I SA/Lu 12/12
PostanowienieWSA w Lublinie2012-03-30
Skład orzekający: Sędzia WSA Krystyna Czajecka-Szpringer
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący, prowadzący działalność gospodarczą przynoszącą straty, ale posiadający stałe dochody z wynagrodzenia i zaspokojone potrzeby mieszkaniowe, może zostać zwolniony od kosztów sądowych w postaci wpisu od skargi?Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od wpisu od skargi, uznając, że sytuacja materialna skarżącego nie jest na tyle trudna, aby nie mógł on ponieść kosztów postępowania. Pomimo strat z działalności gospodarczej, skarżący posiada stałe dochody z wynagrodzenia, zaspokojone potrzeby mieszkaniowe oraz zaciągnął kredyt obrotowy, co świadczy o jego zdolności finansowej do pokrycia kosztów sądowych, które mają pierwszeństwo przed zobowiązaniami cywilnoprawnymi.Stan faktyczny
Skarżący G. D. złożył skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2006 r. Wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od wpisu od skargi w kwocie 6137 zł, uzasadniając to trudną sytuacją materialną wynikającą z prowadzenia działalności gospodarczej przynoszącej straty, posiadania rodziny i spłacania kredytów. Referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy, a pełnomocnik skarżącego wniósł sprzeciw.Rozstrzygnięcie
Odmówiono G. D. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od wpisu od skargi.Pełny tekst orzeczenia
I SA/Lu 12/12 POSTANOWIENIE Dnia 30 marca 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie Przewodniczący: Sędzia WSA Krystyna Czajecka-Szpringer po rozpoznaniu w dniu 30 marca 2012 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi G. D. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2006r. - w zakresie wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od wpisu od skargi postanawia: - odmówić G. D. przyznania prawa pomocy.
W toku postępowania sądowoadministracyjnego w sprawie ze skargi G. D. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] wezwany do opłacenia wpisu od skargi w kwocie 6137 zł, pełnomocnik skarżącego na urzędowym formularzu PPF wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w postaci wpisu od skargi. W uzasadnieniu wskazał, iż skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z żoną oraz dwojgiem małoletnich dzieci, z którymi zamieszkuje w domu o powierzchni [...] wzniesionym na działce o powierzchni [...]i utrzymuje się ze swojego wynagrodzenia za pracę w kwocie [...], dochodów z prowadzonej działalności gospodarczej, która obecnie przynosi straty oraz wynagrodzenia za pracę żony w kwocie [...]. Skarżący spłaca kredyt hipoteczny w ratach miesięcznych po [...] i kredyt obrotowy w ratach po [...]. Miesięczne koszty utrzymania koniecznego gospodarstwa domowego wynoszą [...]. Do wniosku dołączono niepotwierdzone za zgodność z oryginałem kserokopie dokumentów.
Postanowieniem z dnia 1 marca 2012 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy / k. 43 akt sądowych /.
Od powyższego postanowienia pełnomocnik skarżącego wniósł sprzeciw. W uzasadnieniu wskazał, iż skarżący nie ma dostatecznych środków pozwalających na uiszczenie przedmiotowego wpisu. Jego sytuację finansową należy ocenić w całokształcie, mając na uwadze dochody z wynagrodzenia za pracę i wysokość rat kredytów. Ponadto wskazał, iż w sprawie I SA/Lu 13/12 przyznano mu prawo pomocy poprzez zwolnienie od wpisu od skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Zgodnie z dyspozycją art. 260 zd. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - ppsa/ wniesienie sprzeciwu przez stronę powoduje, że traci moc postanowienie objęte sprzeciwem, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd.
Zgodnie z art. 245 § 1 w związku z art. 243 § 1 ppsa prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie całkowitym lub częściowym, na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku.
Pełnomocnik skarżącego wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w rozumieniu art. 245 § 3 ppsa poprzez zwolnienie od wpisu od skargi.
Stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 ppsa przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Ciężar dowodu zaistnienia ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy spoczywa na stronie, która ubiega się o przyznanie prawa pomocy. Z określenia "gdy wykaże" wynika, że strona ma przekonać sąd, że znajduje się w sytuacji, o której mowa w powołanym przepisie, która uniemożliwia poniesienie jej jakichkolwiek kosztów postępowania lub poniesienie pełnych kosztów postępowania. Zwolnienia stanowią odstępstwo od obowiązku powszechnego i równego ponoszenia ciężarów i świadczeń publicznych, wynikającego z art. 84 Konstytucji RP. Dlatego też mogą być stosowane w sytuacjach wyjątkowych, gdy istnieją uzasadnione powody do przerzucenia ciężaru dotyczącego danej osoby na współobywateli. Z tych bowiem środków pochodzą dochody budżetu państwa, z których pokrywa się koszty postępowania sądowego w razie zwolnienia skarżącego z obowiązku ich ponoszenia /FZ 478/04/. Udzielenie prawa pomocy jest formą dofinansowania strony z budżetu państwa i powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe /FZ 160/08/.
Oceniając zasadność wniosku sąd musi rozważyć z jednej strony interes państwa w pobieraniu opłat za rozstrzyganie sprawy, a z drugiej interes strony w dochodzeniu swych praw przed sądem i zachować odpowiednią proporcję między nimi /II FZ 80/09/.
Sąd uznał, iż sytuacja materialna skarżącego nie należy do wyjątkowo trudnych, że nie jest on w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania. Wraz ze swoją rodziną ma zaspokojone potrzeby mieszkaniowe. Jak wskazał jest współwłaścicielem w ½ części domu jednorodzinnego o pow. [...] położonego na działce o pow. [...] Wraz z żoną uzyskują stały miesięczny dochód z tytułu wynagrodzenia za pracę w łącznej wysokości [...] Ponadto skarżący prowadzi działalność gospodarczą. Jak wynika z przedstawionego zeznania o wysokości osiągniętego dochodu w roku podatkowym 2010 PIT – 36L przychód to kwota rzędu [...] koszty [...]. Dochód na koniec wskazanego roku wyniósł [...]
W okresie od 1 stycznia 2011 r. do 30 listopada 2011 r. przychody z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej, jak wskazał w "Bilansie Firmy" na dzień 23 stycznia 2012, wyniosły [...] /w tym sprzedaż – [...] pozostałe przychody – [...] zaś koszty – [...], w związku z czym wykazana strata wyniosła – [...].
Z powyższego wynika, iż skarżący konsekwentnie w kolejnych latach przy wysokich przychodach z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej, znaczne kwoty przeznacza na koszty jej uzyskania. Jednak wysokość przychodów skarżącego, nie pozwala przyjąć, aby był on pozbawiony środków finansowych. Wskazana za miesiące styczeń – listopad 2011 r. strata, nie może zdaniem Sądu przemawiać za uznaniem, iż nie posiada on środków na pokrycie wpisu sądowego od skargi w wysokości [...]. Należy podnieść, iż strata finansowa jako ujemny wynik bilansu przychodu i kosztów nie jest okolicznością tożsamą z brakiem środków finansowych. Strata z działalności gospodarczej jest bowiem pojęciem wytworzonym na potrzeby rozliczeń podatkowych i skutkuje jedynie brakiem dochodu do opodatkowania /II GZ 112/11/.
Ponadto Sąd miał na uwadze, iż skarżący uzyskał na finansowanie bieżących zobowiązań firmy kredyt obrotowy w wysokości [...] w dniu 16 grudnia 2010r., co wiązało się z określoną / dobrą / kondycją finansową jego firmy i w sytuacji skorzystania z całości przyznanego kredytu, zobowiązany jest do jego całkowitej spłaty do dnia 16 grudnia 2013r. Na wysokość wykorzystanego kredytu wskazuje kwota salda / ujemna / na rachunku widoczna na wydrukach dołączonych do wniosku o przyznanie prawa pomocy. Skarżący wskazał, iż z tytułu spłaty wskazanego zobowiązania uiszcza comiesięczną ratę w wysokości [...] Wskazane obciążenie nie może być uznane za koszt utrzymania koniecznego. Zobowiązania cywilnoprawne nie mają pierwszeństwa przed zobowiązaniami publicznoprawnymi, do których należą koszty sądowe. Koszty te jako należności budżetu państwa należy uiszczać na równi z innymi wydatkami obciążającymi skarżącego.
Nadto sąd miał na uwadze fakt, iż skarżącemu w sprawie I SA/Lu 13/12 przyznano prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od wpisu od skargi. Dlatego sytuację finansową skarżącego należy oceniać, mając na uwadze wyłącznie wpis w niniejszej sprawie. Na obecnym etapie postępowania inne koszty sądowe nie obciążają skarżącego.
Reasumując mając na uwadze przedstawioną sytuację rodzinną, finansową i zdrowotną skarżącego należy uznać, iż nie wykazał on, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, które sprowadzają się na obecnym etapie postępowania do wpisu od skargi w wysokości [...].
Z tych względów należało odmówić skarżącemu przyznania prawa pomocy stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 260 ppsa.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło