I SA/Lu 1258/15
PostanowienieWSA w Lublinie2015-11-25
Skład orzekający: Marcin Małek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sytuacja finansowa strony, obejmująca niskie dochody z emerytur i dzierżawy, brak oszczędności oraz konieczność ponoszenia wydatków na leki i spłatę zobowiązań, uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitego zwolnienia od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnosądowym?Ratio decidendi
Wnioskodawcy zostali zwolnieni z obowiązku uiszczania kosztów sądowych w całości, ponieważ wykazali, że poniesienie tych kosztów spowodowałoby znaczne obniżenie warunków ich minimalnej egzystencji. Ich dochody z emerytur i dzierżawy, wraz z koniecznymi wydatkami na leki i spłatę zobowiązań, uniemożliwiają pokrycie kosztów sądowych bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.Stan faktyczny
Strona skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w postępowaniu dotyczącym podatku dochodowego od osób fizycznych. Wnioskodawcy wskazali, że utrzymują się z emerytur rolniczych i czynszu dzierżawnego, a ich syn nie może podjąć pracy ze względów zdrowotnych. Podnieśli, że nie posiadają oszczędności ani wartościowych przedmiotów, a ponoszone wydatki na leki i spłatę zobowiązań znacząco obciążają ich budżet.Rozstrzygnięcie
Zwolniono wnioskodawców z obowiązku uiszczania kosztów sądowych w całości.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Marcin Małek po rozpoznaniu w dniu 25 listopada 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku I. i K. małżonków K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi I. i K. małżonków K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] sierpnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2010 r. p o s t a n a w i a zwolnić wnioskodawców z obowiązku uiszczania kosztów sądowych w całości.
Wnioskiem zawartym w skardze, skarżący zwrócili się o zwolnienie ich od kosztów sądowych z uwagi na złą sytuację finansową. W jego motywach podnieśli, że wspólnie z synem prowadzą gospodarstwo domowe. Cała rodzina utrzymuje się z emerytur rolniczych wnioskodawców w łącznej kwocie [...]zł netto oraz czynszu dzierżawnego w wysokości [...] zł miesięcznie. Syn wnioskodawców (28 lat) jest po wypadku i ze względów zdrowotnych nie może podjąć zatrudnienia. Majątek wnioskodawców stanowi natomiast dom o pow. 90 m2 oraz gruntów rolnych o pow. ok. 7 ha, które są wydzierżawione w zamian za wskazany czynsz. Wnioskodawcy nie posiadają przy tym żadnych oszczędności, papierów wartościowych ani innych wartościowych przedmiotów.
Referendarz sądowy zważył, co następuje:
Wniosek strony obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych. Na te koszty składają się opłaty i wydatki sądowe. Ze względu na tak zakreślone granice wniosku, strona wnioskująca zobowiązana jest udowodnić, że poniesienie kosztów sądowych w postaci opłat sądowych i wydatków sądowych, spowoduje znaczne obniżenie warunków minimalnej egzystencji. Jak bowiem stanowi art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej jako "p.p.s.a.), przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym jest możliwe, jeżeli strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Dokonana w tym kontekście analiza stanu rodzinnego i majątkowego wnioskodawców doprowadziła do konkluzji, że okoliczności sprawy uzasadniają uwzględnienie zgłoszonego żądania.
W aktualnej sytuacji procesowej, w jakiej znajdują się wnioskodawcy, koszty sądowe obejmują wpisy sądowe w czterech zawisłych jednocześnie przed sądem sprawach w łącznej wysokości 400 zł (4x100 zł). Oprócz tej kwoty strona wnioskująca o prawo pomocy może na kolejnych etapach być zobowiązana do uiszczenia wpisów należnych z tytułu wniesienia zażalenia, skargi kasacyjnej czy opłaty kancelaryjnej z tytułu sporządzenia uzasadnienia wyroku.
Należy natomiast zauważyć, że trzyosobowa rodzina strony dysponuje dochodem wynoszącym około [...] zł miesięcznie (emerytury rolnicze wnioskodawców i czynsz dzierżawny). Za wiarygodne przy tym referendarz sądowy uznał podane przez stronę wartości dotyczące kosztów niezbędnego utrzymania w tym ponoszenia wydatków na leki i spłatę zaciągniętych zobowiązań, których łączna wysokość w znacznym stopniu pochłania dochody rodziny. W tej sytuacji opłacenie kosztów sądowych spowodowałoby uszczerbek w utrzymaniu koniecznym rodziny, co uzasadnia uwzględnienie złożonego wniosku. Ponadto przy rozpoznawaniu wniosku wzięto pod uwagę, iż skarżący nie posiadają żadnych zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych.
W tej sytuacji, w ocenie referendarza sądowego, wnioskodawcy nie mają możliwości poniesienia kosztów postępowania sądowego, a tym samym wykazali, że nie są w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Podkreślić jednocześnie należy, że zgodnie z treścią art. 249 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy może być cofnięte w całości lub w części, jeżeli okaże się, że okoliczności, na podstawie których je przyznano, nie istniały lub przestały istnieć.
Z tych względów oraz na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., orzeczono jak na wstępie.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło