I SA/Lu 1287/14
PostanowienieWSA w Lublinie2015-02-24
Skład orzekający: Marcin Małek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku w utrzymaniu koniecznym dla siebie i rodziny, może uzyskać prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od wpisu sądowego?Ratio decidendi
Prawo pomocy w zakresie częściowym przysługuje osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w utrzymaniu koniecznym dla siebie i rodziny. W sytuacji, gdy strona posiada stałe dochody, majątek znacznej wartości oraz regularnie reguluje zobowiązania, całkowite zwolnienie z wpisu sądowego jest nieuzasadnione, jednakże częściowe zwolnienie, uwzględniające możliwości finansowe strony, jest dopuszczalne.Stan faktyczny
Skarżąca B. K. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych od skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. dotyczącą podatku od nieruchomości. Skarżąca utrzymuje się wraz z mężem ze świadczeń emerytalno-rentowych, posiada znaczący majątek nieruchomy i ruchomy oraz reguluje bieżące zobowiązania. Referendarz sądowy, uwzględniając sytuację materialną skarżącej, przyznał jej prawo pomocy w zakresie częściowym, zwalniając z wpisu sądowego ponad kwotę 200 zł.Rozstrzygnięcie
Przyznano B. K. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie z wpisu sądowego od skargi ponad kwotę 200 zł; odmówiono przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Marcin Małek po rozpoznaniu w dniu 24 lutego 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku B. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym częściowe zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi B. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] października 2014 r. r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2012 r. p o s t a n a w i a 1. przyznać B. K. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie z wpisu sądowego od skargi ponad kwotę 200 zł (dwieście złotych); 2. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.
W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi B. K. zwróciła się do Sądu o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia z wpisu od wniesionej skargi w całości.
W uzasadnieniu wniosku podała, że prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z mężem, utrzymując się z otrzymywanych przez nich świadczeń emerytalno-rentowych w łącznej kwocie 1.900 zł. Majątek skarżącej stanowi dom o pow. 169 m2 , budynek gospodarczy o pow. 933,70 m2 oraz grunt o pow. 1280 m2. Dodała, że wszystkie te nieruchomości objęte są prawem współwłasności małżeńskiej.
W wyniku wezwania do uzupełnienia wniosku skarżąca złożyła zaświadczenie z którego wynika, że w miejscu zamieszkania skarżącej zameldowanych jest 9 osób, wykaz posiadanych samochodów osobowych, oświadczenie o poniesieniu kosztów ustanowienia pełnomocnika procesowego, decyzje o przyznaniu świadczeń emerytalno-rentowych, wyciąg z rachunku bankowego, faktury za: energię elektryczną, gaz, telefon, dostarczenie wody i odprowadzenie ścieków oraz decyzje w sprawie podatku rolnego i podatku od nieruchomości.
Mając powyższe na uwadze zważono, co następuje:
Na wstępie zaznaczyć należy, że generalną zasadą postępowania sądowego jest ponoszenie kosztów związanych z udziałem w tym postępowaniu. Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270), dalej - p.p.s.a., prawo pomocy przysługuje osobie fizycznej w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, zaś w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w utrzymaniu koniecznym dla siebie i rodziny. Z przepisu tego wynika, że dopiero gdy środki, którymi dysponuje strona skarżąca okażą się niewystarczające może ona wystąpić o przyznanie prawa pomocy, a pomoc ta stosowana jest wobec osób nieposiadających żadnego dochodu lub oszczędności lub osób posiadających bardzo niski dochód, a więc takich, które znajdują się w bardzo trudnej sytuacji materialnej pozwalającej na zaspokojenie jedynie podstawowych potrzeb życiowych. Tak więc przepisy o prawie pomocy mają zastosowanie wyłącznie do osób, które mimo największych starań nie mogą poczynić oszczędności i ponieść kosztów postępowania sądowego.
W ocenie referendarza sądowego, w okolicznościach rozpoznawanej sprawy brak jest podstaw do przyjęcia, że skarżąca nie ma żadnej możliwości sfinansowania przynajmniej części wpisów sądowych od wniesionych skarg (oprócz niniejszej skarżąca wniosła jeszcze dwie skargi, gdzie również jest zobowiązana do uiszczenie wpisu sądowego). Sytuacja rodzinna i majątkowa strony wskazuje, iż zbyt dużym obciążeniem dla skarżącej byłoby wyłącznie uiszczenie wpisów od trzech wniesionych skarg w pełnej wysokości, tj. 875 zł. Sytuacja ta pozwala jednak na przyjęcie, że uiszczenie wpisu od każdej z tych skarg w wysokości po 200 zł mieści się w zakresie możliwości finansowych skarżącej.
Z wyjaśnień skarżącej oraz akt administracyjnych i sądowych sprawy wynika, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z mężem, choć dom skarżącej o pow. 169 m2 zamieszkuje jeszcze siedem innych osób. Obydwoje utrzymują się ze świadczeń emerytalno-rentowych w łącznej kwocie około 1.760 zł netto. Ponadto skarżąca wraz z mężem jest właścicielem czterech samochodów osobowych o łącznej, wskazanej przez nią wartości 10.100 zł, działki rolnej o pow. 2449 m2, oraz nieruchomości gruntowej o pow. 1788 m2 częściowo zajętej pod działalność gospodarczą zabudowanej budynkiem magazynowym o pow. 933,70 m2 również częściowo zajętym pod działalność gospodarczą. Z przedłożonych dokumentów wynika również, iż skarżąca na bieżąco reguluje wszystkie zobowiązania związane z prowadzeniem gospodarstwa domowego nie mając żadnych zaległości w ich opłacaniu. Strona była również w stanie zgromadzić środki pieniężne celem opłacenia usług profesjonalnego pełnomocnika w kwocie 1.500 zł.
Mając zatem na uwadze, iż wnioskodawczyni oraz jej mąż osiągają stałe dochody, a ponadto posiadają majątek nieruchomy znacznej wartości nie jest możliwe całkowite zwolnienie z wpisu sądowego od skargi. W związku z powyższym referendarz sądowy uznał, iż sytuacja majątkowa strony uzasadnia wyłącznie zwolnienie z wpisu sądowego ponad kwotę 200 złotych. Uiszczenie wpisu w takiej wysokości nie tylko nie stworzy zagrożenia dla egzystencji skarżącej i jej rodziny, ale też uczyni zadość konstytucyjnej zasadzie ponoszenia ciężarów i świadczeń publicznoprawnych.
Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a, orzeczono jak na wstępie.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło