I SA/Lu 1292/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Małgorzata Fita po rozpoznaniu w dniu 6 listopada 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku G. P. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi G. P. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług z tytułu importu towaru p o s t a n a w i a zmienić postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 2 stycznia 2014 r., sygn. akt I SA/Lu 1292/13 w ten sposób, że wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji. G. P., reprezentowany przez pełnomocnika, wniósł do tutejszego Sądu skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] r. w przedmiocie podatku od towarów i usług z tytułu importu towaru wraz z wnioskiem o wstrzymanie jej wykonania. Postanowieniem z dnia 2 stycznia 2014 r. Sąd odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Na powyższe rozstrzygnięcie skarżący nie składał środka zaskarżenia. Kolejno, prawomocnym postanowieniem z dnia 23 stycznia 2014 r. Sąd zawiesił ww. postępowanie bowiem uznał, że rozstrzygnięcie sprawy uzależnione jest od wyniku innego toczącego się przed tutejszym Sądem postępowania w przedmiocie długu celnego (sygn. akt III SA/Lu 873/13). W dniu 29 października 2014 r. do tutejszego Sądu wpłynął ponowny wniosek skarżącego o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu wniosku, pełnomocnik strony podniósł, że skarżący nie posiada aktualnie środków finansowych na spłatę zobowiązań wynikających z decyzji Dyrektora Izby Celnej w 10 sprawach zawisłych przed WSA w Lublinie. Łącznie kwoty zobowiązań objętych zaskarżonymi decyzjami w tych sprawach wynoszą blisko 211 tys. zł, do czego dochodzą odsetki za okres 3 lat. Należności objęte są egzekucją. Skarżący prowadząc agencję celną korzysta z uprawnienia do stosowania uproszczonych procedur celnych, co ma istotne znaczenie dla jego klientów. Jednakże warunkiem korzystania z uproszczonych procedur jest przymiot wypłacalności, który jest w obecnej sytuacji sporny z uwagi na toczącą się egzekucję należności objętych zaskarżonymi do Sądu decyzjami. Korzystanie z uproszczonych procedur celnych możliwe jest po uzyskaniu świadectwa AEO. Aktualnie w związku z toczącą się egzekucją Dyrektor Izby Celnej wszczął w stosunku do skarżącego postępowanie w sprawie ponownej oceny świadectwa AEO, które zmierza do pozbawienia skarżącego statusu upoważnionego przedsiębiorcy, co uniemożliwi świadczenie usług na rzecz klientów, zgodnie z zawartymi umowami, a w konsekwencji ich utratę. W przypadku uchylenia zaskarżonej decyzji, odzyskanie tych będzie mało prawdopodobne, gdyż przeniosą swoje zlecenia do innych agencji celnych. We wniosku podniesiono także argumenty wskazujące na brak winy skarżącego co do powstałej sytuacji i podniesiono zarzuty wobec działań organu celnego, który nie skorzystał ze złożonych zabezpieczeń celnych, doprowadzając do ich wygaśnięcia. Dodano, że skarżący jest rzetelnym podatnikiem, na chwilę obecną nie zalega z płatnościami wobec organów podatkowych oraz ZUS. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek zasługuje na uwzględnienie. W pierwszej kolejności wskazać należy, że postanowieniem z dnia 2 stycznia 2014 r., sygn. akt I SA/Lu 1292/13 postępowanie w niniejszej sprawie zostało zawieszone. Wyjaśnić jednak należy, że instytucja zawieszenia postępowania sądowoadministracyjnego tworzy sytuację zawisłości sprawy sądowoadministracyjnej, w której nadal istnieją powstałe stosunki prawnoprocesowe, ale tok postępowania ulega wstrzymaniu. Sprawa "spoczywa" bez biegu, terminy nie biegną lub podlegają wstrzymaniu, a czynności procesowe nie są podejmowane, z wyjątkiem tych, które mają na celu podjęcie postępowania albo wstrzymanie wykonania aktu lub czynności (art. 127 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. - dalej: p.p.s.a.). W świetle powyższej regulacji dopuszczalne jest zatem zgłoszenie przez stronę skarżącą, w okresie zawieszenia postępowania sądowego, wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji na podstawie art. 61 p.p.s.a., a także jego rozpoznanie przez Sąd. Należy również zwrócić uwagę, że w badanej sprawie Sąd rozpoznawał już wniosek skarżącego o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji – odmawiając jego uwzględnienia (postanowienie z dnia 2 stycznia 2014 r.). Rozstrzygnięcie to jest prawomocne. Zgodnie zaś z treścią art. 170 p.p.s.a., orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe. Wspomniana moc wiążąca orzeczenia w odniesieniu do sądów oznacza, że muszą one przyjmować, że dana kwestia kształtuje się tak, jak stwierdzono w prawomocnym orzeczeniu (B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Zakamycze 2006, s. 365). Oznacza to tyle, że aktualny wniosek skarżącego należało potraktować jako wniosek o zmianę prawomocnego postanowienia odmawiającego wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Regulacja prawna odnosząca się do tego typu sytuacji znajduje się w art. 61 § 4 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem postanowienia w sprawie wstrzymania wykonania aktu lub czynności sąd może zmienić lub uchylić w każdym czasie w razie zmiany okoliczności. Przez pojęcie "zmiany okoliczności sprawy" należy zaś rozumieć wszelkie zmiany występujące zarówno w okolicznościach faktycznych sprawy, jak i w obowiązującym prawie. Muszą to być jednak takie zmiany, które uzasadniają zmianę dotychczasowego rozstrzygnięcia. Oczywistym przy tym jest, że zmianę okoliczności, o których mowa, należy odnieść do treści art. 61 § 3 p.p.s.a, według którego sąd może wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania decyzji jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W innym wypadku wydane postanowienie nie może być modyfikowane lub uchylone (por. Prawo o postępowaniu administracyjnym Komentarz Tadeusz Woś, Hanna Knysiak-Molczyk, Marta Romańska, pod. red. Tadeusza Wosia, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2005, s. 499). W ocenie Sądu w niniejszej sprawie takowa zmiana okoliczności niewątpliwie miała miejsce. W obecnie rozpatrywanym wniosku skarżący powołał bowiem zupełnie nowe okoliczności, które - jak wynika z załączonych dokumentów urzędowych – zaistniały dopiero od sierpnia 2014 r. Odnosząc je do treści art. 61 § 3 p.p.s.a, należy wskazać, że przesłanki w postaci wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, o których mowa w tym przepisie należy wiązać z sytuacją, która może powstać, gdy zaskarżony do sądu akt administracyjny zostanie wykonany, a następnie na skutek uwzględnienia skargi akt ten zostanie wzruszony. O takim potencjalnym niebezpieczeństwie jest mowa w ww. przepisie i z tą sytuacją należy wiązać możliwość wyrządzenia szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Taka sytuacja ma miejsce w badanej sprawie. Przedstawione we wniosku argumenty, poparte dokumentami urzędowymi, wskazują, że na skutek egzekucji należności objętej zaskarżoną decyzji (uwzględniając fakt, że jest to tylko jedna z kilku podobnych spraw), skarżącemu grozi realne niebezpieczeństwo utraty statusu upoważnionego przedsiębiorcy, umożliwiającego korzystanie z uproszczonych procedur celnych (vide: raport z monitorowania wypłacalności, k. 72-73 akt sądowych). Co prawda ta okoliczność sama w sobie nie ma charakteru nieodwracalnego, ale w ocenie Sądu zasługują na uwzględnienie wnioski, jakie z tej okoliczności wywodzi skarżący. Utrata możliwości stosowania procedur uproszczonych może mieć realny, znaczący wpływ na działalność gospodarczą skarżącego, skutkujący utratą znacznej części klientów, wobec dużej liczby konkurencyjnych usługodawców na rynku, a w konsekwencji zaprzestaniem prowadzenia działalności gospodarczej. Rzeczą powszechnie znaną jest, że raz utraconego klienta trudno odzyskać. Jest to zatem skutek trudny do odwrócenia, co więcej - wiążący się z realnym niebezpieczeństwem szkód majątkowych, trudnych do oszacowania i stąd trudnych do naprawienia. W tej sytuacji, mając na uwadze podniesione wyżej okoliczności Sąd, działając na podstawie art. 61 § 3, 4 i 5 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.