I SA/Lu 123/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Czajecka-Szpringer (sprawozdawca), Sędziowie WSA Wiesława Achrymowicz, WSA Halina Chitrosz, Protokolant Referent stażysta Julita Urbaś, po rozpoznaniu w dniu 13 maja 2009 r. na rozprawie sprawy ze skargi K. M. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odpowiedzialności członka zarządu za zaległości podatkowe A. SA z tytułu podatku od towarów i usług za luty 2001 r. wraz z odsetkami p o s t a n a w i a - zawiesić postępowanie na podstawie art. 125 §1 pkt 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi do czasu podjęcia rozstrzygnięcia przez Naczelny Sąd Administracyjny w sprawie I SPS 2/09. Zaskarżoną decyzją z dnia 24 grudnia 2008r. Dyrektor Izby Skarbowej na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku Ordynacja podatkowa (tekst jednolity Dz. U. z 2005 roku Nr 8 poz. 60 ze zm.) - po rozpatrzeniu odwołania K. M. z dnia 23 lipca 2008 roku od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 7 lipca 2008r. w sprawie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności podatkowej K. M. jako osoby trzeciej za zaległości podatkowe A. w L. z tytułu podatku od towarów i usług za luty 2001 w kwocie 2.842 zł wraz z należnymi odsetkami za zwłokę w wysokości 2.059 zł utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Z akt sprawy wynika, iż decyzją z dnia 30 grudnia 2002r., Dyrektor Urzędu Skarbowego określił m.in. prawidłową wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług A. dalej "Spółce" w L. za luty 2001r. oraz ustalił dodatkowe zobowiązanie podatkowe za w/w miesiąc w wysokości 2.862 zł. Prowadzone w latach 2001 - 2003 postępowanie egzekucyjne doprowadziło jedynie do częściowego wyegzekwowania wierzytelności. K. M. jako prezes zarządu nie wykazał, że wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęcie postępowania układowego wobec Spółki został złożony we właściwym czasie. Naczelnik Urzędu Skarbowego decyzją z dnia 7 lipca 2008r. orzekł o odpowiedzialności podatkowej K. M. jako prezesa zarządu z tytułu ciążących na Spółce zaległości podatkowych, stosownie do art. 116 Ordynacji podatkowej. W odwołaniu strona zarzuciła naruszenie art. 116 § 2 ww. ustawy przez przyjęcie, iż odpowiedzialność członków zarządu spółki akcyjnej za jej zaległości podatkowe obejmuje również zobowiązania podatkowe, które nie powstały w czasie pełnienia przez nich obowiązków. W zakresie dodatkowego zobowiązania podatkowego strona wskazała, iż powstaje dopiero z dniem doręczenia decyzji ustalającej, zatem niemożliwym było orzekanie o solidarnej odpowiedzialności strony z tego tytułu. Dyrektor Izby Skarbowej decyzją z dnia 24 grudnia 2008r., utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. W uzasadnieniu wskazał, iż Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej decyzją z dnia 30 grudnia 2002r. określił m.in. prawidłową wysokość zobowiązania podatkowego w podatku VAT Spółce za luty 2001 r. oraz ustalił dodatkowe zobowiązanie podatkowe za w/w miesiąc w wysokości 2.862 zł, które podlegało wpłacie w terminie 14 dni od daty otrzymania decyzji. Następnie z uwagi na bezskuteczny upływ powyższego terminu, dodatkowe zobowiązanie podatkowe stało się zaległością podatkową, a fakt ten był podstawą do wydania decyzji orzekającej o solidarnej odpowiedzialności osoby trzeciej. Decyzja dotycząca dodatkowego zobowiązania podatkowego nie miała charakteru samoistnej decyzji podatkowej, lecz była decyzją subsydiarną względem decyzji określającej zobowiązanie podatkowe. Organ odwoławczy nie zgodził się ze stanowiskiem strony, iż zaskarżona decyzja narusza art. 116 § 2 ww. ustawy, poprzez orzeczenie o solidarnej odpowiedzialności byłego prezesa zarządu spółki kapitałowej za jej zaległości podatkowe powstałe w okresie, gdy osoba ta nie pełniła ww. obowiązków w Spółce. Podał, iż w lutym 2001r. K.M. pełnił funkcję prezesa zarządu w Spółce. Podczas jego kadencji, powstało zobowiązanie podatkowe, które w związku ze stwierdzonymi nieprawidłowościami zostało określone i ustalone decyzją Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej i strona w związku z odpowiedzialnością za prawidłowe funkcjonowanie Spółki ponosi za nie odpowiedzialność, która jest konsekwencją nieprawidłowego sprawowania zarządu w Spółce. Organ wskazał nadto na drugą z przesłanek niezbędnych do podjęcia decyzji orzekającej o solidarnej odpowiedzialności osób trzecich, a mianowicie bezskuteczności egzekucji. Strona nie wykazała, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie układowe albo że niezłożenie wniosku nastąpiło nie z jej winy. Nie wskazała mienia, z którego egzekucja była możliwa. Organy podatkowe ustaliły, iż według bilansu sporządzonego na dzień 31.12.2001 r. majątek obrotowy Spółki wynosił 28.388.317,81 zł. natomiast kwota zobowiązań krótkoterminowych na dzień 31.12.2001r. wynosiła 34.363.137 zł, zaś zobowiązań długoterminowych - 76.415.651 zł. Wobec powyższego kwota zobowiązań Spółki już na koniec 2001r., przewyższała wartość majątku obrotowego. Za 2000r. Spółka wykazała stratę w wysokości 4.910.089 zł, która w 2001r. wzrosła do kwoty 15.655.380 zł. Strata bilansowa z działalności gospodarczej za 2001r. wyniosła 16.575.850 zł. Na dzień 31.12.2001r. przychody z umów leasingowych w stosunku do 2000r. spadły o 38%. Powyższe okoliczności stanowiły dla organu podatkowego podstawę do orzeczenia o odpowiedzialności K. M. za zaległości Spółki. W skardze na powyższe rozstrzygnięcie K. M. wniósł o uchylenie decyzji organu I i II instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych zarzucając naruszenie art. 116 § 2 ww. ustawy. Odpowiadając na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując wywody zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zmianami) - zwanej dalej w skrócie p.p.s.a. - Sąd może zawiesić postępowanie z urzędu, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego lub przed Trybunałem Konstytucyjnym. Przepis ten przewiduje więc możliwość fakultatywnego zawieszenia postępowania przez Sąd, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania przed organem administracji publicznej lub przed organem wymiaru sprawiedliwości. Pojęcie zawarte w tym artykule "rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania", jest rozumiane w praktyce orzeczniczej szeroko. W szczególności dotyczy to sytuacji, gdy zawieszenie postępowania następuje z uwagi na skierowanie, na tle innej sprawy zawisłej przed sądem lub rozbieżności występującej w orzecznictwie, zagadnienia prawnego w celu podjęcia stosownej uchwały. Ten kierunek rozumienia przepisu jest zgodny z poglądami doktryny i praktyką orzeczniczą, w oparciu o wykładnię celowościową, która w tym wypadku odpowiada istocie prawa administracyjnego, jakim jest jednolitość orzecznictwa administracyjnego. W orzecznictwie sądowym pojawiły się wątpliwości czy dodatkowe zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług niezapłacone przez spółkę można uznać za zaległość podatkową w rozumieniu art. 51 i art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej, a w konsekwencji czy dopuszczalne jest przenoszenie w trybie art. 115 § 1 tejże Ordynacji odpowiedzialności w tym zakresie na wspólników spółki cywilnej, jawnej. W dniu 10 lutego 2009r. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem o sygn. akt I FSK 1395/07 właśnie w przedmiocie odpowiedzialności osoby trzeciej za zaległości podatkowe podatnika w podatku od towarów i usług postanowił, na podstawie art. 187 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. p.p.s.a., przedstawić składowi siedmiu sędziów NSA do rozstrzygnięcia zagadnienie prawne budzące poważne wątpliwości tj: czy w świetle art. 3 pkt 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2005 r. nr 8, poz. 60 ze zm.) dodatkowe zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług niezapłacone przez spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością należy uznać za zaległość podatkową w rozumieniu art. 51 i art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej, za którą odpowiadają członkowie zarządu tej spółki ? W związku z powyższym na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. należało postanowić o zawieszeniu postępowania z urzędu.