I SA/Lu 12/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Danuta Małysz po rozpoznaniu w dniu 6 czerwca 2013r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. P. na decyzję DIS w L. z dnia [...] nr [..] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2010r. postanawia - odmówić przyznania M. P. prawa pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu od skargi. Skarżący M.P., po doręczeniu mu wezwania do uiszczenia wpisu od skargi w sprawie niniejszej w kwocie 200,00 zł, w dniu [..] wniósł wniosek o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie obejmującym częściowe zwolnienie od kosztów sądowych, przy czym w piśmie z dnia [..]. (data pisma), złożonym wraz z wypełnionym formularzem PPF, wyjaśnił, że wniosek obejmuje zwolnienie od uiszczenia wpisu. We wniosku, o którym mowa, skarżący podał, że nie ma pracy, nie uzyskuje więc dochodów (środków finansowych), nie ma środków na uiszczenie wpisu, nie posiada żadnych nieruchomości, wartościowych przedmiotów ani zasobów pieniężnych, prowadzone jest wobec niego postępowanie egzekucyjne zmierzające do realizacji podatku od środków transportowych, z nikim nie pozostaje w gospodarstwie domowym. Na wezwanie referendarza sądowego, w trybie art.255 i art.258 § 2 pkt 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r. poz.270 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", do nadesłania oświadczenia wskazującego źródło pochodzenia i wysokość środków finansowych, z których skarżący pokrywa stałe miesięczne koszty utrzymania koniecznego wraz z dokumentami poświadczającymi wysokość tych środków finansowych, oświadczenia wskazującego na wysokość wydatków ponoszonych na utrzymanie konieczne z dokumentami poświadczającymi wysokość tych wydatków oraz oświadczenia skarżącego wyjaśniającego, do kogo należy zamieszkiwana przez niego nieruchomość, jaką ma powierzchnię i kto ponosi koszty jej utrzymania, skarżący złożył pismo z dnia [..] zawierające oświadczenia, że: - nie pokrywa miesięcznych kosztów utrzymania ze względu na brak środków finansowych, - nie partycypuje "w wydatkach wskazanych w tej pozycji", w związku z czym nie dysponuje dokumentami, - nieruchomość wskazana we wniosku o przyznanie prawa pomocy jako miejsce zamieszkania należy do H. P., A. P., M. P. i osoby te ponoszą koszty utrzymania nieruchomości. Postanowieniem referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w L. z dnia [..] odmówiono przyznania skarżącemu prawa pomocy. W sprzeciwie od powyższe postanowienia, wniesionym w ustawowym terminie, skarżący zarzucił nieprawidłowe ustalenie stanu faktycznego, manipulowanie danymi podanymi w sprawie [..] nieuwzględnienie prawdziwego oświadczenia, że w lutym i marcu 2013r. nie dysponował już uzyskaną w styczniu 2013r. kwotą 412,50 zł, gdyż została ona w całości wydatkowana na konieczne leki, rozstrzygnięcie wniosku według z góry założonej tezy mimo dysponowania danymi wystarczającymi do przyznania prawa pomocy, co prowadzi do zamknięcia skarżącemu możliwości podważania zgodności z prawem zaskarżonej decyzji. Wobec treści dotychczasowych oświadczeń skarżącego oraz twierdzeń sprzeciwu, wezwaniem z dnia [..] skarżący zobowiązany został do wyjaśnienia: a/ jakie wydatki związane z bieżącym utrzymanie skarżącego były i są ponoszone – rzeczowo (jaki jest przedmiot wydatków, np.: żywność, leczenie w tym leki, ubrania, transport), kwotowo (jaka jest kwota wydatków na dany przedmiot) oraz kto wydatki te ponosił lub ponosi (imię i nazwisko tej osoby lub osób oraz stosunek pokrewieństwa lub powinowactwa) b/ jaką powierzchnię (użytkową lub mieszkalną) ma budynek mieszkalny, w którym zamieszkuje skarżący, czy są w nim wyodrębnione mieszkania (ile), jaką część tego budynku zajmuje wyłącznie skarżący (w m2 i liczbie pomieszczeń) i czy ma do wyłącznej dyspozycji kuchnię oraz łazienkę c/ czy skarżący korzysta lub korzystał z pomocy społecznej w jakiejkolwiek formie, jeśli tak – kiedy i w jakiej formie d/ czy skarżący uzyskał lub uzyskuje dochody, jeśli tak – z jakiego tytułu, w jakiej wysokości i na co zostały wydatkowane, przy czym wskazano, że wyjaśnień z zakresu pkt a, c i d należy udzielić z uwzględnieniem okresu od 1.12.2012r. do 10.05.2013r., w rozbiciu miesięcznym. W odpowiedzi na powyższe wezwanie skarżący w piśmie z dnia [..]. podał, że: ad a/ bieżąco ponosił wydatki związane z leczeniem, w tym leki ad b/ budynek mieszkalny posiada ok. 90m2, z czego skarżący zajmuje ok.8m2 jednego pomieszczenia, nie ma do wyłącznej dyspozycji kuchni ani łazienki ad c/ nie korzysta z pomocy społecznej ad d/ uzyskał dochód z umowy zlecenia z dnia 19.12.2012r. w kwocie 412,50z ł, który w całości został wydatkowany na leczenie i leki. Wojewódzki Sąd Administracyjny w L. zważył, co następuje: Zgodnie z art.260 p.p.s.a. wniesienie sprzeciwu przez stronę powoduje, że zaskarżone postanowienie traci moc, a sąd na nowo rozpoznaje wniosek o przyznanie prawa pomocy. Wniosek skarżącego, będącego osobą fizyczną, zawiera żądanie przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym w rozumieniu art.245 § 3 i art.246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Zgodnie przy tym z drugim z wymienionych przepisów przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W świetle powyższego, wnioskując o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym strona zobowiązana jest przekonująco wykazać, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Winno to nastąpić przez przedstawienie dokładnych i rzetelnych danych o stanie rodzinnym, majątkowym i dochodach w oświadczeniu zawartym w formularzu urzędowym PPF (art.252 § 1 i 2 p.p.s.a.), a także w dodatkowych oświadczeniach i dokumentach, do złożenia których strona została wezwana na podstawie art.255 p.p.s.a. Jest to istotne, gdyż zasadą wynikającą z przepisów p.p.s.a., w szczególności art.199, art.214 § 1, jest, że strona obowiązana jest ponosić koszty związane z jej udziałem w postępowaniu w sprawie sądowoadministracyjnej, natomiast instytucja prawa pomocy ma służyć zapewnieniu dostępu do sądu osobom (podmiotom) ubogim, które rzeczywiście nie są w stanie ponieść ciężaru finansowego związanego z prowadzeniem sprawy przed sądem administracyjnym. Zdaniem sądu, dane podane przez skarżącego w niniejszej sprawie nie dają podstaw do stwierdzenia, że nie jest on w stanie ponieść kosztów sądowych bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, bowiem dane te są niewiarygodne, a co najmniej świadomie ujawniane przez skarżącego w sposób wybiórczy, niepełny, niejednoznaczny. Jak zauważono wyżej, skarżący twierdzi, że w okresie od 1.12.2012r. nie uzyskał żadnych dochodów poza kwotą 412,50 zł, którą w styczniu 2013r. wydatkował na leczenie i leki, nie posiada żądnego majątku ani oszczędności, nie korzysta z pomocy społecznej. Twierdzi też, że nie ponosi kosztów związanych z zaspokojeniem potrzeb mieszkaniowych, bowiem koszty te ponoszą właściciele budynku. Jednocześnie jednak na wyraźnie i jednoznacznie postawione pytanie, jakie wydatki związane z bieżącym utrzymanie skarżącego były i są ponoszone – rzeczowo (jaki jest przedmiot wydatków, np.: żywność, leczenie w tym leki, ubrania, transport), kwotowo (jaka jest kwota wydatków na dany przedmiot) oraz kto wydatki te ponosił lub ponosi (imię i nazwisko tej osoby lub osób oraz stosunek pokrewieństwa lub powinowactwa) skarżący odpowiedzi nie udzielił (poza podaniem kwoty wydatkowanej przez niego samego na leki), chociaż jest oczywiste, że we wskazanym okresie on sam lub inne osoby musiały ponosić wydatki chociażby na przeznaczone dla skarżącego produkty żywnościowe. Jest przy tym istotne, kto i na jakich zasadach zapewnia skarżącemu te produkty, bowiem dane te pozwalają na ocenę wiarygodności twierdzenia skarżącego, że nie prowadzi z nikim wspólnego gospodarstwa domowego, szczególnie w kontekście jego oświadczenia, że zajmuje "ok.8m2 jednego pomieszczenia" (nie – 8m2, jedno pomieszczenie) i nie ma do wyłącznej dyspozycji kuchni oraz łazienki. Podkreślić należy, że skarżący nie podał danych, o których mowa, ani na wezwanie z dnia [...] (por.: k-19 i 21 akt sądowych), ani na szczegółowe, uwzględniające wcześniejsze oświadczenia skarżącego wezwanie z dnia [..] (por.: k-33 i 35), co oznacza, że uchyla się on od złożenia oświadczeń w zakresie umożliwiającym ocenę jego rzeczywistej sytuacji majątkowej, finansowej i rodzinnej. Brak jest zatem podstaw do przyjęcia, że skarżący wykazał spełnienie przesłanki przyznania prawa pomocy, o której mowa w art.246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. Biorąc powyższe pod uwagę, orzeczono jak na wstępie.