I SA/Lu 12/17

WyrokWSA w Lublinie2017-03-15

Skład orzekający: Halina Chitrosz-Roicka, Krystyna Czajecka-Szpringer, Monika Kazubińska-Kręcisz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy protokół zajęcia i odbioru ruchomości w postępowaniu egzekucyjnym w administracji jest prawidłowy, jeśli nie zawiera wskazania, pod czyim dozorem pozostają zajęte ruchomości, a także czy Dyrektor Izby Celnej w S. jest właściwym wierzycielem w sprawie, w której egzekwowana jest należność wynikająca z decyzji wydanej przez inny organ?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że protokół zajęcia i odbioru ruchomości narusza przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, jeśli nie zawiera wskazania, pod czyim dozorem pozostają zajęte ruchomości. Ponadto, sąd stwierdził, że Dyrektor Izby Celnej w S. jest właściwym wierzycielem w sprawie, ponieważ rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 15 września 2015 r. prawidłowo wyznaczyło go do wykonywania zadań wierzyciela w określonych przypadkach, co wynika z upoważnienia ustawowego zawartego w ustawie o Służbie Celnej. Niemniej jednak, ze względu na wadliwość protokołu w zakresie dozoru nad ruchomościami, sąd uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu egzekucyjnego.
Stan faktyczny
Spółka A. złożyła skargę na czynności egzekucyjne polegające na zajęciu i odbiorze ruchomości (automatu do gier) w ramach postępowania egzekucyjnego prowadzonego przez Dyrektora Izby Celnej w S. jako wierzyciela. Skarżąca zarzuciła wadliwość protokołu zajęcia i odbioru ruchomości, w tym błędne wskazanie wierzyciela oraz brak określenia, pod czyim dozorem pozostają zajęte ruchomości. Ponadto, podniosła zarzut braku wyjaśnienia, czy zajęte ruchomości stanowią własność zobowiązanego. Organy egzekucyjne obu instancji utrzymały w mocy postanowienie oddalające skargę. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu egzekucyjnego.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej oraz poprzedzające je postanowienie Dyrektora Izby Celnej w B. P. Zasądzono od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w L. na rzecz T. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Halina Chitrosz-Roicka Sędziowie WSA Krystyna Czajecka-Szpringer WSA Monika Kazubińska-Kręcisz (sprawozdawca) Protokolant Referent stażysta Paweł Kobylarz po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 15 marca 2017 r. sprawy ze skargi T. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie skargi na czynności egzekucyjne I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Dyrektora Izby Celnej w B. P. z dnia [...] r. nr [...]; II. zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w L. na rzecz T. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. [...] zł ([...] złotych) z tytułu zwrotu kosztów postępowania. Zaskarżonym postanowieniem z [...] wydanym po rozpatrzeniu zażalenia A. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W., Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy postanowienie Dyrektora Izby Celnej z [...] oddalające skargę na czynności egzekucyjne. W uzasadnieniu powyższego postanowienia przedstawiony został następujący stan sprawy: Dyrektor Izby Celnej w S. jako wierzyciel, wystawił w dniu [...] tytuł wykonawczy numer [...], obejmujący karę pieniężną nałożoną na zobowiązanego – A. spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. (spółka, skarżąca) orzeczeniem z dnia [...]. Tytuł ten przekazano do egzekucyjnej realizacji Dyrektorowi Izby Celnej w W. W dniu [...] lipca 2016 r. organ ten przesłał Dyrektorowi Izby Celnej, jako organowi rekwizycyjnemu, odpis przedmiotowego tytułu wykonawczego celem dokonania czynności rekwizycyjnych w zakresie dokonania zajęcia, odbioru i sprzedaży automatów do gier. W dniu [...] lipca 2016 r. pracownik organu rekwizycyjnego, w obecności osób odpowiedzialnych za prowadzenie magazynu depozytowego Urzędu Celnego , dokonał zajęcia ruchomości w postaci urządzenia do gier A. nr [...], z której to czynności sporządzono protokół zajęcia i odbioru ruchomości. Zajętą ruchomość pozostawiono w magazynie depozytowym Urzędu Celnego. Odpis protokołu zajęcia i odbioru ruchomości doręczono spółce w dniu [...] sierpnia 2016 r. Na opisane czynności egzekucyjne zajęcia i odbioru ruchomości spółka złożyła skargę, w której zarzuciła naruszenie: - art.67 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2016 r. poz.599 ze zm.), przez błędne określenie w protokole zajęcia i odbioru ruchomości wierzyciela, wskazując na Dyrektora Izby Celnej w S., co stanowi brak elementarnego składnika protokołu czynności egzekucyjnej; - art.67 § 4 pkt 2 u.p.e.a. przez niezawarcie w protokole zajęcia i odbioru ruchomości adnotacji, które z zajętych ruchomości mogą być sprzedane bezpośrednio po zajęciu, które ruchomości poborca pozostawia pod dozorem zobowiązanego lub osoby zastępującej zobowiązanego, a które odbiera, a w efekcie naruszenie art. 6 i 8 kpa w zw. z art. 18 u.p.e.a. Postanowieniem z [...] Dyrektor Izby Celnej oddalił skargę na czynności egzekucyjne stwierdzając, że czynność dokonana przez poborcę skarbowego w postaci zajęcia i odbioru ruchomości została dokonana prawidłowo, a protokół zajęcia i odbioru ruchomości spełnia ustawowe wymogi, o których mowa w art.67 § 2 u.p.e.a. We wniesionym zażaleniu spółka co do zasady powtórzyła zarzuty sformułowane w skardze na czynności egzekucyjne, uzupełniając je o przywołanie jako podstawy przepisu art. 54 § 5 u.p.e.a., a nadto art. 7 i art. 77 kpa przez wskazanie, że organ poczynił bezpodstawne ustalenie, że zajęte i odebrane ruchomości stanowią własność zobowiązanej spółki, podczas gdy ruchomości te znajdowały się wyłącznie w posiadaniu zależnym spółki na podstawie stosownych umów. Przedstawiając motywy podjętego rozstrzygnięcia o utrzymaniu w mocy postanowienia organu I instancji, Dyrektor Izby Skarbowej zaznaczył, że postanowienie to zostało wydane w ramach rekwizycji, stosownie do art. 31 § 1 zdanie pierwsze u.p.e.a., zaś materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia stanowi art. 54 u.p.e.a. Podniósł, że w niniejszej sprawie organ rekwizycyjny zastosował egzekucję z ruchomości, która jest jednym ze środków egzekucyjnych wymienionych w art.1a pkt 12 lit.a u.p.e.a., podejmując czynności zgodnie z procedurą określoną w art. 97 u.p.e.a. Wskazał, że stosownie do art. 98 § 1 i 2 u.p.e.a. zajęcie ruchomości następuje przez wpisanie jej do protokołu zajęcia i podpisanie protokołu przez poborcę skarbowego, protokół podpisują także zobowiązany lub świadkowie, a odpis protokołu zajęcia doręcza się zobowiązanemu (wraz z odpisem tytułu wykonawczego, jeżeli uprzednio nie został on zobowiązanemu doręczony). Zdaniem organu II instancji, sporządzony przez organ rekwizycyjny w dniu [...] lipca 2016 r. protokół zajęcia i odbioru ruchomości w postaci urządzenia do gier A. pod względem formalnym jest prawidłowy i zawiera w swej treści wszystkie wymagane prawem elementy oraz został sporządzony na prawidłowym druku. Na protokole widnieje podpis pracownika, który dokonał przedmiotowych czynności zajęcia i odbioru ruchomości oraz podpisy świadków w osobach pracowników magazynu depozytowego urzędu celnego, obecnych przy dokonywaniu zaskarżonych czynności egzekucyjnych. Odpis tego protokołu został doręczony zobowiązanej spółce w dniu [...] sierpnia 2016 r. Organ II instancji wyjaśnił nadto, że z dniem 1 października 2015 r. weszło w życie rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 15 września 2015 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie wyznaczenia organu Służby Celnej właściwego do wykonywania niektórych zadań Służby Celnej oraz określenia terytorialnego zasięgu jego działania (Dz.U. z 2015 r. poz.1494), z mocy którego Dyrektor Izby Celnej w S. został wyznaczony jako właściwy na terytorium całego kraju do wykonywania zadań wierzyciela w odniesieniu do obowiązków wynikających z wydanych przez naczelnika urzędu celnego decyzji, postanowień lub mandatów karnych, z przyjętych przez naczelnika urzędu celnego zgłoszeń celnych, deklaracji, informacji o opłacie paliwowej albo informacji o dopłatach, z wydanych przez dyrektora izby celnej decyzji lub postanowień, z wydanych przez dyrektora urzędu kontroli skarbowej decyzji w zakresie podatku akcyzowego oraz podatku od wydobycia niektórych kopalin, a także z orzeczeń sądowych, których wykonanie następuje w trybie przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Zgodnie z § 3 tego rozporządzenia, w sprawach niezapłaconych należności powstałych przed dniem jego wejścia w życie, dla których obowiązujące przepisy przewidują tryb egzekucji administracyjnej, wierzycielem jest Dyrektor Izby Celnej w S., przy czym wszystkie podjęte w tych sprawach czynności pozostają w mocy. W tej sytuacji, wierzycielem tych należności jest Dyrektor Izby Celnej w S. i ten organ jest zgodnie z art. 5 § 1 pkt 4 u.p.e.a. uprawniony do żądania wykonania w drodze egzekucji administracyjnej obowiązków wymienionych wyżej. Dalej organ wyjaśnił, że w przedmiotowej sprawie nie było obowiązku sporządzenia adnotacji, które z zajętych ruchomości mogą być sprzedane bezpośrednio po zajęciu, które ruchomości poborca pozostawia pod dozorem zobowiązanego lub osoby zastępującej zobowiązanego, a które odbiera, gdyż organ egzekucyjny nie sprzedawał ruchomości bezpośrednio po zajęciu. Ponadto z protokołu zajęcia i odbioru ruchomości wynika jasno, że zajęte ruchomości pozostawiono pod dozorem organu egzekucyjnego w magazynie Urzędu Celnego. W skardze na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej spółka wniosła o jego uchylenie wraz z poprzedzającym je rozstrzygnięciem organu pierwszej instancji. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie: - art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 16 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 23 – w skrócie "kpa") oraz art. 7 i 77 kpa poprzez utrzymanie w mocy postanowienia organu I instancji oddalającego skargę na czynność egzekucyjną, podczas gdy organ egzekucyjny (rekwizycyjny) winien w pierwszej kolejności wyjaśnić istotną w sprawie okoliczność czy ruchomości, których dokonanie zajęcia planuje, stanowią własność zobowiązanego; - art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 kpa oraz art. 67 § 2 pkt 1 w zw. z art. 67 § 4 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r. poz. 599 – w skrócie "upea") poprzez utrzymanie w mocy postanowienia organu I instancji oddalającego skargę na czynność egzekucyjną, podczas gdy w protokole z zaskarżonej czynności egzekucyjnej organ rekwizycyjny błędnie określił wierzyciela w sytuacji, gdy Dyrektor Izby Celnej w S. nie jest wierzycielem i podmiotem uprawnionym do zainicjowania postępowania egzekucyjnego na podstawie aktu administracyjnego powoływanego w tytule wykonawczym; - art. 6 i 8 kpa w zw. z art. 18 upea przejawiające się w obciążaniu zobowiązanego ciężarem identyfikacji wierzyciela, podczas gdy z zasady legalizmu oraz działania organów w sposób budzący zaufanie do władzy publicznej wynika, że to organ egzekucyjny winien dokonywać czynności egzekucyjnej w taki sposób, aby jednoznacznie wynikało z niej z inicjatywy jakiego wierzyciela czynność ta zostaje dokonana. W uzasadnieniu skargi podkreślono, że zajęte w sprawie ruchomości nie stanowią własności zobowiązanej spółki, a znajdowały się w jej posiadaniu na podstawie stosownych umów zobowiązaniowych. Okoliczność ta winna zostać przez organ jednoznacznie wyjaśniona przed dokonaniem jakichkolwiek czynności egzekucyjnych. Z tego też powodu organ odwoławczy winien uchylić skargę na czynność egzekucyjną zajęcia ruchomości, w stosunku do których nie przesądzona została okoliczność, czy stanowią one majątek zobowiązanego. Ponadto strona zwróciła uwagę na fakt, iż właściwość miejscowa wierzyciela w przypadku postępowań egzekucyjnych dotyczących obowiązków wynikających z wydanych przez naczelnika urzędu celnego decyzji, postanowień lub mandatów karnych, z przyjętych przez naczelnika urzędu celnego zgłoszeń celnych, deklaracji, informacji o opłacie paliwowej albo informacji o dopłatach, z wydanych przez dyrektora urzędu kontroli skarbowej decyzji w zakresie podatku akcyzowego oraz podatku od wydobycia niektórych kopalin została określona przez ustawodawcę w art. 5 § 1 pkt 1 i 4 w zw. z art. 1a pkt 13 upea. Z przedmiotowego przepisu wynika, iż właściwym miejscowo wierzycielem jest właściwy dyrektor izby celnej dla podmiotu wydającego bądź decyzję bądź postanowienie, określające obowiązek podlegający zgodnie z art. 2 upea egzekucji administracyjnej. W ustawie Postępowanie egzekucyjne w administracji nie wprowadzono upoważnienia dla odpowiedniego Ministra, umożliwiającego wyznaczenie w drodze rozporządzenia jednego dyrektora izby celnej do prowadzenia postępowania egzekucyjnego w celu dochodzenia obowiązków wynikających z aktu administracyjnego, powołanego w tytule wykonawczym z dnia [...]. Tym samym strona uznała, iż rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 15 września 2015 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie wyznaczenia organu Służby Celnej właściwego do wykonywania niektórych zadań Służby Celnej oraz określenia terytorialnego zasięgu jego działania (Dz. U. z 2015 r" poz. 1494 z późn. zm.) zostało wydane bez delegacji ustawowej, co jest sprzeczne z art. 92 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Powyższe skutkuje tym, że Dyrektor Izby Celnej w S. nie może być wierzycielem w niniejszej sprawie. Rolą organu egzekucyjnego jest takie przeprowadzenie czynności egzekucyjnej oraz sporządzenia protokołu, aby zobowiązany nie mógł mieć żadnych wątpliwości, który obowiązek czynnością tą jest egzekwowany, na jakiej podstawie oraz z inicjatywy jakiego wierzyciela. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie. Poparł stanowisko zaprezentowane w treści zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest uzasadniona, chociaż nie wszystkie zawarte w niej zarzuty i poglądy zostały przez Sąd podzielone. W sprawie pozostaje poza sporem, że zajęcie ruchomości w toku egzekucji administracyjnej jest czynnością egzekucyjną, której zgodność z prawem może być kwestionowana przez zobowiązanego skargą na czynności egzekucyjne, przewidzianą w art. 54 § 1 u.p.e.a. W stanie niniejszej sprawy, wnosząc taką skargę zobowiązany zarzucił, że w protokole zajęcia i odbioru ruchomości: 1. jako wierzyciela wymieniono organ, który nie jest wierzycielem, 2. nie wskazano, które z zajętych ruchomości mogą być sprzedane bezpośrednio po zajęciu, które pozostawiane są pod dozorem zobowiązanego lub osoby go zastępującej, a które są odbierane, a ponadto 3. Nie wyjaśniono, czy zajęte ruchomości stanowią majątek zobowiązanego. Z art. 67 § 1 w związku z art.1a pkt 12 lit.a u.p.e.a. wynika, że podstawę zastosowania egzekucji z ruchomości stanowi protokół zajęcia i odbioru ruchomości, sporządzony według urzędowego wzoru, stosownie zaś do § 4 art.67 u.p.e.a. protokół zajęcia i odbioru ruchomości zawiera treść określoną w § 2 pkt 1, 4-6 i 9 oraz w art. 53 § 1 pkt 5, a ponadto: 1) wyszczególnienie zajętych ruchomości z podaniem ich ilości, rodzaju jednostki miary i wartości szacunkowej ruchomości, jeżeli jej oszacowanie nie zostało zastrzeżone dla biegłego skarbowego; 2) adnotację, które z zajętych ruchomości mogą być sprzedane bezpośrednio po zajęciu, a także które ruchomości poborca pozostawia pod dozorem zobowiązanego lub osoby zastępującej zobowiązanego, a które odbiera; 3) pouczenie zobowiązanego o skutkach zajęcia ruchomości i przysługującym mu prawie zaskarżenia w postaci zgłoszenia zarzutów; 4) pouczenie dozorcy o skutkach przyjęcia ruchomości pod dozór. Zgodnie z powołanymi regulacjami zawartymi w art. 67 § 2 u.p.e.a., w protokole powinny znaleźć się: - oznaczenie zobowiązanego, wierzyciela i organu egzekucyjnego (pkt 1), - numer tytułu wykonawczego stanowiącego podstawę do zajęcia, - kwota należności, okres, za który należność została ustalona lub określona, termin płatności należności, rodzaj i stopa odsetek z tytułu niezapłacenia należności w terminie oraz kwota odsetek naliczonych do dnia sporządzenia protokołu, - kwota należnych kosztów egzekucyjnych (pkt 4-6) oraz - data wystawienia protokołu, podpis z podaniem imienia, nazwiska i stanowiska służbowego podpisującego i odcisk pieczęci organu egzekucyjnego (pkt 9), zaś art. 53 § 1 pkt 5 u.p.e.a. wymaga, aby protokół zawierał także podpisy obecnych lub wzmiankę o przyczynie braku podpisów. Wbrew poglądom skarżącej, nie narusza przywołanych wyżej przepisów, w tym art.67 § 2 pkt 1 w związku z § 4 u.p.e.a., ani też art.6 i art.8 k.p.a. w związku z art.18 u.p.e.a., oznaczenie na pierwszej stronie kwestionowanego protokołu zajęcia i odbioru ruchomości, w miejscu przeznaczonym dla oznaczenia organu, który wystawił tytuł wykonawczy stanowiący podstawę czynności – Dyrektora Izby Celnej w S. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia prawidłowo wyjaśnione zostało, że wejście w życie z dniem 1 października 2015 r. rozporządzenia z dnia 15 września 2015 r., zmieniającego rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 15 maja 2012 r. w sprawie wyznaczenia organu Służby Celnej właściwego do wykonywania niektórych zadań Służby Celnej oraz określenia terytorialnego zasięgu jego działania (Dz.U. poz. 565) spowodowało, że wierzycielem (w rozumieniu art.1a pkt 13 u.p.e.a.) egzekwowanej należności stał się, stosownie do art.5 § 1 pkt 4 u.p.e.a. w związku z § 3 rozporządzenia z dnia 15 września 2015 r., Dyrektor Izby Celnej w S. Kwestia właściwości organów Służby Celnej, w tym dyrektorów izb celnych, nie jest materią regulowaną przepisami u.p.e.a. (por. art.1 u.p.e.a.), lecz w innych przepisach, w szczególności w ustawie z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej (Dz.U. z 2015 r. poz. 990 ze zm.; por. art.1 ust.1, art.2 ust.1 i 2 oraz art.9 ust.1-3 tej ustawy). W tej właśnie ustawie, w art.9 ust.2a, przewidziane jest upoważnienie dla ministra właściwego do spraw finansów publicznych do wyznaczenia, w drodze rozporządzenia, organu Służby Celnej do wykonywania niektórych zadań Służby Celnej oraz określenia terytorialnego zasięgu jego działania, przy uwzględnieniu potrzeby sprawnego wykonywania zadań organów Służby Celnej oraz gospodarczych potrzeb przedsiębiorców, które stało się ustawową podstawą dla wydania wymienionych wyżej rozporządzeń, zarówno z dnia 15 maja 2012 r., jak i z 15 września 2015 r., co wynika wprost z ich treści. Jako nieuzasadniony należało także ocenić sformułowany w skardze na czynności egzekucyjne zarzut, że kwestionowany protokół zajęcia i odbioru ruchomości narusza art.67 § 4 pkt 2 u.p.e.a. przez to, iż nie zawarto w nim adnotacji, które z zajętych ruchomości mogą być sprzedane bezpośrednio po zajęciu. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia prawidłowo wyjaśniono w tym zakresie, iż obowiązek zamieszczenia takiej adnotacji aktualizuje się, gdy zajęte zostaną ruchomości, które mogą być sprzedane bezpośrednio po zajęciu, a ponadto niewskazanie (brak wskazania) takich ruchomości w protokole zajęcia ruchomości oznacza, że żadne z zajętych ruchomości nie mogą być sprzedane bezpośrednio po zajęciu. Uzasadniony jest natomiast, wbrew stanowisku organów obu instancji, zawarty w skardze na czynności egzekucyjne zarzut naruszenia powołanego wyżej przepisu przez to, że w kwestionowanym protokole zajęcia i odbioru ruchomości nie zostało wskazane, które z zajętych ruchomości poborca pozostawia pod dozorem zobowiązanego. Zawarta na stronie pierwszej część protokołu "Adnotacja o pozostawieniu zajętych ruchomości pod dozorem", w tym zdanie "Zajęte ruchomości (...) pozostawiono pod dozorem zobowiązanego/oddano pod dozór Pana(i) (...)", nie została wypełniona, jednocześnie zaś wypełniona została strona trzecia protokołu, nosząca tytuł "Protokół odbioru ruchomości", z treści której wynika, że zajęte ruchomości odebrane zostały od zobowiązanego oraz że pozostawiono je "w magazynie UC w L.". Pomijając w tym miejscu kwestię, iż wskazana trzecia strona protokołu winna być wypełniana i doręczana w razie odbioru zajętych ruchomości czynnością odrębną od samego ich zajęcia (por. art.100 § 2 u.p.e.a.), podnieść należy, że stosownie do art.100 § 1 u.p.e.a. poborca skarbowy pozostawia zajętą ruchomość w miejscu zajęcia pod dozorem zobowiązanego lub dorosłego jego domownika albo innej osoby, u której ruchomość zajął, a jeżeli zajęta ruchomość nie może być pozostawiona w miejscu zajęcia, a nie ma innej osoby, której by można było oddać zajętą ruchomość pod dozór, zostanie ona wzięta pod dozór organu egzekucyjnego. Przepisy u.p.e.a. nie przewidują możliwości dokonania zajęcia ruchomości bez pozostawienia ich pod dozorem zobowiązanego albo oddania ich pod dozór innej osoby. Tymczasem z dokumentów sporządzonych przez poborcę skarbowego nie wynika, aby zajęte ruchomości pozostawiono pod dozorem zobowiązanego i nie wynika z nich także, że pozostawiono je pod dozorem innej osoby, chociaż – jak można wnosić z treści zawartych na stronie trzeciej kwestionowanego protokołu zajęcia i odbioru ruchomości – zostały one od zobowiązanego odebrane. Podkreślić należy, że – wbrew stwierdzeniu zawartemu w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia - z kwestionowanego protokołu zajęcia i odbioru ruchomości nie wynika, aby zajęte ruchomości zostały pozostawione pod dozorem organu egzekucyjnego, Urząd Celny nie jest bowiem organem egzekucyjnym (por. art. 19 § 5 u.p.e.a.), a stwierdzenie, że zajęte ruchomości pozostawiono w magazynie tego urzędu, nie przesądza, że są one objęte dozorem organu egzekucyjnego. W skardze wszczynającej postępowanie w niniejszej sprawie sądowoadministracyjnej skarżąca zarzuciła również, że organy obu instancji w toku postępowania nie wyjaśniły, czy zajęte ruchomości stanowią własność skarżącej (tj. zobowiązanego), w konsekwencji czego doszło do zajęcia ruchomości, które nie stanowią własności zobowiązanego, a znajdowały się w jego posiadaniu zależnym w ramach stosunków zobowiązaniowych. Wskazać należy, że stosownie do art. 38 § 1 u.p.e.a. podmiot, który nie jest zobowiązanym, a rości sobie prawa do rzeczy, z której prowadzi się egzekucję administracyjną, w tym do zajętej ruchomości (por. art.97 § 1 u.p.e.a.), może wystąpić do organu egzekucyjnego – w terminie czternastu dni, od dnia uzyskania wiadomości o czynności egzekucyjnej skierowanej do tej rzeczy - z żądaniem wyłączenia spod egzekucji, przedstawiając lub powołując dowody na poparcie swego żądania, przy czym do czasu uwzględnienia tego żądania dokonane czynności egzekucyjne pozostają w mocy. Rozpoznając sprawę ponownie organ egzekucyjny winien uwzględnić, że zgodnie z art.67 § 4 pkt 2 w związku z art.100 § 1 (także art.100 § 2) u.p.e.a. protokół zajęcia i odbioru ruchomości musi zawierać wskazanie, które z zajętych ruchomości pozostawiane są pod dozorem zobowiązanego, a jeżeli nie są one pozostawiane pod jego dozorem, to musi wskazywać inną osobę, której oddano je pod dozór albo zawierać stwierdzenie, że zostały one wzięte pod dozór organu egzekucyjnego. Biorąc powyższe pod uwagę, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.c i art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", uchylono zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu egzekucyjnego. Podstawę orzeczenia o zwrocie kosztów postępowania na rzecz skarżącej stanowią art. 200 p.p.s.a. i art. 205 § 2 p.p.s.a. w związku z 14 ust. 1 pkt 1 c Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. poz.1800). Na zasądzone od organu, określonego zgodnie z ustawą z dnia 16 listopada 2016 r. – Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz.U. z dnia 2 grudnia 2016 r., poz. 1948), koszty postępowania składa się wpis sądowy w kwocie 100 zł, opłata skarbowa od pełnomocnictwa w kwocie 17 zł oraz wynagrodzenie pełnomocnika strony, będącego radcą prawnym w kwocie 480 zł.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło