I SA/Lu 1226/13
WyrokWSA w Lublinie2014-02-07
Skład orzekający: Wiesława Achrymowicz, Halina Chitrosz, Irena Szarewicz-Iwaniuk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ egzekucyjny może zawiesić postępowanie egzekucyjne z powodu toczącego się postępowania cywilnego dotyczącego spornego gruntu oraz czy sąd administracyjny może merytorycznie rozstrzygać o zasadności egzekwowanej grzywny?Ratio decidendi
Postępowanie egzekucyjne ulega zawieszeniu wyłącznie w enumeratywnie wymienionych w art. 56 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji przypadkach. Toczące się postępowanie cywilne nie stanowi podstawy do zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Organ egzekucyjny nie ma kompetencji do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Sąd administracyjny kontroluje legalność decyzji administracyjnych, a nie rozstrzyga merytorycznie o istocie sprawy.Stan faktyczny
J. O. był zobowiązanym w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym przez Naczelnika Trzeciego Urzędu Skarbowego w Lublinie na podstawie tytułu wykonawczego wystawionego przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego miasta Lublin dotyczącego grzywny w celu przymuszenia. Organ egzekucyjny dokonał zajęcia samochodu osobowego oraz prawa majątkowego w postaci nadpłaty podatku. Skarżący wielokrotnie wnioskował o zawieszenie postępowania egzekucyjnego, powołując się m.in. na toczące się postępowanie cywilne dotyczące spornego gruntu. Organ egzekucyjny i Dyrektor Izby Skarbowej odmówili zawieszenia postępowania, co zostało zaskarżone do WSA w Lublinie.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wiesława Achrymowicz, Sędziowie WSA Halina Chitrosz, NSA Irena Szarewicz-Iwaniuk (sprawozdawca), Protokolant Sekretarz sądowy Julita Kula, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 7 lutego 2014 r. sprawy ze skargi J. O. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania egzekucyjnego - oddala skargę.
Zaskarżonym postanowieniem Dyrektor Izby Skarbowej działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 k.p.a. oraz art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 1015 z późn. zm.) po rozpatrzeniu zażalenia J. O. /dalej zobowiązany, strona, skarżący/ na postanowienie Naczelnika Trzeciego Urzędu Skarbowego w L. z dnia [...] nr [...] w sprawie odmowy zawieszenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] - utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji.
Z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia oraz akt sprawy wynika, że Naczelnik Trzeciego Urzędu Skarbowego w L. otrzymał do egzekucyjnej realizacji wystawiony na zobowiązanego przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego miasta L. tytuł wykonawczy z dnia [...] nr [...]. Tytułem tym objęto grzywnę w celu przymuszenia w kwocie 5.000 zł.
W celu wyegzekwowania należności objętej ww. tytułem wykonawczym organ egzekucyjny dokonał w dniu [...] zajęcia samochodu osobowego Opel Zafira nr rej. [...], sporządzając na tę okoliczność stosowny protokół i w tym dniu doręczono zobowiązanemu odpis tytułu wykonawczego.
Dalej organ podał, że w trakcie postępowania egzekucyjnego J. O. już dwukrotnie wnioskował o jego zawieszenie tj. pismem z dnia 3 lutego 2012r. i pismem z dnia 31 lipca 2012r. Naczelnik Trzeciego Urzędu Skarbowego w L. w odpowiedzi na ww. podania odmówił zawieszenia postępowania egzekucyjnego odpowiednio postanowieniem z dnia [...] oraz postanowieniem z dnia [....] Następnie, po rozpatrzeniu zażaleń strony, Dyrektor Izby Skarbowej w L. postanowieniem z dnia [....] oraz postanowieniem z dnia [...] utrzymał w mocy ww. postanowienia organu egzekucyjnego .
Na ww. postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w L. z dnia [...] nr [...] J. O. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie. Wyrokiem z dnia 16 stycznia 2013r. (sygn. akt I SA/Lu 940/12) Sąd oddalił skargę.
Następnie organ egzekucyjny zawiadomieniem z dnia [...] nr [...] dokonał zajęcia prawa majątkowego w postaci nadpłaty w podatku.
Pismem z dnia 11 lipca 2013 r. zobowiązany ponownie zwrócił się do Naczelnika Trzeciego Urzędu Skarbowego w L. o zawieszenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...]., nr [...], podnosząc głównie kwestie dotyczące zasadności egzekwowanej w niniejszej sprawie grzywny w celu przymuszenia. Ponadto wskazał, że złożył pozew do Sądu Rejonowego w L. Wydział Cywilny "w sprawie sprzedaży spornego gruntu".
Po rozpatrzeniu tego wniosku Naczelnik Trzeciego Urzędu Skarbowego w L., postanowieniem z dnia [...] nr [...], odmówił zawieszenia postępowania egzekucyjnego.
Na powyższe postanowienie zobowiązany wniósł zażalenie z dnia 1 sierpnia 2013 r., w którym ponownie podniósł, że złożył pozew do Sądu Rejonowego w L. "o sprzedaż spornego paska gruntu". Wyrażając nadzieje na pozytywne rozstrzygnięcie w tej sprawie, wskazał, iż wykup tego gruntu ułatwi mu rozwiązanie problemów z Powiatową Inspekcją Nadzoru Budowlanego i z tego względu wnosi o zawieszenie postępowania egzekucyjnego do czasu zakończenia postępowania w sprawie cywilnej.
Rozpatrując zażalenie Dyrektor Izby Skarbowej w L. wskazał, że zawieszenie postępowania egzekucyjnego polega na przerwaniu - na czas określony - biegu tego postępowania, w związku z wystąpieniem przeszkód w jego dalszym prowadzeniu. Zawieszenie postępowania następuje na czas niezbędny do usunięcia tych przeszkód.
Zgodnie z art. 56 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, postępowanie egzekucyjne ulega zawieszeniu:
1) w razie wstrzymania wykonania, odroczenia terminu wykonania obowiązku albo rozłożenia na raty spłat należności pieniężnej,
2) w razie śmierci zobowiązanego, jeżeli obowiązek nie jest ściśle związany z osobą zmarłego,
3) w razie utraty przez zobowiązanego zdolności do czynności prawnych i brak jego przedstawiciela ustawowego,
4) na żądanie wierzyciela,
5) w innych przypadkach przewidzianych w ustawach.
Organ wskazał, że interpretacja powyższego przepisu pozwala jednoznacznie stwierdzić, iż wylicza on w sposób enumeratywny okoliczności zawieszenia postępowania egzekucyjnego i wyczerpująco reguluje omawianą instytucję prawa. Organ egzekucyjny jest przy tym związany treścią tej normy prawa, co oznacza, że nie pozostawia ona swobody wyboru co do zawieszenia, czy odmowy zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Jeżeli zachodzi którakolwiek ze wskazanych wyżej przesłanek, to organ egzekucyjny ma obowiązek zawieszenia postępowania. Z drugiej zaś strony, w razie niewystąpienia żadnej ze wskazanych przyczyn zawieszenia postępowania egzekucyjnego, organ egzekucyjny nie może zawiesić postępowania.
Przedstawiana zarówno we wniosku, jak i zażaleniu argumentacja nie mieści się w katalogu okoliczności skutkujących zawieszeniem postępowania egzekucyjnego. Nie wywierają bowiem w tym zakresie żadnego skutku podnoszone kwestie dotyczące zasadności dochodzonej w sprawie grzywny w celu przymuszenia. Nie jest możliwe badanie w toku egzekucji przez Dyrektora Izby Skarbowej kwestii związanych z zasadnością obowiązku podlegającego egzekucji, gdyż zgodnie z art. 29 § 1 ustawy egzekucyjnej organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym.
Odnosząc się do okoliczności wniesienia przez stronę pozwu do sądu powszechnego, organ wyjaśnił, że postępowanie to dotyczy innego, nie egzekucyjnego postępowania i nie wywiera żadnego wpływu na niniejszą sprawę.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie J. O., nie precyzując zarzutów, wnosił o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia Naczelnika Trzeciego Urzędu Skarbowego w L. z dnia [...] nr [...] i zawieszenie prowadzonego postępowania egzekucyjnego do czasu zakończenia postępowania procesowego przed Sądem Rejonowym w L. o wykup pasa gruntu. Do skargi załączył wypis z rejestru gruntów i budynków z 27 września 2013 r. oraz odpis księgi wieczystej prowadzonej dla nieruchomości graniczącej z działką skarżącego.
W uzasadnieniu skargi przedstawił swoje stanowisko dotyczące bezpodstawności wydania postanowienia przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w L.. Argumentował, że w prowadzonym postępowaniu obie instancje w ogóle nie uwzględniły podnoszonych przez stronę istotnych faktów i dowodów. Wskazał, że w postępowaniu przed organami nadzoru budowlanego jako strona przeciwna występuje zmarły St. S., a powinni występować jego następcy prawni. Podniósł również, iż przed sądem powszechnym toczy się sprawa o podział majątku nabytego po zmarłym St. S., wskazując przy tym, iż spadkobiercy wyrazili chęć sprzedaży działki graniczącej z posesją skarżącego. Z chwilą jej zakupu "już całkiem bezpodstawne" będzie wykonanie ściany przeciwpożarowej od strony tej działki, a to było podstawą orzeczonej grzywny. Ponadto, w ocenie skarżącego, bardzo istotne znaczenie w przedmiotowej sprawie ma załączony do skargi wypis z rejestru gruntów i budynków, gdyż wynika z niego, że granica działki skarżącego z działką sąsiadów przesunęła się w ich stronę. W związku z tym skarżący stwierdził, że automatycznie ustała przyczyna nałożenia kary grzywny.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w L. wnosił o oddalenie skargi, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest bezzasadna, bowiem zaskarżone postanowienie zgodne jest z prawem.
Odnosząc się w pierwszej kolejności do zawartego w petitum skargi wniosku skarżącego o zawieszenie prowadzonego postępowania egzekucyjnego (do czasu zakończenia postępowania procesowego przed Sądem Rejonowym w L. o wykup pasa gruntu) należy podkreślić, iż nie jest kompetencją Sądu administracyjnego merytoryczne orzekanie co do przedmiotu postępowania lecz ocena, czy zaskarżone rozstrzygnięcie organu odpowiadała prawu. Zgodnie bowiem z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, iż sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjne z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej.
W sprawie niniejszej ocenie pod kątem legalności (zgodności z prawem) podlega postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w L. z dnia [...] nr [...] utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Trzeciego Urzędu Skarbowego w L. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania egzekucyjnego.
Z akt sprawy wynika, że organ egzekucyjny na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...], wystawionego przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego miasta L., prowadzi wobec skarżącego postępowanie egzekucyjne. W celu wyegzekwowania należności objętych tym tytułem wykonawczym organ egzekucyjny w dniu [...] doręczył zobowiązanemu – J. O. odpis tytułu wykonawczego oraz dokonał zajęcia samochodu osobowego Opel Zafira nr rej. [...].
We wniosku z dnia 11 lipca 2013r. skarżący wnosił o zawieszenie postępowania egzekucyjnego i treść tego wniosku zakreślała przedmiot rozstrzygnięcia organów administracji.
Trafnie wskazał Dyrektor Izby Skarbowej w L. w zaskarżonym postanowieniu, że instytucja zawieszenia postępowania egzekucyjnego uregulowana jest w art. 56 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (j.t.Dz.U. z 2012r. poz. 1015 z późn. zm.).
W myśl tego przepisu, postępowanie egzekucyjne ulega zawieszeniu :
1/ w razie wstrzymania wykonania, odroczenia terminu wykonania obowiązku albo rozłożenia na raty spłaty należności pieniężnej
2/ w razie śmierci zobowiązanego, jeżeli obowiązek nie jest ściśle związany z osobą zmarłego;
3/ w razie utraty przez zobowiązanego zdolności do czynności prawnych i barku jego przedstawiciela ustawowego;
4/ na żądanie wierzyciela;
5/ w innych przypadkach przewidzianych w ustawach.
Zawieszenie postępowania egzekucyjnego wiąże się więc z wystąpieniem okoliczności uzasadniających czasową przerwę w prowadzonym postępowaniu, które z zasady nie mają charakteru trwałego, a pojawiły się już w toku postępowania egzekucyjnego. Ujawnienie podstawy zawieszenia postępowania egzekucyjnego obliguje organ egzekucyjny do zawieszenia postępowania ("postępowanie...ulega zawieszeniu"). Ocena, czy istniały podstawy do zawieszenia postępowania egzekucyjnego następuje według stanu rzeczy z chwili rozpatrywania wniosku przez organ egzekucyjny.
Trafna jest ocena zawarta w zaskarżonym postanowieniu, że żadna ze wskazanych w art. 56 § 1 ustawy egzekucyjnej kategorii podstaw zawieszenia postępowania egzekucyjnego w sprawie niniejszej - nie zachodziła. Za podstawę zawieszenia postępowania egzekucyjnego w szczególności nie można uznać okoliczności wszczęcia postępowania przed Sądem Rejonowym w L. "w sprawie sprzedaży spornego paska gruntu", bowiem okoliczność ta nie mieści się w katalogu przesłanek skutkujących jego zawieszeniem.
Skarżący w istocie kwestionuje zasadność wydania przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego miasta L. postanowienia o nałożeniu grzywny, które było podstawą wystawienia tytułu wykonawczego, na podstawie którego prowadzona jest egzekucja należności nim objętej (grzywna w celu przymuszenia w kwocie 5.000 zł).
Prawidłowo jednak wskazał organ odwoławczy, że kwestia związana z zasadnością obowiązku podlegającego egzekucji nie mogła być przedmiotem badania w niniejszej sprawie, a to z uwagi na treść art. 29 § 1 ustawy egzekucyjnej, z którego wynika, że organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym.
W tych okolicznościach faktycznych i prawnych, skoro zaskarżone postanowienie prawa nie narusza, na podstawie art. 151 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło