I SA/Lu 1255/15
PostanowienieWSA w Lublinie2016-02-25
Skład orzekający: Wiesława Achrymowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżąca wykazała brak możliwości poniesienia kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym, uzasadniający przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym?Ratio decidendi
Skarżąca wykazała brak możliwości poniesienia kosztów sądowych zgodnie z przesłanką z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., ponieważ konieczność zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych, w tym utrzymania mieszkania i zdobywania kwalifikacji zawodowych, uzasadnia zwolnienie od kosztów sądowych w całości. Obowiązek ponoszenia kosztów sądowych nie może prowadzić do utraty mieszkania lub przerwania edukacji.Stan faktyczny
Skarżąca M. S. wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych, wskazując na prowadzenie jednoosobowego gospodarstwa domowego, posiadanie jedynie mieszkania obciążonego kredytem hipotecznym, miesięczne raty kredytu oraz koszty utrzymania mieszkania. Jej jedyny dochód z umowy zlecenia wynosił ok. 1470 zł miesięcznie, a środki na rachunku bankowym pochodziły od matki lub były pożyczkami od krewnych. Skarżąca finansowała z tych środków bieżące utrzymanie, ratalne koszty aplikacji adwokackiej oraz rehabilitację matki.Rozstrzygnięcie
Postanowieniem z dnia 25 lutego 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zmienił postanowienie z dnia 5 stycznia 2016 r. w ten sposób, że zwolnił M. S. od kosztów sądowych w całości.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Wiesława Achrymowicz po rozpoznaniu w dniu 25 lutego 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług oraz obowiązku zapłaty kwot wykazanych w fakturach za cztery kwartały 2010 r. w zakresie sprzeciwu od postanowienia z dnia 5 stycznia 2016 r. w kwestii prawa pomocy postanawia zmienić postanowienie z dnia 5 stycznia 2016 r. w ten sposób, że zwolnić M.S. od kosztów sądowych w całości.
I SA/Lu 1255/15
UZASADNIENIE
Skarżąca domagała się zwolnienia od kosztów sądowych z tym uzasadnieniem, że sama prowadzi gospodarstwo domowe. Nie ma innego majątku ponad mieszkanie o pow. 50 m², w związku z którym spłaca kredyt hipoteczny w wysokości 110.000 zł. Miesięczna rata tego kredytu wynosi 900 zł. Ponadto ponosi koszty związane z utrzymaniem mieszkania. Jedyny jej dochód to kwota rzędu 1.470 zł miesięcznie, uzyskiwana z tytułu wykonywania umowy zlecenia. Odnosząc się do środków, jakie wpływają na jej rachunek bankowy, wyjaśniła, że były to środki od jej matki na bieżące potrzeby oraz pożyczki od krewnych. Z tych środków, obok bieżącego utrzymania, finansowała m.in. ratalne koszty aplikacji adwokackiej, rehabilitację matki.
Wobec powyższego należy zważyć, że wniosek skarżącej zawiera żądanie osoby fizycznej przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym w rozumieniu art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2012.270 ze zm. - dalej jako p.p.s.a.). Dla przyznania prawa pomocy we wnioskowanym, częściowym zakresie skarżąca powinna wykazać, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
W przedstawionych okolicznościach faktycznych należy stwierdzić, że skarżąca wykazała brak możliwości poniesienia kosztów sądowych zgodnie z treścią przesłanki zawartej w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Konieczność zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych, w tym utrzymania mieszkania oraz zdobywania wyższych kwalifikacji zawodowych, które z kolei zwiększą szansę na uzyskanie stałego źródła dochodów w całokształcie uzasadniają stwierdzenie, że skarżąca nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych. W przeciwnym razie mogłoby dojść do pozbawienia skarżącej środków niezbędnych dla podstawowego utrzymania. Natomiast perspektywa braku środków na kontynuowanie edukacji i jej przerwania w następstwie przekłada się na mniejszą konkurencyjność na rynku pracy, na istotne ograniczenie możliwości znalezienia pracy, pozwalającej na ekonomiczną, społeczną samodzielność skarżącej, bez potrzeby wsparcia ze strony państwa. W ocenie sądu, obowiązek ponoszenia kosztów sądowych nie może wpływać na sytuację skarżącej w taki właśnie sposób, a więc powodować realne ryzyko czy to utraty mieszkania, czy przerwania edukacji.
Dlatego na podstawie art. 260 § 1, § 2, § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. należało postanowić jak na wstępie.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło