I SA/Lu 1106/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Wałejko Sędziowie WSA Monika Kazubińska-Kręcisz, WSA Andrzej Niezgoda (sprawozdawca) Protokolant Starszy asystent sędziego Anna Strzelec po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 29 marca 2017 r. sprawy ze skargi B. J. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] października 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej - oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. Dyrektor Izby Celnej, dalej: Dyrektor Izby Celnej", "organ podatkowy", działając jako organ odwoławczy, po rozpatrzeniu sprawy z odwołania B. J., dalej: "strona", "skarżąca", od decyzji Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] r., odmawiającej uchylenia ostatecznej decyzji tego organu z dnia [...] r., określającej zobowiązanie w podatku akcyzowym za miesiące od kwietnia do października 2005 r., z powodu niestwierdzenia przesłanek określonych w art. 240 §1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2017 poz. 201 ze zm.)., utrzymał w mocy decyzję wydaną w pierwszej instancji z dnia [...] r. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji oraz akt sprawy wynika, iż strona, reprezentowana przez pełnomocnika w dniu [...] kwietnia 2016 r. złożyła wniosek o wznowienie postępowania podatkowego zakończonego ostateczną decyzją Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] r. Jako podstawę wznowienia pełnomocnik wskazał, iż w dniu [...] maja 2016 r. zapadł prawomocny wyrok Sądu Okręgowego w L., sygn. akt XI [...] [...], uchylający wyrok Sądu Rejonowego w C. z dnia [...] września 2015 r., sygn. akt II [...] [...], i umarzający postępowanie karne wobec m.in. strony, który w ocenie pełnomocnika dotyczył tego samego stanu faktycznego, co stan istniejący w sprawie podatkowej. Postanowieniem z dnia z dnia [...] r. Dyrektor Izby Celnej wznowił na wniosek strony postępowanie podatkowe. Po przeprowadzeniu postępowania decyzją z dnia [...] r., działając jako organ pierwszej instancji, odmówił zaś uchylenia wskazanej wyżej decyzji ostatecznej. W odwołaniu pełnomocnik strony zarzucił wadliwość decyzji przez naruszenie art. 240 § 1 Ordynacji podatkowej, gdyż wbrew twierdzeniu organu podatkowego wyrok Sądu Karnego ma znaczenie dla rozpoznania sprawy podatkowej. Wyrok ten nie uznał bowiem podatnika za winnego popełnienia przestępstwa, stąd też nie powinien on ponosić konsekwencji również w zakresie zobowiązań podatkowych. Dyrektor Izby Celnej, działając jako organ odwoławczy, wskazał, że postępowanie zmierzające do podjęcia nowego rozstrzygnięcia w sprawie zakończonej ostateczną decyzją podatkową składa się z dwóch faz. W pierwszej rozpatrzeniu podlega kwestia dopuszczalności wdrożenia trybu nadzwyczajnego i kończy się wydaniem postanowienia o wznowieniu postępowania (art. 243 § 1 Ordynacji podatkowej) lub wydaniem decyzji o odmowie wznowienia postępowania (art. 243 § 3 tej ustawy). Wydanie wskazanego postanowienia jest równoznaczne z rozpoczęciem drugiej fazy, w której, zgodnie z art. 243 § 2 Ordynacji podatkowej, organ ustala przede wszystkim, czy w sprawie istotnie zachodzi którakolwiek ze wskazanych w art. 240 § 1 tej ustawy podstaw wznowienia postępowania. W razie pozytywnego wyniku tych czynności organ przeprowadza postępowanie wyjaśniające w celu rozstrzygnięcia istoty sprawy podatkowej, będącej przedmiotem decyzji ostatecznej. Zgodnie z art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej jedną z przesłanek wznowienia postępowania jest ujawnienie się istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów, istniejących w dniu wydania decyzji, nie znanych organowi, który decyzję wydał. W ocenie organu podatkowego wyrok Sądu Okręgowego nie mieści się w pojęciu nowego dowodu istotnego dla sprawy zakończonej decyzją ostateczną, ponieważ został on podjęty po wydaniu tej decyzji. W dacie podejmowania decyzji ostatecznej wskazane orzeczenie sądowe nie funkcjonowało zatem w obrocie prawnym. Nie może więc stanowić nowego dowodu w sprawie podatkowej w rozumieniu art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej. Ponadto wyrok, o którym mowa nie ujawnił też żadnych nowych okoliczności faktycznych, mających istotne znaczenie w sprawie, które nie były znane organowi wydającemu decyzję ostateczną. Wyrokiem tym bowiem umorzone zostało postępowanie karne ze względu na przedawnienie karalności czynu zarzucanego stronie w akcie oskarżenia. Jednocześnie Sąd wskazał, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie pozwala na uniewinnienie oskarżonych na etapie postępowania apelacyjnego. Organ podatkowy dodał, iż z zebranego materiału dowodowego jednoznacznie wynika, że w sprawie nie zaistniała żadna z przesłanek wskazanych w przepisie art. 240 § 1 Ordynacji podatkowej W tej sytuacji brak było podstaw prawnych do pozytywnego rozpatrzenia wniosku strony. W skardze na decyzję Dyrektora Izby Celnej, działającego jako organ odwoławczy, pełnomocnik strony powtórzył zarzuty i argumentację zawartą w odwołaniu od decyzji z dnia [...] r., akcentując, iż wniosek o wznowienie postępowania motywowany był zakończeniem postępowania karnego, w którym zapadł wyrok uniewinniający. W związku z tym przytoczył wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 9 maja 2016 r., sygn. akt I SA/Wr 19/16, zgodnie z którym wyrok uniewinniający w sprawie karnej, jak i objęte jego uzasadnieniem ustalenia, nie mają wprawdzie mocy wiążącej dla organu podatkowego i sądu administracyjnego, to jednak dokonanej w nim oceny nie można ignorować również w postępowaniu mającym na celu wykazanie istnienia przesłanek wznowieniowych. W odpowiedzi na skargę organ podatkowy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny [...] zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2016 r. poz. 1066 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, w oparciu o kryterium zgodności z prawem. Jak o tym z kolei stanowi art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.), dalej: "P.p.s.a.", kontrola ta obejmuje orzekanie m.in. w sprawach skarg na decyzje administracyjne. W wyniku kontroli, o której mowa, zgodnie z treścią art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) P.p.s.a., decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania. Z przepisu art. 134 § 1 P.p.s.a. wynika natomiast, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oceniając zaskarżoną decyzję według wskazanych powyżej kryteriów, Sąd stwierdził, że zarówna ta decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja organu podatkowego nie naruszają prawa. Skarga jest zatem niezasadna. Spór między stronami postępowania sądowoadministracyjnego dotyczy prawidłowości odmowy uchylenia decyzji ostatecznej z powodu niestwierdzenia przesłanek wznowienia postępowania określonych w treści art. 240 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2017 r. poz. 201 ze zm.), dalej: "Ordynacja podatkowa", w brzmieniu obowiązującym o dnia 1 stycznia 2016 r. W związku z tym należy zauważyć, iż wznowienie postępowania jest instytucją procesową dającą możliwość ponownego rozpatrzenia i rozstrzygnięcia sprawy podatkowej zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w którym została ona wydana, było dotknięte wadą określoną w powołanym wyżej przepisie. Postępowanie w sprawie wznowienia może być wszczęte zarówno z urzędu, jak i na wniosek strony. Nie może ono przeradzać się w postępowanie o charakterze merytorycznym i nie jest kontynuacją postępowania zwyczajnego. Zakres kompetencji organu odwoławczego w postępowaniu zwykłym jest szerszy niż organów prowadzących weryfikację decyzji ostatecznej w nadzwyczajnym trybie postępowania. O ile bowiem w tym pierwszym odwołanie daje podstawę do ponownego, całościowego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej, o tyle w przypadku wznowienia postępowania organ je prowadzący może odnieść się do istoty sprawy tylko i wyłącznie wówczas, gdy zaistnieją przesłanki określone w treści art. 240 § 1 Ordynacji podatkowej. W sprawie niniejszej jako podstawę wznowienia postępowania strona wskazała art. 240 § 1 pkt 5. Zgodnie z powołanym przepisem wznowienie postępowania następuje w przypadku, gdy po wydaniu ostatecznej decyzji podatkowej wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nieznane organowi, który wydał decyzję. Możliwość wznowienia postępowania w takim przypadku wymaga zatem kumulatywnego spełnienia następujących przesłanek. Po pierwsze, ujawnione okoliczności faktyczne lub dowody są istotne dla sprawy. Po drugie, są one nowe. Po trzecie, nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody, na które powołuje się strona, istnieją w dniu wydania ostatecznej decyzji. Wreszcie, po czwarte, nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody nie były znane organowi, który wydał decyzję. Nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody to przy tym zarówno okoliczności faktyczne lub dowody nowo odkryte, jak również po raz pierwszy zgłoszone przez stronę (por. wyrok NSA z dnia 21 lutego 2012 r., sygn. akt I FSK 558/11, oraz z dnia 30 października 2012 r., sygn. akt I FSK 1985/11). Wszystkie wskazane wyżej warunki dotyczące okoliczności czy dowodu, jako przesłanki wznowienia postępowania, muszą występować łącznie. Brak cechy nowości czy brak istnienia w dniu wydania decyzji objętej postępowaniem o wznowienie, bądź brak istotności dla sprawy powoduje, że taki dowód lub okoliczność nie stanowi podstawy do wznowienia postępowania, określonej w pkt 5 art. 240 § 1 Ordynacji podatkowej. Odnosząc powyższe do okoliczności rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, iż wyrok Sądu Okręgowego w sprawie o sygn. akt XI [...] [...], nie mieści się w pojęciu nowego dowodu istotnego dla sprawy zakończonej decyzją ostateczną. Porównanie bowiem daty tego wyroku, tj. [...] lutego 2016 r., z datą wydania decyzji ostatecznej pozwala zauważyć, że został on podjęty po wydaniu decyzji ostatecznej, co miało miejsce w dniu [...]. Nie budzi więc wątpliwości, iż w dacie podejmowania decyzji ostatecznej wskazany wyrok nie istniał w obrocie prawnym. Wydany został po zakończeniu postępowania podatkowego. Tym samym, jak prawidłowo przyjął organ podatkowy, wyrok, o którym mowa, nie może stanowić nowego dowodu w sprawie podatkowej w rozumieniu art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej. Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela wyrażany w judykaturze pogląd, iż podjęte kilka lat po wydaniu decyzji ostatecznej orzeczenia karne nie są dowodami istniejącymi w dniu wydania decyzji objętej postępowaniem o wznowienie i z tej przyczyny nie mogą stanowić podstawy uzasadniającej wzruszenie tejże decyzji (por. wyrok NSA z dnia 30 września 2015 r., I FSK 611/14). Jako prawidłowe ocenia Sąd również stanowisko organu podatkowego zgodnie, z którym, wskazany wyżej wyrok nie ujawnił żadnych nowych okoliczności faktycznych, mających istotne znaczenie w sprawie, które nie były znane organowi wydającemu decyzję określającą zobowiązanie podatkowe w podatku akcyzowym za miesiące od kwietnia do października 2005 r., a także, że w żaden sposób nie podważył ustaleń organów podatkowych, stanowiących podstawę rozstrzygnięć zawartych w decyzji ostatecznej, objętej wnioskiem o wznowienie postępowania. Trzeba bowiem zauważyć, iż wyrokiem, do którego odwołuje się strona, Sąd Okręgowy umorzył postępowanie karne, prowadzone wobec wskazanych w sentencji wyroku osób, między innymi wobec strony, oskarżonych o przestępstwo z art. 73 § 1 w związku z art. 6 § 2 kodeksu karnego skarbowego - na zasadzie art. 17 § 1 pkt. 6 kodeksu postępowania karnego, z uwagi na przedawnienie karalności. Jednocześnie Sąd Okręgowy stwierdził, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie pozwala na uniewinnienie oskarżonych na etapie postępowania apelacyjnego. Zawarte w skardze twierdzenia pełnomocnika, że zapadł w stosunku do skarżącej wyrok uniewinniający ją od zarzucanych jej czynów, nie znajdują zatem oparcia w zgromadzonym w sprawie materiale. Tym samym bez znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy pozostaje przytoczony przez pełnomocnika wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, wskazujący na potrzebę uwzględniania w postępowaniu wznowieniowym ustaleń wynikających z uniewinniającego wyroku w sprawie karnej. Okoliczność umorzenia postępowania karnego ze względu na przedawnienie karalności czynu zarzucanego stronie w akcie oskarżenia - zwłaszcza, że Sąd Okręgowy stwierdził, iż zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie pozwala na uniewinnienie oskarżonych na etapie postępowania apelacyjnego - nie jest zaś, jak prawidłowo przyjął organ podatkowy, istotną dla sprawy (podatkowej) nową okolicznością faktyczną, istniejącą w dacie wydania decyzji ostatecznej. Mając na uwadze powyższe Sąd, na podstawie art. 151 P.p.s.a., skargę jako niezasadną oddalił.