I SA/Lu 117/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Czajecka-Ryniec, Sędziowie NSA Ewa Gdulewicz /spr./, NSA Anna Kwiatek, Protokolant st. sekr. sąd. Marta Ścibor, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 czerwca 2005 r. sprawy ze skargi I. M. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania o restrukturyzacji należności publicznoprawnych - oddala skargę Zaskarżonym postanowieniem Dyrektor Izby Skarbowej, po rozpatrzeniu zażalenia I. M. na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w C. z dnia [...] znak: [...] zawieszające z urzędu postępowanie restrukturyzacyjne zaległości podatkowych z tytułu podatku od towarów i usług oraz podatku dochodowego od osób fizycznych, utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia wskazano, że postępowanie w sprawie zawieszone zostało z uwagi na fakt, iż z dniem akcesji RP do Unii Europejskiej nastąpiła zmiana procedur udzielania pomocy publicznej dla przedsiębiorców. W zażaleniu na postanowienie organu I instancji strona wniosła o jego uchylenie z uwagi na naruszenie warunków z art. 201 § 1 pkt 2 ordynacji podatkowej. Wskazuje, że ustawa o restrukturyzacji na podstawie której wydana została decyzja Naczelnika Urzędu Skarbowego w C. z dnia [...] o warunkach restrukturyzacji nie została uchylona. Rozpatrując zażalenie organ odwoławczy wskazał, że z dniem akcesji Polski do Unii Europejskiej częścią krajowego porządku publicznego stały się przepisy Wspólnot Europejskich regulujące udzielanie pomocy państwa i zmianie uległy procedury udzielania pomocy publicznej dla podmiotów gospodarczych. Oznacza to, zdaniem organu, że w przypadku, gdy proces restrukturyzacji nie został zakończony decyzją wydaną na podstawie ustawy o restrukturyzacji do dnia 30 kwietnia 2004 r., w toku postępowania uwzględnione być muszą przepisy prawa wspólnotowego. Z dniem akcesji organem nadzorującym udzielanie pomocy przedsiębiorcom jest Komisja Europejska, której, stosownie do art. 88 ust. 3 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską musi być zgłoszony zamiar udzielenia pomocy, a pomoc ta nie może być udzielona do czasu zatwierdzenia jej przez Komisję. Wniosek o notyfikację, zgodnie z art. 13 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej (Dz. U. Nr 123, poz. 1291). Organ wskazał, że także resort finansów przygotował program pomocowy dla małych i średnich przedsiębiorstw w formie rozporządzenia w sprawie szczególnych warunków udzielania pomocy na restrukturyzację przedsiębiorców, który został przedstawiony do notyfikacji Komisji i w myśl którego jedynie decyzje nieobjęte tym programem będą przekazywane Komisji, ale postępowanie wobec w/w programu nie zostało zakończone. Z powyższych względów zdaniem organu uzasadnione było zawieszenie postępowania restrukturyzacyjnego bowiem zagadnienie wstępne (notyfikacja) nie zostało w sprawie rozstrzygnięte. Końcowo wskazano również, że istnieje możliwość udzielenia pomocy de minimis, która wyłączona jest spod notyfikacji. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżący zarzucił zaskarżonemu postanowieniu naruszenie przepisów postępowania, a w szczególności art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej przez jego niewłaściwe zastosowanie oraz art. 120 i 121 w/w ustawy przez ich pominięcie. W wywodach skargi podniesiono, że z uzasadnienia postanowienia organu nie wynika, by organy występowały do innego organu lub sądu o rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego, jak wymaga art. 203 § 2 ordynacji podatkowej. Poza tym przedstawione w uzasadnieniu działania resortu finansów nie stanowią przeszkody do rozpatrzenia wniosku, gdyż niezależnie od rozstrzygnięcia Komisji nie mogą mieć wpływu na merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy z uwagi na wydanie decyzji z dnia [...] o warunkach restrukturyzacji, która – zdaniem skarżącego – była decyzją przyrzekającą przyznanie pomocy publicznej. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wnosi o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżone postanowienie zgodne jest z prawem, a w szczególności ma umocowanie w art. 201 § 1 pkt 2 ordynacji podatkowej w związku z art. 12 i art. 13 ust. 1 pkt 3 ustawy o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej. Stosownie do art. 201 § 1 pkt 2 ordynacji podatkowej, organ podatkowy zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji jest uzależnione od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Przepis ten nie zawiera definicji "zagadnienia wstępnego", a w doktrynie i orzecznictwie przyjmuje się, iż mamy z nim do czynienia, gdy rozstrzygnięcie merytoryczne sprawy będącej przedmiotem postępowania uzależnione jest od wcześniejszego rozstrzygnięcia zagadnienia materialnoprawnego, które z istoty swej należy do kompetencji innego organu administracyjnego lub sądu (Komentarz do Ordynacji podatkowej, C. Kosikowski i inni, Dom Wydawniczy "ABC" 2002 r. str. 468, wyrok z dnia 1 kwietnia 1998 r. – III SA 24/97 – LEX 34690). Z zagadnieniem prejudycjalnym mamy do czynienia wówczas, gdy rozstrzygnięcie sprawy uwarunkowane jest uprzednim rozstrzygnięciem kwestii prawnej w drodze orzeczenia. Zauważyć również należy, że zawieszenie postępowania podatkowego (tu: restrukturyzacyjnego, zmierzającego do umorzenia należności podatkowych) może nastąpić jedynie wtedy, gdy rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd pozostaje w takim związku z postępowaniem podatkowym, że bez jego rozstrzygnięcia nie jest możliwe rozstrzygnięcie sprawy podatkowej. Umorzenie należności podatkowych jest niewątpliwie pomocą publiczną w rozumieniu art. 87 ust. 1 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską (tj. z dnia 24 grudnia 2002 r. Dz. Urz. UE.C Nr 325, poz. 3), gdyż jest nią wszelka pomoc przyznawana przez państwo w jakiejkolwiek formie, stąd wydanie decyzji o zakończeniu restrukturyzacji będzie możliwe po zaopiniowaniu i notyfikacji tej pomocy w trybie przewidzianym w rozdziale 2 i 3 ustawy o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej lub też, na co zwrócił uwagę organ, po notyfikacji przepisów prawnych, wyłączających wskazanych w tych przepisach przedsiębiorców z obowiązku notyfikacji. Od dnia 1 maja 2004 r., w związku z wejściem w życie Traktatu Akcesyjnego z dnia 16 kwietnia 2003 r., Rzeczpospolita Polska stała się państwem członkowskim Wspólnoty Europejskiej i podlega wszelkim normom prawa wspólnotowego, bez potrzeby ich inkorporacji. Oznacza to, że od tego dnia na terytorium Polski obowiązuje prawo wspólnotowe, stanowiąc część krajowego porządku prawnego, zaś w przypadku kolizji regulacje prawa wspólnotowego mają pierwszeństwo przed normami krajowymi, co wynika wprost z art. 91 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Zasady bezpośredniego skutku, pierwszeństwa i efektywności stosowane są także w zakresie wspólnotowego prawa pomocy publicznej. Podstawowym aktem regulującym pomoc przyznawaną przez państwa członkowskie jest Traktat ustanawiający Wspólnotę Europejską (art. 87-89). Zgodnie z art. 88 ust. 3 TWE Państwo Członkowskie ma obowiązek zgłosić każdy zamiar udzielenia pomocy i może jej udzielić dopiero po uzyskaniu pozytywnej decyzji końcowej Komisji Europejskiej. Zasady postępowania w sprawach dotyczących pomocy publicznej unormowane są w ustawie o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej oraz w rozporządzeniu Rady (WE) Nr 659/1999 z dnia 22 marca 1999 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania art. 93 Traktatu WE, a wymóg dokonania notyfikacji pomocy w celu uzyskania decyzji Komisji Europejskiej co do zgodności pomocy ze wspólnym rynkiem, uzasadnia zawieszenie postępowania restrukturyzacyjnego. Ocena zgodności pomocy państwa ze wspólnym rynkiem dokonywana jest więc w odrębnym postępowaniu i przez organ inny niż prowadzący postępowanie restrukturyzacyjne, a bez tej oceny nie jest możliwe zakończenie tego postępowania i wydanie decyzji, o której mowa w art. 21 ust. 1 ustawy o restrukturyzacji. Z tych względów, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzeczono jak w sentencji.