I SA/Lu 1180/13

PostanowienieWSA w Lublinie2013-11-28

Skład orzekający: Małgorzata Fita

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, która wykazała straty finansowe w działalności gospodarczej, ale posiada znaczny majątek trwały i obrotowy, może zostać zwolniona od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym?
Ratio decidendi
Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, mimo wykazania strat finansowych w działalności gospodarczej, nie może zostać zwolniona od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym, jeśli posiada znaczny majątek trwały i obrotowy, który pozwala na pokrycie tych kosztów. Sama strata finansowa nie jest tożsama z brakiem środków finansowych, a spółka powinna wykazać niemożność pozyskania środków na koszty postępowania, np. poprzez dopłaty od wspólników.
Stan faktyczny
Spółka "A" z o.o. złożyła skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej i jednocześnie wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez częściowe zwolnienie od kosztów sądowych. Spółka argumentowała, że poniosła straty w działalności gospodarczej, a jej kapitał zakładowy ma wartość nominalną, podczas gdy rzeczywista wartość jest ujemna. Dołączyła dokumenty finansowe potwierdzające straty i niewielkie środki na koncie bankowym. Referendarz odmówił przyznania prawa pomocy, a spółka wniosła sprzeciw, podtrzymując swoje argumenty. Sąd rozpoznał sprawę na posiedzeniu niejawnym po wniesieniu sprzeciwu.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie: Przewodniczący: sędzia WSA Małgorzata Fita po rozpoznaniu w dniu 28 listopada 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi "A" spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w L. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w B. z dnia [..] nr [..] w przedmiocie nadpłaty w podatku od gier za kwiecień 2012 r. w zakresie wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez częściowe zwolnienie od kosztów sądowych postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. Jednocześnie ze skargą strona skarżąca, którą w niniejszej sprawie jest spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, złożyła na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym przez zwolnienie od wpisu sądowego od skargi. Uzasadniając wniosek o przyznanie prawa pomocy skarżąca spółka podniosła, że nie posiada dostatecznych środków na poniesienie kosztów wpisu sądowego od skargi, czego potwierdzeniem są dołączone do wniosku dokumenty: wydruk z konta bankowego, zeznania o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) przez podatnika podatku dochodowego od osób prawnych za 2012 r. oraz sprawozdania finansowego firmy za 2012 r. Z przedłożonego bilansu za 2012 r., wynika, że w 2012 r. spółka miała straty w wysokości 324.890,33 zł. Skarżąca spółka podniosła również, że wysokość kapitału zakładowego w kwocie 1.410.000 zł jest wartością nominalną, a rzeczywista wartość kapitału zakładowego ze względu na poniesione straty ma wartość ujemną i wynosi – 8.230,75 zł. Z kolei środki trwałe spółki o wartości 249.062,79 zł, to głównie nieczynne automaty do gier, które aktualnie nie są wykorzystywane. Ponadto spółka wykazała, że na koncie bankowym spółki na koniec miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy figurują niewielkie środki pieniężne w kwocie 996,14 zł. Postanowieniem z dnia [..] października 2012 r. referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w L. odmówił skarżącej spółce przyznania prawa pomocy. Od postanowienia referendarza sądowego skarżąca spółka wniosła w ustawowym terminie sprzeciw. Zarzuciła w nim, że referendarz rozpoznając wniosek pominął fakt, że koszty uzyskania przychodów w 2012 r. były większe od samych przychodów firmy, co w efekcie przyniosło stratę. Zdaniem spółki referendarz nie wziął również pod uwagę, że kapitał zakładowy spółki w wysokości 1.410.000,00 zł to jedynie wartość nominalna, zaś rzeczywista wartość kapitału zakładowego jest ujemna. Natomiast środki trwałe spółki to nieczynne automaty do gier, które nie mogą być wykorzystane. Spółka podkreśliła, że aczkolwiek wpis od skargi w sprawie niniejszej nie jest wysoki, jednakże spółka skarży inne jeszcze decyzje odmawiające stwierdzenia nadpłaty w podatku od gier za poszczególne okresy 2010 r., 2011 r. i 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w L. zważył, co następuje: Wniesienie sprzeciwu przez stroną skarżącą powoduje, na mocy art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., że zaskarżone postanowienie traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Stosownie do art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a., osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Żądanie zwolnienia od wpisu sądowego od skargi jest żądaniem przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.). Na wstępie podnieść przede wszystkim należy, że strona wstępująca na drogę sądową powinna mieć świadomość i liczyć się z obowiązkiem ponoszenia kosztów tego postępowania. Obowiązek stron ponoszenia kosztów postępowania związanych ze swoim udziałem w sprawie dotyczy również podmiotów prowadzących działalność gospodarczą. Osoba prawna powinna partycypować w kosztach postępowania, jeżeli posiada jakiekolwiek środki majątkowe, czy dochody (por. postanowienie NSA z 19 listopada 2004 r. sygn. FZ 463/04, postanowienie WSA w Gliwicach z 14 lipca 2008 r. sygn. I SA/GI 219/08 Legalis). W świetle ugruntowanej linii orzecznictwa sądowoadministracyjnego, przyznanie stronie wnioskującej o prawo pomocy powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie środków na sfinansowanie w postępowaniu sądowoadministracyjnym jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe (por. postanowienie NSA z 6 października 2004 r., GZ 61/04 http:/orzeczenia.nsa.gov.pl/). W ocenie sądu rozpoznającego wniosek, taka sytuacja w przedmiotowej sprawie nie ma miejsca. Strona skarżąca jest spółką z ograniczoną odpowiedzialnością, której kapitał zakładowy wynosi 1.410.000 zł. Według bilansu na dzień 31 grudnia 2012 r., aktywa trwałe spółki wynosiły 501.671,04 zł (w tym rzeczowe aktywa trwałe 249.062,79 zł), a aktywa obrotowe 42.197,26 zł, w tym należności krótkoterminowe na kwotę 35.472,47 zł. Przychody z działalności spółki w 2012 r. wyniosły 2.170.780,45 zł, co wskazuje że spółka prowadzi działalność w większych rozmiarach. Przedstawiona przez stronę sytuacja majątkowa i finansowa spółki, nie daje podstaw do uznania, że zostały spełnione przesłanki wynikające z art. 246 § 2 pkt 2 uprawniające do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym. Wielkość posiadanego majątku, rozmiar prowadzonej działalności, jak również wysokość przychodów skarżącej spółki, nie pozwala przyjąć, aby spółka była pozbawiona środków finansowych. Aczkolwiek działalność gospodarcza przynosiła spółce w ostatnich latach straty (w 2012 r. - 324.890,33 zł), to brak jest podstaw do stwierdzenia, że strona nie posiada dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania - w tej sprawie wpisu sądowego od skargi. Strata finansowa jako ujemny wynik bilansu przychodu i kosztów nie jest okolicznością tożsamą z brakiem środków finansowych. Strata z działalności gospodarczej jest bowiem pojęciem wytworzonym na potrzeby rozliczeń podatkowych i skutkuje jedynie brakiem dochodu do opodatkowania (por. postanowienie NSA z 22 marca 2011 r. II GZ 112/11 Lex nr 783893). Dlatego też nie można tylko na tej podstawie oceniać realnych korzyści ekonomicznych z prowadzenia działalności gospodarczej). Mimo ponoszenia strat spółka nie wykazuje, aby zamierzała zawiesić prowadzoną działalność gospodarczą, czy też aby była objęta postępowaniem likwidacyjnym, upadłościowym, układowym lub naprawczym. Spółka nie utraciła zatem płynności finansowej. Należy ponadto wskazać, że pojęcie "dostatecznych środków" nie może być ograniczone wyłącznie do środków pieniężnych. Na rachunku bankowym spółki znajduje się wprawdzie niewielka kwota (996,14 zł), jednakże należy mieć na uwadze, że w posiadaniu spółki znajduje się znaczny majątek, gdzie wysokość aktywów trwałych wynosi 501.671,04 zł, a aktywów obrotowych 42.197,26 zł (wg. bilansu za 2012 r.) Zauważyć również należy, że część wykazanych kosztów uzyskania przychodów (amortyzacja – 187.054,93 zł) miała charakter niepieniężny, wobec czego nie rodziła obowiązku poniesienia wydatków w danym okresie. Nie można również pominąć, że oprócz środków trwałych w postaci automatów do gier, które jak twierdzi spółka nie mogą być wykorzystywane, spółka posiada również środki trwałe w postaci budynków i lokali (90.299,36 zł) oraz środki trwałe w budowie (63.808,25 zł). W świetle powyższych okoliczności brak jest racjonalnego uzasadnienia do przerzucenia ciężaru kosztów sądowych (zarówno w sprawie przedmiotowej oraz w pozostałych sprawach, w których wniesiono skargi i złożono wnioski o prawo pomocy) na pozostałych obywateli poprzez pokrycie ich ze środków publicznych. W ocenie sądu skarżąca spółka ma możność pozyskania środków na pokrycie kosztów sądowych czy to z bieżących przychodów, czy to z aktywów obrotowych bądź poprzez wykorzystanie w sposób efektywny posiadanych aktywów trwałych. W ocenie sądu nie bez znaczenia pozostaje również fakt, że strona działająca jako spółka z ograniczoną odpowiedzialnością może pokryć opłaty sądowe (do których należy wpis sądowy od skargi) przez zażądanie dopłat od wspólników (por. orzeczenie Sądu Najwyższego z dnia 13 września 1937 r., C II 618/37, Zb. Orz. 1938/VI, poz. 293 LexPolonica 303079; postanowienie WSA w Warszawie z dnia 30 czerwca 2008 r. III SA/Wa 641/08 http:/orzeczenia.nsa.gov.pl/). Strona skarżąca nie wykazała, że uzyskanie tych dopłat nie jest możliwe. Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, że w sprawie nie zachodzą przesłanki z art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a, których istnienie warunkuje przyznanie prawa pomocy w częściowym zakresie. Skarżąca spółka nie wykazała, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania, co uzasadnia odmowę przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym. Z powyższych względów oraz na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 w związku z art. 260 p.p.s.a., orzeczono jak na wstępie.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło