I SA/Lu 124/09

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Erwin Srebrny po rozpoznaniu w dniu 28 maja 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K.K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] 2008 r., [...] w przedmiocie umorzenia zaległości podatkowej - w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie doradcy podatkowego; postanawia: przyznać K.K. prawo pomocy w zakresie całkowitym, poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie doradcy podatkowego, którego wyznaczy Krajowa Rada Doradców Podatkowych. K.K. w związku z wezwaniem do uiszczenia wpisu sądowego w wysokości 500 zł złożyła na urzędowym formularzu PPF wniosek o przyznanie prawa pomocy wnosząc o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie doradcy podatkowego. Z uzasadnienia złożonego wniosku i nadesłanych na wezwanie dodatkowych wyjaśnień wynika, iż wnioskodawczyni otrzymuje zasiłek dla bezrobotnych w wysokości [...] zł brutto. Wydatki na leczenie i leki to koszt około [...] zł. Z uwagi na trudną sytuację finansową wspiera ją jej siostra, z którą pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym. Siostra uzyskuje dochód w wysokości [...] zł. Miesięczne wydatki związane z utrzymaniem mieszkania (czynsz, media itp.) wynoszą około [...] zł. Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie stwierdził, co następuje: Zakres przyznawanego prawa pomocy określa art. 245 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej "ppsa", stanowiąc, że prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym (§1). Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§2). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo tylko od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§3). Zgodnie z art. 246 § 1 ppsa przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Na stronie spoczywa ciężar wykazania, że znajduje się ona w sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy, zaś rozstrzygnięcie sądu (bądź referendarza sądowego) w tej kwestii zależy od tego, co zostanie przez stronę wykazane. Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia doradcy podatkowego jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym – art. 245 § 2 ppsa. W niniejszej sprawie instytucja prawa pomocy obejmuje swoim zakresem dwie instytucje procesowe, a mianowicie instytucję "zwolnienia od kosztów sądowych" i "ustanowienia doradcy podatkowego". Instytucje te są w istocie rodzajem pomocy Państwa dla osób znajdujących się w obiektywnie szczególnie trudnej sytuacji majątkowej i finansowej. Zakres prawa pomocy powinien być kształtowany również obiektywnymi potrzebami podyktowanymi względami racjonalnego prowadzenia swojej sprawy. Celem prawa pomocy jest zapewnienie stronie dostępu do sądu. Przedstawione przez wnioskodawczynię oświadczenie i nadesłane dodatkowe dokumenty dają podstawy do przyjęcia, że nie jest ona w stanie ponieść zarówno kosztów sądowych jak i kosztów postępowania związanych z ustanowieniem doradcy podatkowego. Biorąc powyższe pod uwagę, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 ppsa postanowiono jak na wstępie.