I SA/Lu 127/09
PostanowienieWSA w Lublinie2009-07-28
Skład orzekający: Halina Chitrosz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sytuacja majątkowa strony, obejmująca dochody, posiadany majątek oraz prowadzoną egzekucję, uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w postaci zwolnienia od kosztów sądowych?Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, uznając, że pomimo prowadzonej egzekucji i zajęcia rachunków bankowych, strona dysponuje dochodami i środkami finansowymi pozwalającymi na partycypację w kosztach postępowania. Po odliczeniu niezbędnych wydatków na utrzymanie rodziny, pozostaje kwota wystarczająca na pokrycie wpisu sądowego, a kwota pobrana w ramach egzekucji nie uniemożliwia prowadzenia działalności ani zaspokojenia podstawowych potrzeb.Stan faktyczny
Skarżący P.S. złożył skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej dotyczącą odpowiedzialności członka zarządu za zaległości podatkowe. Wraz ze skargą złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych, argumentując trudną sytuacją finansową spowodowaną zajęciem rachunków bankowych i niedotrzymywaniem umów przez sponsorów. Referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy, od czego skarżący wniósł sprzeciw. Sąd rozpoznał wniosek po wniesieniu sprzeciwu.Rozstrzygnięcie
Odmówiono P.S. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym w postaci zwolnienia od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Halina Chitrosz po rozpoznaniu w dniu 28 lipca 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi P.S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odpowiedzialności członka zarządu za zaległości podatkowe Klubu Sportowego A. z tytułu zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych za miesiące od grudnia 2002 r. do kwietnia 2003 r. wraz z odsetkami i kosztami egzekucyjnymi i z tytułu zaliczek na zryczałtowany podatek za ten okres - w zakresie wniosku o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych p o s t a n a w i a : - odmówić P.S. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym w postaci zwolnienia od kosztów sądowych
Wraz ze skargą na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] w przedmiocie odpowiedzialności członka zarządu za zaległości podatkowe Klubu Sportowego A. z tytułu zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych za miesiące od grudnia 2002 r. do kwietnia 2003 r. wraz z odsetkami i kosztami egzekucyjnymi i z tytułu zaliczek na zryczałtowany podatek za ten okres P. S. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.
W uzasadnienia wniosku skarżący podał, że powstanie zaległości podatkowej nie jest przez niego zawinione, a spowodowane jest niedotrzymywaniem umów przez sponsorów. Zajęcie rachunków bankowych uniemożliwia mu prowadzenie działalności i uzyskiwanie dochodów. Prowadzona jest wobec skarżącego egzekucja administracyjna i sądowa.
We wniosku P. S. oświadczył też, że we wspólnym gospodarstwie domowym pozostaje z nim żona oraz dwójka dzieci (9 i 3 lata), rodzina utrzymuje się z dochodu uzyskiwanego przez stronę z działalności gospodarczej – miesięcznie [...] i dochodu z umowy o pracę małżonki skarżącego – [...] W skład majątku małżonków S. wchodzi mieszkanie (54 m2), nieruchomość rolna (2h), działka 6-arowa i samochód osobowy AUDI A6.
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie po rozpoznaniu wniosku P. S., postanowieniem z dnia 12 maja 2009 r. –odmówił stronie przyznania prawa pomocy.
Od powyższego postanowienia skarżący wniósł sprzeciw, zarzucając naruszenie art. 246 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Podniósł, że jego sytuacja uprawnia do skorzystania z prawa pomocy, ponieważ prowadzenie działalności i uzyskiwanie dochodów uniemożliwia mu zajęcie rachunków bankowych, co w dalszej kolejności uniemożliwia mu zaspokojenie bieżących potrzeb życiowych swoich i swojej rodziny oraz bieżących zobowiązań wynikających z prowadzonej działalności. Ponadto prowadzona jest wobec niego egzekucja administracyjna i sądowa. Nie posiada oszczędności, a całość przychodów przeznacza na funkcjonowanie działalności gospodarczej, jej rozwój. W rezultacie miesięczne dochody małżonków nie wystarczają nawet na bieżące utrzymanie.
W odpowiedzi na wezwanie Sądu do nadesłania dodatkowych dokumentów, pełnomocnik skarżącego nadesłał do Sądu oświadczenie strony, w którym P. S. wskazał ponoszone miesięczne wydatki na utrzymanie gospodarstwa domowego (czynsz – 400 zł, woda 60 zł, gaz – 60 zł, energia elektryczna - 75 zł, żywność – 800 zł, utrzymanie pojazdów - ok. 400 zł, przedszkole syna – 180 zł, kurs językowy córki – 100 zł, dodatkowe ubezpieczenia małżonków - 200 zł, spłata kredytów – 400 zł, co sumarycznie stanowi kwotę ok. 2000 zł). Nadesłano też wyciągi bankowe z rachunku prowadzonego w Banku BPH: za czerwiec, maj i kwiecień 2009 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Wniesienie sprzeciwu przez stronę powoduje, że zaskarżone postanowienie traci moc, a Sąd na nowo rozpoznaje wniosek o przyznanie prawa pomocy.
Zgodnie z art. 246 ( 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje:
1) w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania;
2) w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, beż uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Skarżący P. S. wnosił o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym.
W ocenie Sądu, przedstawiona we wniosku sytuacja majątkowa wnioskodawcy uzasadnia odmowę przyznania prawa pomocy w żądanym zakresie.
Wykładnia art. 246 ( 1 prowadzi do wniosku, iż zasadą jest, że strona powinna partycypować w kosztach postępowania, wobec tego należy przyjąć, że jeżeli po zaspokojeniu najbardziej elementarnych potrzeb skarżącego i osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie, pozostają jakiekolwiek środki finansowe, to strona zobowiązana jest – na miarę swoich możliwości - w tych kosztach uczestniczyć.
Odmawiając skarżącemu przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych Sąd miał na względzie, iż skarżący wraz z małżonką osiągają dochód miesięczny w wysokości 6.800 zł brutto, na co wskazuje treść wniosku. Po odliczeniu kosztów związanych z bieżącym utrzymaniem 4-osobowego gospodarstwa domowego w kwocie wskazanej w oświadczeniu skarżącego z dnia 10 lipca 2009 r. (2.000 zł) skarżącemu pozostaje zatem kwota pozwalająca uiścić koszty związane z prowadzonym postępowaniem (na obecnym etapie jest to kwota 500 zł wpisu od skargi).
Odnosząc się do niemożliwości poniesienia kosztów sądowych w związku z zajęciem rachunków bankowych wskazać należy, że w ciągu trzech ostatnich miesięcy, za które zostały okazane Sądowi rachunki bankowe, tytułem prowadzonej egzekucji została pobrana z rachunku skarżącego jedynie kwota 954, 50 zł. W ocenie Sądu nie została zatem wykazana przez stronę okoliczność prowadzenia wobec skarżącego egzekucji w stopniu uniemożliwiającym mu prowadzenie działalności czy też zaspakajanie podstawowych potrzeb.
Zdaniem sądu nie bez znaczenia jest też, że kwota wpisu od skargi nie jest wysoka (w porównaniu z dochodami skarżącego), oraz, że od dnia wniesienia skargi w sprawie niniejszej w lutym 2009 r., upłynęło 5 miesięcy i skarżący przy dołożeniu wszelkich możliwych starań, dysponując okazanymi dochodami był w stanie wygospodarować stosowne środki na poczet zainicjowanego postępowania sądowoadministracyjnego.
Rozstrzygnięcie oparto na podstawie przepisu art. 260 w związku z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło