 66 i art. 83 pkt 1 ustawy z dnia [...] czerwca 2013 r. – Dz. U. 2013 r., poz. 888 – uchylenie art. 6 p u.c.p.g.), uwzględniając fakt, że zgodnie z art. 6g w sprawach opłat stosuje się przepisy ustawy O.p., a przepisy tej ustawy nie przewidują możliwości wydawania decyzji w odniesieniu do stanów techniczno-rachunkowych.
Ustawodawca pozostawił jednak w ustawie u.c.p.g. odrębne unormowanie przesłanek do wydania decyzji zastępującej deklarację wykazującą zobowiązanie (świadczenie pieniężne) do zapłaty. Przepis art. 6o u.c.p.g., jako szczególny, wyłącza bowiem zastosowanie art. 21 § 3 O.p, określającego przesłanki wydania decyzji deklaratoryjnej w przedmiocie wysokości zobowiązania podatkowego. Jest to zrozumiałe, jeśli zważyć, że miesięczna opłata za gospodarowanie odpadami nie jest podatkiem w rozumieniu art. 6 O.p., lecz odpłatnym świadczeniem publicznoprawnym.
Przepis art. 6o u.c.p.g. nie daje też podstawy do zamieszczania w treści rozstrzygnięcia decyzji informacji związanych z przedmiotem rozstrzygnięcia. Zgodnie z art. 121 § 2 O.p niezbędne informacje i wyjaśnienia o przepisach prawa pozostających w związku z przedmiotem postępowania udzielane są w trakcie postępowania. Rozstrzygnięcie zawarte w decyzji dotyczyć może tylko przedmiotu postępowania – wysokości miesięcznej opłaty, a informacje o sposobach dobrowolnego wykonania obowiązku oraz o skutkach nie wykonania obowiązku w terminie wynikającym z przepisów, zamieszczone mogą być w uzasadnieniu decyzji z zaznaczeniem ich informacyjnego charakteru.
Rozstrzygnięcie spraw w przedmiocie wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami zawierać więc powinno miesięczną kwotę opłaty oraz wskazanie miesięcznej daty, począwszy od której opłata w określonej wysokości jest należna. W przypadku decyzji zastępującej pierwszą deklarację, o której mowa w art. 12 ustawy z dnia [...] lipca 2011 r. oczywistym jest, że określony w decyzji obowiązek powstał w dniu [...] lipca 2013 r., zgodnie z art. 11 ust. 1 i art. 23 tej ustawy.
Co do wysokości opisywanej opłaty, Sąd stwierdził, że stanowi ona iloczyn liczby mieszkańców nieruchomości i stawki opłaty, zgodnie z § 1 ust. 1 uchwały nr [...] i art. 6j ust. 1 pkt 1 u.c.p.g. Stawka opłaty jest niższa, jeżeli odpady są zbierane i odbierane w sposób selektywny, a warunek ten może być spełniony, jeżeli właściciel nieruchomości zdeklaruje selektywne zbieranie odpadów, bo wówczas w taki sposób są odbierane z nieruchomości. Brak deklaracji i tym samym oświadczenia o selektywnym zbieraniu odpadów przesądzał brak podstaw faktycznych do zastosowania niższej stawki opłaty. Oświadczenie o wyborze sposobu gromadzenia odpadów, które mogło być złożone w deklaracji jest niewątpliwie okolicznością mającą wpływ na wysokość stawki opłaty, a tym samym na wysokości opłaty miesięcznej. Jednakże w przypadku niezłożenia deklaracji okoliczność ta nie istnieje. W. opłaty miesięcznej, czy to w deklaracji, czy w zastępującej ją decyzji, obliczana jest bezterminowo z góry na kolejne miesiące, stąd w przypadku niezłożenia deklaracji zawierającej oświadczenie o wyborze sposobu gromadzenia odpadów, wyboru takiego nie można dokonać w odniesieniu do miesięcy które już upłynęły. Właściciele nieruchomości mogą w każdym czasie zdeklarować zmianę danych będących podstawą decyzyjnego określenia wysokości miesięcznej opłaty poprzez złożenie deklaracji zawierającej niezbędne dane, w tym oświadczenie o wyborze selektywnego sposobu gromadzenia odpadów, co umożliwi zastosowanie niższej stawki opłaty począwszy od miesiąca, w którym wyboru takiego dokonają i w którym złożą stosowną deklarację zastępująca decyzję.
Mając na uwadze powyższy wyrok, Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekając w rozpoznawanej sprawie uznał, że zaskarżona decyzja jest prawidłowa, a organy zastosowały się do oceny prawnej zawartej w cytowanym wyżej wyroku.
Przypomnieć należ, że zaskarżona wcześniej do Sądu decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego uchylona została tylko z jednego powodu. Sąd stwierdził, że rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji jest nieprawidłowe, albowiem rozstrzygnięcie sprawy w przedmiocie wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami zawierać powinno miesięczną kwotę opłaty oraz wskazanie miesięcznej daty, począwszy od której opłata w określonej wysokości jest należna. W przypadku decyzji zastępującej pierwszą deklarację, o której mowa w art. 12 ustawy z dnia [...] lipca 2011 r. oczywistym jest, że określony w decyzji obowiązek powstał w dniu [...] lipca 2013 r., zgodnie z art. 11 ust. 1 i art. 23 tej ustawy. Co do kwestii określenia wysokości opłaty, Sąd zgodził się z organami, że obliczając ją należało wziąć pod uwagę postanowienia wskazanej przez organy uchwały i obliczyć ją mając na uwadze liczbę osób zamieszkałych na nieruchomości skarżących oraz przyjmując, że odpady zbierane są w nieselektywny sposób.
Mając na uwadze powyższe, stwierdzić należy, że decyzja organu pierwszej instancji zawiera poprawne rozstrzygnięcie, bowiem – tak jak wskazał Sąd w powołanym wcześniej wyroku – określono w niej S. O. i J. O. opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi w wysokości 30 zł miesięcznie począwszy od [...] lipca 2013 r.
Ponownie rozpatrując sprawę, Samorządowe Kolegium Odwoławcze zasadnie utrzymało tę decyzję w mocy. Co prawda wbrew wskazaniom Sądu nie wydało decyzji w trybie art. 233 § 1 pkt 2 lit. a O.p., czyli po uchyleniu decyzji organu pierwszej instancji, nie orzekło w tej sprawie merytorycznie, tylko na zasadzie art. 233 § 2 O.p. uchyliło decyzję Burmistrza Miasta B. i przekazało mu sprawę do ponownego rozpatrzenia, jednak uchybienie to nie miało wpływu na wynik sprawy, a tylko takie mogłoby być powodem do uchylenia zaskarżonej decyzji (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a.). Niezależnie od tego, uchybienie to było korzystne dla strony, ponieważ organy orzekały w jej sprawie dwa razy, a nie raz – czyli przysługiwał im dodatkowy środek kontroli – odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji.
Mając na uwadze powyższe względy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło