I SA/Lu 1195/13

PostanowienieWSA w Lublinie2014-05-06

Skład orzekający: Marcin Małek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba niepełnosprawna i bezrobotna, której syn pokrywa bieżące wydatki, może zostać zwolniona z kosztów sądowych w całości, mimo braku świadczeń z pomocy społecznej i utraty statusu osoby bezrobotnej?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że osoba niepełnosprawna i bezrobotna, której syn pokrywa bieżące wydatki, może zostać zwolniona z kosztów sądowych w całości, jeśli wykaże, że poniesienie tych kosztów spowoduje znaczne obniżenie warunków minimalnej egzystencji. W analizowanej sytuacji, mimo braku świadczeń z pomocy społecznej i utraty statusu osoby bezrobotnej, koszty sądowe przekraczały możliwości finansowe skarżącej.
Stan faktyczny
Skarżąca E. M. wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w L. w przedmiocie umorzenia zaległości podatkowych. Wcześniejszy wniosek o przyznanie prawa pomocy został odrzucony z powodu niewykonania wezwania do złożenia dodatkowych dokumentów. Po wniesieniu sprzeciwu i zażalenia, skarżąca ponownie złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy, wskazując na swoją niepełnosprawność i bezrobotność oraz trudną sytuację materialną.
Rozstrzygnięcie
Zwolniono E. M. z obowiązku uiszczania kosztów sądowych w całości.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Marcin Małek po rozpoznaniu w dniu 6 maja 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku E. M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi E. M. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w L. z dnia [...] sierpnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia zaległości podatkowych i odsetek za zwłokę p o s t a n a w i a zwolnić E. M. z obowiązku uiszczania kosztów sądowych w całości. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi w wysokości 500 zł., skarżąca E. M. wniosła o zwolnienie jej od kosztów postępowania sądowego powołując się na trudną sytuację materialną. Postanowieniem z dnia 20 stycznia 2014 r. referendarz sądowy odmówił skarżącej przyznania prawa pomocy z uwagi na niewykonanie wezwania do złożenia dodatkowych dokumentów i oświadczeń, a tym samym brak możliwości oceny sytuacji finansowej oraz materialnej strony. Od powyższego postanowienia skarżąca wniosła sprzeciw wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego wniesienia. Postanowieniem z dnia 27 lutego 2014 r. Sąd odmówił przywrócenia terminu do wniesienia sprzeciwu. Na postanowienie to skarżąca wniosła zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego, ponownie składając wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Uzasadniając go podniosła, że jest osobą niepełnosprawną i bezrobotną. Wezwana do złożenia wyjaśnień dotyczących swojej sytuacji materialnej wskazał, że lokal w którym zamieszkuje nie jest jej własnością. Zamieszkuje w nim na podstawie przydziału. Głównym najemca był jej zmarły ojciec, a w chwili obecnej skarżąca wystąpiła do sądu z wnioskiem o wstąpienie w stosunek najmu po zmarłym najemcy. W chwili obecnej nie otrzymuje już świadczeń z pomocy społecznej. Straciła również status osoby bezrobotnej. Bieżące wydatki to opłata za gaz 243,70 zł, energia elektryczna 99,61 zł zakup lekarstw i żywności, które pokrywa syn skarżącej. Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zważył, co następuje: Wniosek strony obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych. Na te koszty składają się opłaty i wydatki sądowe. Ze względu na tak zakreślone granice wniosku, strona wnioskująca zobowiązana jest udowodnić, że poniesienie kosztów sądowych w postaci opłat sądowych i wydatków sądowych, spowoduje znaczne obniżenie warunków minimalnej egzystencji. Jak bowiem stanowi art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej jako "p.p.s.a.), przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym jest możliwe, jeżeli strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Dokonana w tym kontekście analiza stanu rodzinnego i majątkowego wnioskodawcy doprowadziła do konkluzji, że okoliczności sprawy uzasadniają uwzględnienie zgłoszonego żądania. W aktualnej sytuacji procesowej, w jakiej znajduje się skarżąca, koszty sądowe obejmują wpis sądowy w wysokości 500 zł oraz wpis od zażalenia na postanowienie Sądu z dnia 27 lutego 2014 r. w kwocie 100 zł. Oprócz tych kwot strona wnioskująca o prawo pomocy może na kolejnych etapach być zobowiązana do uiszczenia wpisów należnych z tytułu wniesienia kolejnego zażalenia (100 zł), skargi kasacyjnej (250 zł) czy opłaty kancelaryjnej z tytułu sporządzenia uzasadnienia wyroku (100 zł). Należy natomiast zauważyć, że skarżąca jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku. W okresie od 1 listopada 2013 r. do 28 lutego 2014 r. otrzymywała pomoc państwa w postaci zasiłku stałego w kwocie 271 zł. W chwili obecnej – jak wskazała – nie pobiera już świadczeń z pomocy społecznej. W codziennej egzystencji pomaga jej syn pokrywając koszty jej utrzymania. W tej sytuacji przyjąć należało, że uiszczenie występujących w sprawie kosztów sądowych, przekracza jej możliwości finansowe. Z wyżej powołanych względów orzeczono jak w postanowieniu na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 245 § 3 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło