I SA/Lu 12/13

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie - Anna Puton-Mazurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 19 marca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu sądowego od wniesionej skargi w sprawie ze skargi M. P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie wznowienia postępowania postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. W odpowiedzi na zarządzenie o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi, w terminie do jego opłacenia, skarżący złożył pismo z dnia 2 lutego 2013 r. z wnioskiem o zwolnienie od obowiązku jego uiszczenia. Do pisma skarżący załączył wypełniony urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy podkreślając, iż wnosi o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący podniósł, że nie posiada środków na opłacenie wpisu sądowego, nie ma także pracy. W dalszej części wniosku podał, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, nie posiada majątku nieruchomego, jak również żadnych zasobów finansowych. Skarżący wykazał, że nie osiąga żadnych dochodów. Na wezwanie referendarza sądowego z dnia 19 lutego 2013 r. do złożenia dokumentów źródłowych i dodatkowych oświadczeń skarżący nadesłał jedynie oświadczenie z dnia 13 marca 2013 r. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy, referendarz sądowy stwierdził, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Żądanie strony dotyczące zwolnienia od obowiązku uiszczenia wpisu sądowego od skargi jest żądaniem przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym (art. 245 ( 3 p.p.s.a.). Ciężar dowodu spełnienia przesłanek przyznania prawa pomocy, ciąży na stronie ubiegającej się o uzyskanie takiego prawa. Podejmując decyzję o przyznaniu prawa pomocy należy opierać się na dokładnych danych dotyczących stanu rodzinnego, majątkowego, wysokości dochodów i wydatków strony wnioskującej o prawo pomocy. Obowiązkiem zaś strony ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy jest, przy zachowaniu należytej staranności, wyczerpujące wykazanie swojej sytuacji majątkowej i finansowej. Jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy jest niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego (art. 255 p.p.s.a.). Oświadczenie strony skarżącej zawarte w urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy okazało się niewystarczające do dokonania prawidłowej oceny sytuacji materialnej strony. Z wniosku o przyznanie prawa pomocy wynikało, że skarżący nie pracuje, nie posiada żadnego majątku i nie uzyskuje jakichkolwiek dochodów. Należało zatem wyjaśnić z jakich źródeł skarżący zaspokaja niezbędne potrzeby w zakresie utrzymania koniecznego. We wniosku brak było również danych jakie są stałe miesięczne wydatki ponoszone na utrzymanie konieczne gospodarstwa domowego i jaka jest ich wysokość. Z wniosku nie wynikało również, do kogo należy nieruchomość wykazywana przez skarżącego jako jego miejsce zamieszkania. W związku z powyższym skarżącego wezwano do złożenia dokumentów źródłowych i dodatkowych oświadczeń, w tym: oświadczenia wskazującego źródło pochodzenia i wysokość środków finansowych, z których pokrywa stałe miesięczne koszty utrzymania koniecznego oraz dokumentów źródłowych poświadczających wysokość tych środków finansowych; oświadczenia wskazującego na wysokość wydatków ponoszonych na utrzymanie konieczne oraz dokumentów źródłowych poświadczających wysokość tych wydatków; oświadczenia skarżącego wyjaśniającego do kogo należy zamieszkiwana przez niego nieruchomość, jaką ma powierzchnię i kto ponosi koszty jej utrzymania. W odpowiedzi na powyższe wezwanie skarżący nadesłał pismo z dnia 13 marca 2013 r., w którym oświadczył, że nie pokrywa kosztów utrzymania ze względu na brak środków finansowych, nieruchomość wskazana we wniosku jako miejsce jego zamieszkania należy do H. P., A. P. i M. P. i te osoby ponoszą koszty utrzymania nieruchomości. Wskazał również, że nie partycypuje w wydatkach na jej utrzymanie, w związku z czym nie dysponuje żadnymi dokumentami. Oceniając zdolności płatnicze skarżącego w sprawie niniejszej, referendarz sądowy miał również na uwadze oświadczenie skarżącego z dnia 21 lutego 2013 r., złożone celem przyznania prawa pomocy w sprawie I SA/Lu 607/12. W oświadczeniu tym skarżący podał, że nie posiada rachunków bankowych, nie jest zarejestrowany jako osoba bezrobotna i nie korzysta ze środków z pomocy społecznej. W styczniu 2013 r. uzyskał środki pieniężne z umowy zlecenia w kwocie [...] zł. Analiza oświadczeń skarżącego i przedstawionych przez niego dokumentów, prowadzi do wniosku, że skarżący nie wykazał w pełni, jaka jest jego rzeczywista sytuacja materialna. Skarżący podaje sprzeczne informacje na temat swoich dochodów – w urzędowym formularzu wniosku o prawo pomocy wypełnionym 2 lutego 2013 r. oraz w piśmie z dnia 13 marca 2013 r. wykazał, że nie uzyskuje żadnych dochodów, natomiast w piśmie z 21 lutego 2013 r., złożonym w sprawie I SA/Lu 607/12 oświadczył, że w styczniu 2013 r., pracował na umowę zlecenia i jego dochód z tego tytułu wyniósł [...] zł. Przy czym skarżący nie wyjaśnił, czy jest to dochód brutto, czy netto, na jaki okres umowa zlecenia została zawarta, czy jest to umowa jednorazowa, od jakiego czasu jest nią związany. Fakt, iż skarżący oświadczył, że nie jest w urzędzie zarejestrowany jako osoba bezrobotna, przemawia za uznaniem, że pracuje na umowę zlecenia w sposób ciągły, jednakże nie wynika to wyraźnie z jego oświadczenia. Nie wiadomo zatem, jaka była sytuacja prawna i finansowa skarżącego w okresie bezpośrednio poprzedzającym złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy. W dalszej kolejności podnieść należy, że z oświadczenia skarżącego wyjaśniającego do kogo należy nieruchomość wykazana we wniosku o przyznanie prawa pomocy jako jego miejsce zamieszkania, można wnioskować jedynie, że są to osoby spokrewnione ze skarżącym. Skarżący twierdzi, że korzysta z tej nieruchomości nie partycypując w wydatkach na jej utrzymanie. Zatem skoro inne osoby pokrywają koszty utrzymania nieruchomości, w której skarżący zamieszkuje, to w ocenie referendarza wątpliwości budzi jego oświadczenie o prowadzeniu jednoosobowego gospodarstwa domowego (bez osób, które ponoszą koszty utrzymania tej nieruchomości). W świetle oświadczenia skarżącego z dnia 13 marca 2013 r., że nie pokrywa kosztów własnego utrzymania ze względu na brak środków finansowych, prowadzenie przez niego jednoosobowego gospodarstwa domowego jest tym bardziej wątpliwe. W ocenie referendarza, gdyby skarżący faktycznie pozostawał bez pracy i jakichkolwiek dochodów, tak jak wykazał to w urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy, to oczywistym jest, że zarejestrowałby się we właściwym urzędzie pracy w celu poszukiwania pracy i uzyskania ubezpieczenia zdrowotnego, czy też złożył wniosek o uzyskanie środków z pomocy społecznej. Tymczasem skarżący w piśmie z dnia 21 lutego 2013 r., złożonym w sprawie I SA/Lu 607/12 oświadczył, że nie jest zarejestrowany jako osoba bezrobotna, ani nie korzysta z pomocy społecznej. W świetle powyższego uznać należy, że wbrew obowiązkowi zachowania należytej staranności, skarżący nie przedstawił swojej sytuacji materialnej w sposób rzetelny i wyczerpujący. Skarżący nie wyjaśniając wszystkich wątpliwości, przedstawiając swoją sytuację materialną fragmentarycznie, nie wykazał wystąpienia przesłanek przyznania prawa pomocy osobie fizycznej określonych art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., co uzasadnia odmowę przyznania prawa pomocy. Z powyższych względów oraz na podstawie art. 258 ( 1 i ( 2 pkt 7 p.p.s.a., należało orzec jak na wstępie.