I SA/Lu 1268/14

Przewodniczący w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Lublinie Sędzia WSA Halina Chitrosz-Roicka po rozpoznaniu w dniu 30 lipca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym zażalenia P. na postanowienie z dnia 12 marca 2015 r. o odmowie przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi P. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego za czerwiec 2013 r. p o s t a n a w i a I. uznać zażalenie skarżącej P. za oczywiście uzasadnione; II. uchylić postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 12 marca 2015 r. sygn. akt I SA/Lu 1268/14; III. przyznać skarżącej P. prawo pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Wnioskiem zawartym w skardze skarżąca P. zwróciła się o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie jej od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku oświadczyła, że na dzień złożenia skargi nie jest w stanie funkcjonować, gdyż wszystkie jej rachunki bankowe zostały skutecznie zablokowane, a znajdujące się na nich zasoby przejęte przez organ egzekucyjny. Tym samym została ona pozbawiona środków umożliwiających dalsze prowadzenie działalności gospodarczej i nie stać jej nawet na uiszczenie opłat sądowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie postanowieniem z dnia 12 marca 2015 r., sygn. I SA/Lu 1268/14 odmówił skarżącej przyznania wnioskowanego prawa pomocy. W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżąca zarzuciła, że przy jego wydaniu doszło do naruszenia przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy poprzez nieprzyznanie prawa pomocy pomimo tego, że wykazała, że nie ma środków do ponoszenia kosztów sądowych oraz że legalnie nie jest w stanie ich zdobyć ani nie była w stanie zaoszczędzić; błędne przyjęcie, że skarżąca mogła "swobodnie dysponować środkami jakie posiadała i zabezpieczyć je na poczet ewentualnych postępowań", w sytuacji gdy jej rachunki bankowe zostały zajęte wskutek działań organów administracji celnej i ewentualne "zabezpieczenie środków na poczet wpisu w niniejszej sprawie". Skarżąca wniosła o zmianę zaskarżonego postanowienia i przyznanie jej prawa pomocy, ewentualnie uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy WSA w Lublinie do ponownego rozpoznania oraz o dopuszczenie jako dowodów załączonych do zażalenia odpisów dokumentów. Wraz z zażaleniem skarżąca przedłożyła, dokumenty dotyczące jej sytuacji płatniczej i zdolności finansowych w okresie drugiej połowy 2014 r. i początkach 2015 r.: między innymi tytuły wykonawcze dotyczące rozstrzygnięć podatkowych z lipca i września 2014 r.; zawiadomienia o zajęciach wierzytelności z rachunków bankowych; wskazujące na toczące się postępowania upominawcze (nakaz zapłaty w postępowaniu upominawczym) oraz inicjowane przez kontrahentów postępowania sądowe przeciwko skarżącej spółce również związane z zapłatą wierzytelności w toku postępowania upominawczego. Wezwana przez Sąd (w sprawie sygn. akt I SA/Lu 1258/14) skarżąca przedłożyła: deklarację podatku dochodowego od osób prawnych za rok 2014, deklaracje na podatek od towarów i usług za okres grudzień 2014 r. – maj 2015 r., raporty kasowe za okres marzec – maj 2015 r., sprawozdanie finansowe spółki za 2014 r. oraz postanowienie Sądu Rejonowego [...] o wpisie skarżącej do Krajowego Rejestru Dłużników Niewypłacalnych. W wyniku powtórnego rozpoznania sprawy w zakresie wniosku o przyznanie prawa pomocy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 195 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a. jeżeli zażalenie zarzuca nieważność postępowania lub jest oczywiście uzasadnione, wojewódzki sąd administracyjny, który wydał zaskarżone postanowienie, może na posiedzeniu niejawnym, nie przesyłając akt Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu, uchylić zaskarżone postanowienie i w miarę potrzeby sprawę rozpoznać na nowo. Od ponownie wydanego postanowienia przysługują środki odwoławcze na zasadach ogólnych. Przepisy powyższej ustawy przewidują możliwość przyznania stronom postępowania prawa pomocy. Prawo pomocy może być przyznane osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej w zakresie całkowitym (art. 246 § 2 pkt 1 p.p.s.a) lub częściowym (art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a.), przy czym jego przyznanie uzależnione jest od spełnienia przez stronę ustawowo przewidzianych przesłanek. W niniejszej sprawie spółka wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie prawnej lub jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej w zakresie częściowym następuje gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. W niniejszej sprawie, mając na uwadze całokształt okoliczności wynikających z dokumentów przedłożonych przez skarżącą - zdaniem Sądu - uznać należało, że skarżąca wykazała, że znajduje się w sytuacji uzasadniającej przyznanie jej prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Przede wszystkim podkreślić należy, że na chwilę obecną w stosunku do skarżącej prowadzonych jest kilkadziesiąt postępowań egzekucyjnych zarówno z inicjatywy podmiotów prywatnych jak i organów podatkowych. Z dokumentów zgromadzonych w sprawie wynika, że organy egzekucyjne prowadzą egzekucję między innymi poprzez zajęcie rachunków bankowych skarżącej oraz wszystkich posiadanych przez nią nieruchomości i rzeczy ruchomych. Powyższe oznacza, że nawet gdyby jakiekolwiek środki wpłynęły na te rachunki to zostałyby natychmiast zaliczone na poczet zaległych zobowiązań skarżącej. W istocie jest ona zatem pozbawiona możliwości poniesienia kosztów sądowych zarówno w tej jak i w pozostałych 25 sprawach w których łączna wysokość samych wpisów od skargi wynosi niemalże 25.000 zł. Ponadto wobec braku dysponowania nieruchomościami i rzeczami ruchomymi skarżąca nie może uczynić ich przedmiotem ewentualnego zbycia, dzierżawy, najmu lub zastawu, celem uzyskania środków niezbędnych do skutecznego zainicjowania postępowania sądowego, zaś z nadesłanych dokumentów wynika, że spółka nie posiada na rachunkach bankowych środków pozwalających na poniesienie ciężaru kosztów postępowania sądowego. Mając powyższe na uwadze uznano, że skarżąca wykazała, że nie jest w stanie w obecnej sytuacji faktycznej i finansowej ponieść kosztów postępowania sądowego. Jak już wyżej podano z tytułu wpisów sądowych we wszystkich sprawach sprowadzają się one do kwoty około 25.000 zł. Z tego względu, przychylono się do wniosku skarżącej o zwolnienie od kosztów sądowych i przyznano jej prawo pomocy w takim zakresie. Mając na uwadze powyższe na podstawie art. 195 § 2 w związku z art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.