I SA/Lu 1242/13

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Marcin Małek po rozpoznaniu w dniu 5 lutego 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku U. O. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi U. O. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego w W. z dnia [...] września 2013 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia części kary pieniężnej p o s t a n a w i a przyznać U. O. prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Wnioskiem dołączonym do skargi U. O. zwróciła się o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Uzasadniając ten wniosek podała, że od półtora roku nie prowadzi już działalności gospodarczej. Obecnie pracuje jako opieka dzienna w autobusie szkolnym oraz dorywczo jako sprzątaczka. Z tego tytułu w miesiącu grudniu zarobiła 750 zł brutto. Podała, że w 2008 r. w wypadku zginął jej mąż i od tego czasu sama wychowuje córki (12 i 23 lat) oraz utrzymuje dom. Starsza córka studiuje, młodsza uczęszcza do szkoły podstawowej. Żeby spłacić karę sprzedała złom, przedmioty wartościowe, lecz to nie wystarczyło na pokrycie całości kary. Obecnie nie ma już co sprzedać. Ponadto w dniu 20 września 2013 r. miała wypadek samochodowy w wyniku którego całkowitemu zniszczeniu uległ jej samochód. Jako majątek skarżąca podała dom o pow. 200 m2, garaż o pow. 150 m2 oraz nieruchomość rolną o pow. 1,5 ha, którą użytkują bracia męża. Zaznaczyła, że posiada szereg zaległości w tym niespłacone kredyty na remont domu (18.700 zł do spłaty) na zakup samochodu (9.400 zł do spłaty) oraz zakup węgła 1900 zł. Łączny dochód rodziny wynosi natomiast 2606 zł brutto (renty rodzinne skarżącej i córek oraz jej wynagrodzenie). Do wniosku dołączyła zaświadczenie Naczelnika Urzędu Skarbowego w Ł. o wysokości osiągniętego w 2012 r. dochodu w kwocie [...] zł. Referendarz sądowy zważył, co następuje. Wniosek strony zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) - zwanej dalej w skrócie p.p.s.a., stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Z kolei zgodnie z art. 245 § 1 p.p.s.a., prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie częściowym lub całkowitym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym, tj. takim jakiego żąda skarżąca, obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 p.p.s.a.). Rozstrzygnięcie przedmiotowego wniosku sprowadzało się więc do zbadania, czy w niniejszej sprawie spełniona została przesłanka wynikająca z art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Stosownie bowiem do jego brzmienia, przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie całkowitym uzależnione jest od wykazania przez nią, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Powyższe wskazuje, że prawo pomocy ma charakter szczególny i wyjątkowy, a skorzystać z tego uprawnienia mogą jedynie osoby w rzeczywiście ciężkiej sytuacji finansowej. Jak zostało bowiem stwierdzone w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 października 2004 r. (GZ 71/04, ONSA i WSA 2005, nr 1, poz. 8) "udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe". Biorąc pod uwagę informacje zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy jak i dane wynikające z akt administracyjnych sprawy oraz dołączonych dokumentów, z których wynika m. in. niski dochód strony oraz niemożność wywiązania się z wielu zobowiązań płatniczych, należało stwierdzić, iż w przypadku skarżącej zachodzi ustawowa przesłanka uzasadniająca przyznanie prawa pomocy w zakresie przez nią wnioskowanym, tj. w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. W ocenie referendarza, środki jakimi dysponuje skarżąca w skali miesiąca w przeliczeniu na członka rodziny, przy uwzględnieniu wydatków bieżącego utrzymania, nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego. Zapadłe orzeczenie oznacza, że skarżąca została w niniejszym postępowaniu sądowym zwolniona od kosztów sądowych, jak również przyznano jej adwokata, bez obowiązku ponoszenia przez niego kosztów zastępstwa procesowego. Adwokat ten zostanie wyznaczony przez Okręgową Radę Adwokacka w Lublinie. Podkreślić należy, że zgodnie z treścią art. 249 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy może być cofnięte w całości lub w części, jeżeli okaże się, że okoliczności, na podstawie których je przyznano, nie istniały lub przestały istnieć. Z tych względów orzeczono jak w postanowieniu na podstawie art. 245 § 1 i 2 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.