I SA/Lu 1080/15

PostanowienieWSA w Lublinie2016-01-25

Skład orzekający: Halina Chitrosz-Roicka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, powinna zostać zwolniona od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że skarżąca spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Przyjęto, że jej sytuacja majątkowa i rodzinna, w tym status osoby bezrobotnej samotnie wychowującej dziecko, ograniczony dochód i konieczność korzystania z pomocy rodziny, wskazują na niemożność poniesienia kosztów sądowych bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania.
Stan faktyczny
Skarżąca E. K. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych od skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej. Wskazała na trudną sytuację materialną, okres bezrobocia, niskie dochody z umowy zlecenia, samotne wychowywanie córki oraz obciążenie mieszkania kredytem hipotecznym. Referendarz sądowy zwolnił ją jedynie od połowy wpisu, odmawiając przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. Skarżąca złożyła sprzeciw, podtrzymując wniosek o pełne zwolnienie od kosztów sądowych.
Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Halina Chitrosz-Roicka po rozpoznaniu w dniu 25 stycznia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w sprawie ze skargi E. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowych w zakresie wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych p o s t a n a w i a przyznać prawo mocy we wnioskowanym zakresie. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 500 zł, E. K. złożyła do Sądu urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym oznaczyła, iż domaga się zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu powołała się na trudną sytuację materialną i życiową. Wyjaśniła, że od 14 kwietnia 2014 r. do 14 października 2015 r. była osobą bezrobotną, dopiero 14 października br. zawarła umowę zlecania na okres do 31 października 2015 r. z określoną stawką 15 zł netto za 1 godzinę. Gospodarstwo domowe prowadzi z 9-letnią córką, na którą otrzymuje świadczenie alimentacyjne w kwocie 500 zł miesięcznie oraz zasiłek rodzinny w wysokości 118 zł miesięcznie. Majątek strony stanowi mieszkanie o pow. 23 m2 obciążone kredytem hipotecznym w kwocie około 132.000 zł oraz oszczędności w kwocie 1.000 zł. W zakresie niezbędnych kosztów utrzymania skarżąca wskazała: rata kredytu - 650 zł, czynsz - 220 zł, energia elektryczna - 75 zł, gaz - 50 zł, media - 45 zł i ubezpieczenie mieszkania - 172 zł rocznie. Wskazując na powyższe podniosła, że kwota wpisu jest dla niej bardzo wygórowaną i nie stać jej na poniesienie tego obowiązku. Postanowieniem z dnia 17 listopada 2015 r. referendarz sądowy zwolnił skarżącą z obowiązku uiszczenia wpisu połowy wpisu od skargi, zaś w pozostałym zakresie odmówił przyznania prawa pomocy. Od powyższego postanowienia skarżąca złożyła w przewidzianym prawem terminie sprzeciw, w którym podtrzymała swój wniosek. Podkreśliła, że wysokość uzyskiwanego dochodu (na który składa się pomoc uzyskiwana od rodziny, kwota 500 zł z Funduszu Alimentacyjnego oraz zasiłek rodzinny na córkę w kwocie 116 zł miesięcznie) i zgromadzony majątek pozwalają jej na zapewnienie niezbędnych warunków utrzymania gospodarstwa domowego. Dodała jednocześnie, że w jej obecnej sytuacji każdy dodatkowy wydatek przekłada się na konieczność ograniczonych i tak już skromnej puli przeznaczonej na niezbędne i konieczne koszty utrzymania. Skarżąca wskazała, że pracowała na umowę zlecenie w okresie od 14 do 31 października 2015 r., a obecnie znowu jest bez pracy. W związku z powyższym wnioskodawczynie podkreśliła, że z będących w jej dyspozycji środków nie jest w stanie wygospodarować kwoty 250 zł, na poniesienie kosztów sadowych bez ograniczenia wydatków na podstawowe potrzeby życiowe swoje i pozostającej z nią we wspólnym gospodarstwie domowym córki. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), dalej: p.p.s.a. wniesienie sprzeciwu przez stronę powoduje, że zaskarżone postanowienie traci moc, a sąd na nowo rozpoznaje wniosek o przyznanie prawa pomocy. Na podstawie art. 243 § 1 oraz art. 245 § 1 p.p.s.a, właściwy sąd administracyjny może na wniosek strony przyznać jej prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Zgodnie z art. 245 § 3 p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie pełnomocnika. W niniejszej sprawie skarżąca wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym tj. w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W niniejszej sprawie skarżąca zobowiązana jest do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 500 zł. Rozpoznając niniejszy wniosek o przyznanie prawa pomocy, w kontekście wskazanych przez skarżącą okoliczności faktycznych związanych z jej sytuacją majątkową i rodzinną należy przyjąć, iż spełnia ona przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym tj. w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Skarżąca jest osobą bezrobotną podejmującą w miarę możliwości prace dorywcze na umowę zlecenie, samotnie wychowującą córkę. Stały dochód prowadzonego przez nią gospodarstwa domowego wynosi w istocie 616 zł i składa się z pieniędzy pochodzących z Funduszu Alimentacyjnego i zasiłku rodzinnego. W tej sytuacji skarżąca zmuszona jest do korzystania z pomocy rodziny, dzięki której jest w stanie zaspokoić podstawowe potrzeby życiowe swoje i córki, związane z mieszkaniem i wyżywieniem. Wskazane przez skarżącą okoliczności, w ocenie Sądu, wyczerpują przesłanki, przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, poprzez zwolnienie od kosztów sądowych tj. ich poniesienie nie jest możliwe bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Mając powyższe na uwadze, na podstawie przepisów art. 260 w związku z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło