I SA/Lu 120/12

WyrokWSA w Lublinie2012-04-04

Skład orzekający: Wiesława Achrymowicz, Anna Kwiatek, Irena Szarewicz-Iwaniuk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy prawidłowo wznowił postępowanie w sprawie podatku rolnego na podstawie art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, powołując się na zmiany w ewidencji gruntów i budynków, które miały nastąpić w 2010 r., ale których dokładna data i moment ujawnienia organowi nie zostały udokumentowane?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdzając naruszenie prawa. Organy podatkowe nie wykazały w sposób jednoznaczny, kiedy nastąpiły zmiany w ewidencji gruntów i budynków, które stanowiły podstawę wznowienia postępowania na podstawie art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej. Brak udokumentowania tych okoliczności uniemożliwia stwierdzenie, czy wszystkie przesłanki wznowienia postępowania zostały spełnione.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję Wójta Gminy uchylającą pierwotną, ostateczną decyzję ustalającą wysokość podatku rolnego. Wójt Gminy wznowił postępowanie z urzędu, powołując się na zmiany w ewidencji gruntów i budynków, które miały wpłynąć na wysokość podatku. Strona skarżąca kwestionowała zasadność wznowienia postępowania i naliczenia wyższego podatku od nieruchomości od budynków gospodarczych.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję i orzeczono, że nie podlega ona wykonaniu w całości.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wiesława Achrymowicz, Sędziowie Sędzia NSA Anna Kwiatek,, Sędzia NSA Irena Szarewicz-Iwaniuk (sprawozdawca), Protokolant Starszy inspektor Magdalena Futyma, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 4 kwietnia 2012 r. sprawy ze skargi M. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie podatku rolnego na 2011 r. I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpatrzeniu odwołania M. Z., utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy z dnia [...] sierpnia 2011r. "w sprawie uchylenia decyzji ostatecznej z dnia [...] lutego 2011r. ustalającej wysokość podatku rolnego na 2011 r. w kwocie 52 zł i ustalenia łącznego zobowiązania pieniężnego na 2011r. w kwocie 641 zł". Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji i akt sprawy wynika, że decyzją wymiarową z dnia [...] lutego 2011r. nr [...] Wójt Gminy ustalił M. Z. podatek rolny za 2011 rok w kwocie 52 zł, płatny w 4 ratach. Decyzję doręczono stronie dnia 22 lutego 2011r. Decyzja ta stała się ostateczna. Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2011r. Wójt Gminy, powołując się na art. 240 § 1 pkt 5, art. 241 § 1 i art. 243 § 1 Ordynacji podatkowej, wznowił z urzędu postępowanie podatkowe w sprawie ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku rolnym za 2011r., które zakończyło się ww. decyzją ostateczną z dnia [...] lutego 2011 r. W uzasadnieniu tego postanowienia organ przytoczył treść art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej i wskazał, że w związku z założeniem dla obrębu geodezyjnego W. ewidencji budynków oraz częściową modernizacją ewidencji gruntów dla tego terenu nastąpiła zmiana w ewidencji gruntów i budynków, która wpłynęła po wydaniu decyzji w sprawie wymiaru podatku na 2011 rok. W ocenie organu przedstawione okoliczności stanowią podstawę do wznowienia postępowania z urzędu. W tej sytuacji decyzją z dnia [...] sierpnia 2011r. Wójt Gminy uchylił własną decyzję "z dnia [...] lutego 2011r." w sprawie wymiaru M. Z. podatku rolnego na 2011r. w kwocie 52 zł i ustalił wysokość łącznego zobowiązania pieniężnego na kwotę 641 zł, w tym: podatek rolny 31 zł i podatek od nieruchomości 610 zł. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji podał, iż w wyniku modernizacji ewidencji gruntów i założenia ewidencji budynków dla gminy przez Starostwo Powiatowe nastąpiły zmiany w klasyfikacji gruntów i ewidencji budynków dla tego terenu, co wskazuje, że "zobowiązanie w podatku rolnym na 2011r. zostało ustalone w sposób odmienny od stanów prawnych i faktycznych". Nie zgadzając się z powyższą decyzją M. Z. wniosła odwołanie, w którym wskazała, że aktem notarialnym otrzymała w formie darowizny budynki gospodarcze wraz z działką ok. 0,35 ha od ojca J. Z., który posiada gospodarstwo rolne ponad 3 ha i korzysta z tych budynków, gdyż innych nie posiada. W związku z tym, budynki gospodarcze należą do tego gospodarstwa rolnego i nie powinien być od nich naliczany podatek od nieruchomości. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, utrzymując w mocy decyzję pierwszoinstancyjną w pierwszej kolejności wskazało na przesłankę wznowienia postępowania określoną w art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej – to jest wyjście na jaw istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji nieznanych organowi, który decyzję wydał. Wskazało, że po prawomocnym zakończeniu postępowania podatkowego (decyzją ostateczną Wójta Gminy z dnia [...] lutego 2011 r.) w sprawie wymiaru podatku rolnego za 2011r., organ podatkowy uzyskał informację, iż w związku z częściową modernizacją gruntów dla obrębu geodezyjnego W., przeprowadzoną w 2010r. przez Starostwo Powiatowe, nastąpiły zmiany w ewidencji gruntów i budynków dla tego terenu. Zmiany dotyczyły m.in. klasyfikacji gruntu będącego własnością M. Z., co miało istotne znaczenie dla sprawy i wymiaru należnego podatku za 2011 rok. Kolegium podało, że z nowych dowodów w sprawie, w tym też z wypisu z rejestru gruntów z dnia 19 września 2011r. (jednostka rejestrowa [...], obręb [...] W) wynika, że M. Z. jest właścicielką gruntu nr działki [...] o powierzchni 0.3572 ha w tym: użytek rolny Klasy Ill b powierzchni 0.1720 ha, użytek rolny Klasa IVa pow. 0,0194 ha, użytek rolny Klasa IVb pow. 0,0177 ha, użytek rolny Klasy V pow. 0.0106 ha oraz grunt oznaczony symbolem B o pow. 0,1375 ha (grunty pod zabudowę). Na wezwanie organu, 17 sierpnia 2011r. M. Z. złożyła informację o nieruchomościach i obiektach budowlanych, w której wykazała, iż na gruncie o powierzchni 0,1375 ha, oznaczonym symbolem B. posiada obiekty budowlane: budynek mieszkalny o pow. 120 m2 oraz trzy budynki niemieszkalne o powierzchni użytkowej - 13 m2, 56 m2 i 15 m2, a także budynek drewniany nieposiadający fundamentów o pow. 168 m2. Zdaniem SKO w ujawnionym, istniejącym stanie faktycznym organ podatkowy był uprawniony do stwierdzenia, że zaistniała przesłanka do wznowienia postępowania w sprawie wymiaru należnego zobowiązania podatkowego za rok 2011 i przyjęcia prawidłowych danych, zgodnych z danymi wynikającymi z ewidencji gruntów i budynków oraz zgodnie z wykazanymi przez M. Z. w złożonej dnia 17 sierpnia 2011 r. informacji o nieruchomościach i obiektach budowlanych. Organ wskazał przy tym, że opodatkowanie budynków gospodarczych położonych na gruncie - działce nr [...] o powierzchni 0,1375 ha oznaczonej symbolem B (grunty pod zabudowę) - jest prawidłowe, a zwolnienie od podatku od nieruchomości przewidziane w art. 7 ust. 1 pkt 4 lit.b ustawy o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2010r. Nr 95, poz. 613 ze zm.) nie ma w tym stanie faktycznym zastosowania. Wyżej wymienione przepisy dotyczą bowiem budynków gospodarczych lub ich części położonych na gruntach gospodarstw rolnych lub ich części, służących wyłącznie działalności rolniczej. Budynki muszą być więc położone na gruntach gospodarstw rolnych, jeżeli natomiast położone są na gruntach niesklasyfikowanych jako użytki rolne lub grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych, nie mogą być zwolnione od podatku. Ponieważ grunt o powierzchni 0.1375 ha, którego właścicielem jest M. Z. sklasyfikowany został w ewidencji gruntów jako B - tereny mieszkaniowe zaliczone do gruntów zabudowanych i zurbanizowanych, a gruntu tego nie zalicza się do gruntów gospodarstwa rolnego, stąd też budynki gospodarcze znajdujące się na tym gruncie podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości. Odnosząc się do argumentacji odwołania wskazano, że okoliczność, iż budynki gospodarcze służą do działalności rolniczej, gdyż są wykorzystywane przez ojca J. Z. prowadzącego gospodarstwo rolne, nie zmienia faktu, iż grunt, na którym znajdują się budynki nie został sklasyfikowany jako użytek rolny. W skardze na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego M. Z., nie precyzując zarzutów i wniosków, podała, że budynki gospodarcze wraz z działką ok. 0,35 ha przyjęła jako darowiznę od ojca, w formie aktu notarialnego. Budynki były wykorzystywane do celów gospodarczych, ponieważ ojcu pozostały 3 ha pola. W październiku 2010r. ze względu na zły stan zdrowia ojca, wzięła pole w dzierżawę, a we wrześniu 2011r. podpisała akt notarialny. W październiku 2011 r. wystąpiła do Starostwa Powiatowego o zmianę klasyfikacji działki. W postępowaniu klasyfikacyjnym nie uczestniczyła, nie wiedziała o dokonywanych jakichkolwiek pomiarach, a o przeklasyfikowaniu działki dowiedziała się dopiero z decyzji w sprawie podatku od nieruchomości. Dodała, że gospodarstwo rolne, do którego należą budynki gospodarcze, posiadała cały rok. Do skargi dołączyła kserokopie: umowy darowizny z 15 października 2010r., wniosku o zmianę klasyfikacji gruntów na działce nr [...] oraz umowę darowizny sporządzoną w formie Aktu Notarialnego nr [...] z dnia [...] września 2011r. W odpowiedzi na skargę Kolegium podtrzymało dotychczasowe stanowisko i argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Dokonując kontroli decyzji pod względem jej zgodności z prawem Sąd stwierdza, iż została ona wydana z jego naruszeniem. Wznowienie postępowania jest instytucją procesową stwarzającą możliwość prawną ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w którym ona zapadła, było dotknięte kwalifikowanymi wadami wymienionymi enumeratywnie w art. 240 Ordynacji podatkowej. Zakres postępowania wznowieniowego jest węższy aniżeli postępowania zwyczajnego i ogranicza się do zbadania i oceny, czy w danej sprawie występują ustawowe podstawy wznowienia, określone w powołanym przepisie Ordynacji podatkowej. Organ prowadzący postępowanie nie może też wyjść poza zakres podstawy wznowienia. W rozpoznawanej sprawie jako podstawę wznowienia postępowania organy podatkowe obu instancji przyjęły art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, zgodnie z którym w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nieznane organowi, który wydał decyzję. Aby można mówić o zaistnieniu tej podstawy, muszą łącznie wystąpić następujące przesłanki: 1) wyszły na jaw nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody, 2) są one istotne dla sprawy, 3) nie były one znane organowi, który wydał decyzję, 4/ istniały w dniu wydania decyzji. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji, bowiem decyzja organu I instancji w istocie uzasadnienia w rozumieniu art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej nie zawiera, wynika, iż podstawą wznowienia postępowania był nieznany organowi I instancji w momencie wydawania decyzji ostatecznej fakt przeklasyfikowania gruntu stanowiącego własność skarżącej, co znalazło wyraz w zmodernizowanej przez Starostwo Powiatowe ewidencji gruntów i założonej ewidencji budynków dla gminy, a fakt ten miał mieć miejsce w 2010r. Z żadnego jednak dokumentu znajdującego się w aktach sprawy nie wynika, w jakiej faktycznie dacie nastąpiły zmiany w ewidencji gruntów, na które powołują się organy podatkowe oraz kiedy ew. doszły one do wiadomości organu podatkowego. W aktach (k.- 3 ) znajduje się jedynie wypis z rejestru gruntów z dnia 19.09.2011r. wraz z wypisem z kartoteki budynków, które to dokument potwierdzają przyjęty w zaskarżonej decyzji stan faktyczny co do przedmiotu opodatkowania, wskazują jednak datę oczywiście późniejszą niż data wydania decyzji ostatecznej. W kontekście powyższego wskazać należy, że zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy – Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2010 r. Nr 193, poz. 1287 ze zm.) dane z ewidencji gruntów i budynków są, jako urzędowe źródło informacji, podstawą wymiaru podatków. Od tej reguły nie zostały przewidziane żadne wyjątki, a zatem organy ustalające wysokość zobowiązań w podatku od nieruchomości nie są uprawnione do przyjęcia innej podstawy wymiaru podatku niż dane wskazane w ewidencji gruntów (II FSK 842/05). Dlatego rzeczywista treść ewidencji na dzień wydania decyzji ostatecznej niewątpliwie wypełniała przesłankę istotności, o której mowa w art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej. Jednak gołosłowne stwierdzenie przez organy podatkowe, iż zmiany w ewidencji gruntów nastąpiły w 2010r. i "wpłynęły" do organu po wydaniu decyzji ostatecznej, nie daje podstawy do podzielenia oceny, że podstawa wznowienia postępowania w rozpatrywanej sprawie rzeczywiście zaistniała. Ponownie rozpatrując sprawę organ podatkowy wykaże łączne wystąpienie przesłanek ( ww. pkt 1 -4 ) wskazujących na wystąpienie podstawy wznowienia postępowania wymienionej w art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, a następnie stosownie do ich wykazania bądź nie wyda odpowiednią decyzję. Mając powyższe uwadze na podstawie art.145 §1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012, poz. 270) orzeczono jak w sentencji. Na podstawie art.152 powołanej wyżej ustawy Sąd określił, iż zaskarżona decyzja nie może być wykonana.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło