I SA/Lu 1214/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie: Przewodniczący: sędzia WSA Grzegorz Wałejko po rozpoznaniu w dniu 20 października 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi T. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za IV kwartał 2008 r. - w zakresie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi postanawia: - odmówić przywrócenia terminu do wniesienia skargi Postanowieniem z dnia 9 czerwca 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie odrzucił skargę T. S. uznając, że jest ona spóźniona. Odpis postanowienia z uzasadnieniem skarżąca otrzymała w dniu 28 czerwca 2016 r. (k.109 akt sądowych). W dniu 1 lipca 2016 r. (koperta k. 137 akt sądowych) podatniczka, za pośrednictwem organu, złożyła wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi wraz z nową skargą. W ustawowym terminie skarżąca złożyła również zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi, które postanowieniem z dnia 30 września, sygn. akt I FZ 226/16 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił. W uzasadnieniu wniosku o przywrócenie terminu skarżąca wywodziła, że przekroczenie terminu do wniesienia skargi nastąpiło bez jej winy, gdyż przesyłka zawierająca zaskarżoną decyzję po upływie okresu awizowania nie została zwrócona do nadawcy, lecz wydana osobie upoważnionej do odbioru, co nastąpiło aż 6 dni później. W ocenie skarżącej, jest to błąd pracownika poczty i nie może być poczytywany na niekorzyść strony. Skoro zatem, wbrew regulacjom prawnym (przepisom wykonawczym do ustawy Prawo pocztowe) po upływie 14 dni od daty pierwszego awiza przesyłka nie została zwrócona nadawcy, to w sytuacji wydania przesyłki stronie, skarżąca pozostała w usprawiedliwionym przekonaniu, że przesyłkę odebrała w terminie. Skarżąca dodała, że o uchybieniu terminu dowiedziała się z postanowienia o odrzuceniu skargi z tego powodu, które otrzymała w dniu 28 czerwca 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje. Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) – dalej " "P.p.s.a", jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, przy czym wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania są przedmiotem skargi (art. 87§ 3 P.p.s.a.). Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 4 P.p.s.a). Powyższe przesłanki zostały przez stronę spełnione. Ponadto zgodnie z art. 87 § 2 P.p.s.a. w piśmie zawierającym wniosek o przywrócenie terminu należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Zarówno orzecznictwo, jak i piśmiennictwo są zgodne, że uprawdopodobnienie istnienia tej przesłanki (brak winy) jest środkiem zastępczym dowodu w ścisłym tego słowa znaczeniu i nie daje pewności, lecz tylko wiarygodność (prawdopodobieństwo) twierdzenia o jakimś fakcie. Natomiast pojęcie uprawdopodobnienia sprowadza się do postępowania zmierzającego do stwierdzenia istnienia lub nieistnienia określonego zdarzenia, czynności podjętej w ramach postępowania, wyniku tego postępowania bądź wreszcie do zastępczego środka dowodowego. Najogólniej rzecz ujmując, brak winy jest warunkiem sine qua non zasadności wniosku o przywrócenie terminu i polega na dołożeniu szczególnej oraz należytej staranności przy dokonywaniu czynności, do której strona jest zobowiązana i można o nim mówić jedynie wówczas, gdy przeszkody powstałej w jego dochowaniu nie można było przezwyciężyć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Przy ocenie zawinienia, bądź też jego braku, sąd bierze pod uwagę czynnik obiektywny, rozpatrując czy strona dołożyła staranności, jakiej wymagać można od osoby dbającej w sposób należyty o swój interes prawny, czy też - przeciwnie - wykazała się niedbalstwem (zob. wyrok NSA z dnia 26 czerwca 2012 r. w sprawie sygn. akt II FZ 477/12, LEX nr 1333338). Odnosząc te rozważania do okoliczności rozpoznawanej sprawy, należy stwierdzić, że skarżąca nie wykazała obiektywnie niezależnych przyczyn, które uniemożliwiły jej wniesienie skargi z zachowaniem ustawowego terminu. Strona, wnosząc o przywrócenie terminu, powołała się na nieprawidłowość doręczenia przesyłki zawierającej zaskarżoną decyzję, podkreślając, że przesyłka po upływie terminu awizowania powinna była być zwrócona do adresata, a nie wydana osobie upoważnionej do odbioru, co nastąpiło 6 dni po upływie terminu, w którym przesyłka powinna była być podjęta. W takiej sytuacji skarżąca miała pozostawać w usprawiedliwionym przekonaniu, że osoba upoważniona przesyłkę odebrała w terminie i że w związku z tym skargę złożono w terminie. Okoliczności przedstawiane przez skarżącą nie mogą zasługiwać na uwzględnienie. Kwestia prawidłowego doręczenia zaskarżonej decyzji z wykorzystaniem fikcji prawnej doręczenia o jakiej mowa w art. 150 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2015 r., poz. 613 ze zm.) została przez Naczelny Sąd Administracyjny przesądzona, a skarżąca innych przyczyn uchybienia terminu, poza przekonaniem pozostawania w terminie, nie wskazała. Oddalając zażalenia skarżącej na postanowienie tutejszego sądu odrzucające skargę Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że przyjęcie przez sąd I instancji, iż skutek doręczenia decyzji nastąpił w dniu 20 sierpnia 2015 r., czyli z upływem 14 dni od dnia pierwszego awizowania było prawidłowe. Okoliczność natomiast, że pracownik poczty wydał przesyłkę pełnomocnikowi strony po upływie 14-dniowego terminu nie niweczy wcześniejszego skutku doręczenia. Nieprawidłowe wydanie przesyłki osobie upoważnionej (po upływie terminu do odbioru) nie usprawiedliwia przekonania skarżącej, że osoba upoważniona pismo (decyzję) odebrała w terminie i że w związku z tym bieg terminu do złożenia skargi rozpoczął się w dniu faktycznego odbioru przesyłki. Tak mogłoby być gdyby skarżąca w ogóle nie była zawiadomiona o pozostawieniu pisma na podstawie art. 150 § 1-3 Ordynacji podatkowej w placówce pocztowej, a przesyłkę odebrała tylko na skutek zbiegu okoliczności, a więc gdyby nie miała podstawy do świadomości, że zastosowany został do niej tryb doręczenia przewidziany dla sytuacji, kiedy nie można doręczyć stronie pisma osobiście albo zastępczo (art. 148 i art. 149 Ordynacji podatkowej). W rozpoznawanej sprawie takiego braku świadomości skarżąca nie uprawdopodobniła. W uzasadnieniu wniosku o przywrócenie terminu skarżąca nawet nie powoływała się na nieotrzymanie zawiadomień o pozostawieniu przesyłki w placówce pocztowej. Takie twierdzenia przedstawiła w zażaleniu na postanowienie o odrzuceniu skargi, ale okazały się one gołosłowne. Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu postanowienia oddalającego zażalenie na postanowienie odrzucające skargę zwrócił uwagę, że potwierdzenie odbioru przesyłki listowej jest dokumentem urzędowym w rozumieniu art. 194 § 2 Ordynacji podatkowej, co oznacza, że stanowi ono dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone. Strona, chcąc udowodnić okoliczność przeciwną od wynikającej z dokumentu urzędowego, powinna przedstawić na to dowód, czego w sprawie nie uczyniono. NSA zwrócił uwagę, że powołując się na procedurę reklamacyjną skarżąca nie poparła tych okoliczności żadnym dowodem, tak co do złożenia reklamacji, jak i jej wyniku. Przypomnieć należy, że uprawdopodobnienie braku winy jest środkiem zastępczym dowodu, co nie oznacza jednak, że mają to być twierdzenia gołosłowne. Twierdzenia zainteresowanego, powinny zostać uwiarygodnione za pomocą adekwatnych środków, w tym również, w razie potrzeby obalenia domniemania wynikającego z dokumentu urzędowego. W sytuacji, kiedy pod adresem skarżącej doręczyciel pozostawił dwukrotnie zawiadomienia o złożeniu przesyłki w placówce pocztowej, to skarżąca – starannie działając - powinna uwzględnić również od kiedy biegnie termin do złożenia skargi do sądu, jeżeli przesyłka nie zostanie odebrana w terminie przewidzianym przez prawo. Wówczas skarżąca wiedziałaby, że odebranie pisma w placówce pocztowej po terminie do jego odbioru, nie zmienia początku biegu terminu do złożenia skargi. Zdaniem sądu, skarżąca wskazując jedynie na przekonanie odbioru przesyłki w terminie nie uprawdopodobniła, że po pierwsze dołożyła wszelkich starań przy prowadzeniu swoich spraw, a po drugie, że "przekonanie" to, a w konsekwencji uchybienie terminowi do wniesienia skargi było uzasadnione okolicznościami od strony niezależnymi skutkującymi brakiem winy w uchybieniu terminu. Zwrócić przy tym uwagę należy, że jak wynika z akt podatkowych niejednokrotnie przesyłki kierowane do skarżącej były awizowane, nawet dwukrotnie, a skarżąca nie kwestionowała tego trybu doręczenia, ani faktu otrzymania zawiadomień o pozostawieniu przesyłki w urzędzie pocztowym. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny, oddalił wniosek o przywrócenie terminu do złożenia skargi - na postawie art. 86 § 1 P.p.s.a