I SA/Lu 1102/13

PostanowienieWSA w Lublinie2014-03-27

Skład orzekający: Marcin Małek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, gdy prawo to zostało już prawomocnie przyznane, podlega umorzeniu jako bezprzedmiotowy, a wniosek o ustanowienie adwokata z urzędu powinien być rozpatrywany w oparciu o przesłankę przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym?
Ratio decidendi
Postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych podlega umorzeniu jako bezprzedmiotowe, jeśli prawo pomocy w tym zakresie zostało już prawomocnie przyznane. Wniosek o ustanowienie adwokata z urzędu, w sytuacji gdy skarżący korzysta już ze zwolnienia od kosztów sądowych, powinien być rozpatrywany w oparciu o przesłankę przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, a jego uwzględnienie zależy od wykazania przez stronę braku środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania.
Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z urzędu w celu sporządzenia skargi kasacyjnej. Wcześniej, postanowieniem referendarza z dnia 27 listopada 2013 r., skarżący został zwolniony od kosztów sądowych. Skarżący wykazał niskie dochody, brak oszczędności i wartościowego majątku, a także ponosi znaczne wydatki związane z utrzymaniem rodziny i leczeniem.
Rozstrzygnięcie
1. umorzyć postępowanie sądowe w zakresie wniosku J. H. o zwolnienie od kosztów sądowych; 2. ustanowić dla J. H. adwokata z urzędu.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Marcin Małek po rozpoznaniu w dniu 27 marca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. H. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi J. H. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej w sprawie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2013 r. p o s t a n a w i a 1. umorzyć postępowanie sądowe w zakresie wniosku J. H. o zwolnienie od kosztów sądowych; 2. ustanowić dla J. H. adwokata z urzędu. Postanowieniem referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 27 listopada 2013 r. zwolniono skarżącego od kosztów sądowych w niniejszym postępowaniu. Wyrokiem ww. Sądu z dnia 12 lutego 2014 r. oddalono skargę J. H. na decyzję organu odwoławczego wskazaną w rubrum niniejszego orzeczenia. Pismem z dnia 20 lutego 2014 r. skarżący zwróciła się do Sądu z wnioskiem o ustanowienie adwokata z urzędu w osobie M. P. celem sporządzenia skargi kasacyjnej od ww. wyroku. Następnie w złożonym - na wezwanie - urzędowym formularzu wniosku skarżący zaznaczył, że wnosi o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. W motywach wniosku oświadczył, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną i studiującą córką. Jednocześnie wykazał, że nie posiada żadnego majątku nieruchomego jak również żadnych zasobów finansowych. Zamieszkuje w wynajętym domu o pow. 67 m2. Córka skarżącego jest właścicielem działki rolnej o pow. 0,34 ha. Córka studiuje i nie uzyskuje żadnych dochodów, pozostaje na utrzymaniu rodziców, zaś koszty jej kształcenia są wysokie. W dalszej części wniosku podał, że na dochód rodziny w łącznej wysokości [...] zł brutto, składa się jego świadczenie rentowe w kwocie [...] zł brutto oraz renta żony w kwocie [...] zł brutto. Skarżący wykazał również stałe konieczne wydatki na utrzymanie domu, w którym zamieszkuje - woda, ścieki, gaz, energia - łącznie ok. 350 zł miesięcznie, bieżące remonty domu - 100 zł, a także wyjaśnił, iż ponosi duże koszty zakupu opału - ok. 700 zł. Oprócz tego skarżący w związku ze złym stanem zdrowia swoim i żony, ponosi znaczne wydatki na zakup leków (ok. 200 zł), a także inne wydatki związane z leczeniem (płatne badania i wynajem samochodu na dojazdy na lekarzy). Referendarz sądowy zważył, co następuje: W punkcie wyjścia należało odnotować, że zakres wniosku o przyznanie skarżącemu prawa pomocy został przez niego oznaczony w pkt 4 druku urzędowego formularza wniosku PPF i w tym kształcie jest wiążący dla rozpoznającego wniosek. Intencją wnioskującego jest więc uzyskanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Stosownie do treści art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – zwanej dalej w skrócie: p.p.s.a., stronie na jej wniosek może zostać przyznane prawo pomocy. Prawo to może być przyznane w zakresie częściowym lub całkowitym (art. 245 § 1 p.p.s.a.). Zgodnie jednak z art. 239 pkt 4 p.p.s.a. strona, której przyznane zostało prawo do pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym (prawo pomocy) w zakresie określonym w prawomocnym postanowieniu o przyznaniu tego prawa nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Ponieważ takim zwolnieniem objęty jest skarżący, albowiem postanowieniem z dnia 27 listopada 2013 r., sygn. akt I SA/Lu 1102/13, zwolniono go od kosztów sądowych, a przyznane w tym zakresie prawo pomocy nie zostało cofnięte ani zmienione, korzysta on ze zwolnienia od kosztów sądowych przez cały tok postępowania sądowoadministracyjnego, aż do jego prawomocnego zakończenia. Z tych względów obecny wniosek, w części dotyczącej zwolnienia od kosztów sądowych, stał się bezprzedmiotowy, a postępowanie z tego wniosku podlega umorzeniu, o czym orzeczono w pkt 1 sentencji, działając na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 i § 2 p.p.s.a., stosowanego w stosunku do postępowania wpadkowego w przedmiocie prawa pomocy na zasadach analogii. W tym stanie rzeczy merytoryczne rozstrzygnięcie wniosku o przyznanie prawa pomocy sprowadzało się do zbadania podstaw ustanowienia pełnomocnika z urzędu. Jakkolwiek ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego stanowi przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.), jednakże z uwago na przyznane już skarżącemu prawo pomocy w zakresie zwolnienie od kosztów sądowych wniosek jego należy rozpatrywać w oparciu o przesłankę przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym (art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.) W tym natomiast zakresie ustawodawca uzależnił przyznanie prawa pomocy od wykazania przez stronę, że nie ma ona środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. Mając powyższe na uwadze w zestawieniu z sytuacją majątkową skarżącego należało stwierdzić, że wykazał on, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego. W szczególności niskie dochody, brak oszczędności oraz wartościowych składników majątku, które mogłyby być spieniężone na pokrycie kosztów sądowych, pozwalają na stwierdzenie, że nie jest on w stanie z posiadanych środków ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, co uzasadnia przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Zapadłe orzeczenie w powiązaniu z prawomocnym postanowieniem z dnia 27 listopada 2013 r. oznacza, że skarżący został w niniejszym postępowaniu sądowym zwolniony od kosztów sądowych, jak również przyznano mu adwokata, bez obowiązku ponoszenia przez niego kosztów zastępstwa procesowego. Odnośnie zaś wniosku skarżącego dotyczącego ustanowienia adwokata w osobie M. P., prowadzącego Kancelarię Adwokacją w L. przy ul. C. 11/4b, to informacyjnie jedynie należy wskazać, że stosownie do treści art. 244 § 3 p.p.s.a, uprawnienie do wyznaczenia wskazanego imiennie przez wnioskodawcę pełnomocnika do reprezentowania go w sprawie niniejszej w ramach przyznanego prawa pomocy przysługuje w miarę możliwości i w porozumieniu ze wskazanym adwokatem właściwej miejscowo okręgowej radzie adwokackiej. Tut. Sąd poinformuje wzmiankowany ostatnio organ samorządu zawodowego o pełnym zakresie wniosku skarżącego. W wyniku poczynionych wyżej ustaleń orzeczono w kwestii wniosku o ustanowienie pełnomocnika z urzędu w pkt 2 postanowienia, działając na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło