I SA/Lu 1306/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Anna Kwiatek po rozpoznaniu w dniu 22 maja 2014 r. na posiedzeniu niejawnym zażalenia adwokata A. Z. na postanowienie referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 28 kwietnia 2014 r. w sprawie ze skargi A. W. o wznowienie postępowania sądowego zakończonego postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 13 czerwca 2013 r., sygn. akt I SA/Lu 325/13 odrzucającym skargę A. W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za luty 2007 r. p o s t a n a w i a odrzucić zażalenie. W dniu 24 kwietnia 2014 r. adwokat A. Z. wyznaczony z urzędu jako pełnomocnik skarżącego A. W. wystąpił o zasądzenie kosztów pomocy prawnej w związku ze sporządzeniem opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej od postanowienia tut. Sądu z dnia 3 kwietnia 2014 r. odrzucającego skargę o wznowienie postępowania i oświadczył, że koszty te nie zostały opłacone przez skarżącego w całości ani w części. Postanowieniem z dnia 28 kwietnia 2014 r. referendarz sądowy tutejszego sądu przyznał pełnomocnikowi wynagrodzenie tytułem pomocy prawnej udzielonej z urzędu, zgodnie z treścią postanowienia, w łącznej kwocie 147,60 zł. Odpis tego orzeczenia został skutecznie doręczony pełnomocnikowi skarżącego w dniu 5 maja 2014 r. W dniu 9 maja 2014 r. pełnomocnik skarżącego wniósł zażalenie na wskazane postanowienie referendarza sądowego, podnosząc, że "Sąd błędnie określił wysokość wynagrodzenia pełnomocnika na kwotę 147,60 zł". Jego zdaniem wpis od skargi o wznowienie postępowania ma charakter opłaty stosunkowej, ponieważ jest określony w formie stałego ułamka od danej kwoty. W związku z tym w każdej sprawie wysokość takiej opłaty jest inna. Oznacza to, że wynagrodzenie pełnomocnika za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej powinno wynosić 738 zł (wynagrodzenie powiększone o podatek VAT). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje. Zażalenie jako niedopuszczalne należało odrzucić. Na wstępie wyjaśnienia wymaga, że w myśl art. 258 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), - "ppsa", czynności w zakresie postępowania o przyznanie prawa pomocy mogą wykonywać referendarze sądowi. Czynności te zgodnie z art. 258 § 2 pkt 8 ppsa obejmują m. in. wydawanie postanowień o przyznaniu wynagrodzenia adwokatowi, radcy prawnemu, doradcy podatkowemu lub rzecznikowi patentowemu za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy oraz o zwrocie niezbędnych udokumentowanych wydatków. Innymi słowy kompetencje w zakresie wskazanych czynności przysługują nie tylko sądowi, lecz również referendarzowi sądowemu. Właśnie tego typu sytuacja zaistniała w niniejszej sprawie, czego nie dostrzegł pełnomocnik skarżącego. Najistotniejszym przy tym jest fakt, że zgodnie z art. 259 § 1 ppsa, od wymienionego postanowienia referendarza sądowego, służy sprzeciw (a nie – zażalenie). Co ważne sprzeciw nie stanowi typowego środka odwoławczego, który można by porównać z zażaleniem na postanowienie wojewódzkiego sądu administracyjnego (art. 194–198 ppsa), którymi to przepisami wyłącznie posługuje się pełnomocnik strony. Po pierwsze sprzeciw wnosi się nie do Naczelnego Sądu Administracyjnego, lecz do właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego (nie ma on zatem charakteru dewolutywnego), a po wtóre jego wniesienie nie powoduje poddania rozstrzygnięcia wydanego przez referendarza sądowego ocenie sądu, lecz utratę mocy przez to orzeczenie i przejęcie sprawy do rozpoznania przez sąd (art. 260 ppsa). W przedmiotowej sprawie analiza treści wniesionego pisma jednoznacznie wskazuje, że stanowi ono zażalenia do Naczelnego Sądu Administracyjnego bez dostrzeżenia, że zaskarżone zażaleniem postanowienie z dnia 28 kwietnia 2014 r. zostało wydane przez referendarza sądowego, a nie przez Sąd i stosownie do przywołanych przepisów pełnomocnikowi strony przysługiwał sprzeciw do tut. Sądu, a nie zażalenie, o czym Sąd nie miał obowiązku pouczać profesjonalnego pełnomocnika. Omawiana ustawa obliguje bowiem profesjonalistę, jakim jest adwokat do znajomości środków zaskarżenia i trybu ich wnoszenia. Uwaga ta odnosi się również do znajomości regulacji określających zasady ustalania wysokości wpisów w postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Z przywołanych względów brak było podstaw do uznania, iż przedmiotowe zażalenie w istocie stanowi błędnie oznaczony sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego. Zarówno treść tego pisma jak i uwzględnienie charakteru podmiotu je sporządzającego wyklucza bowiem taką możliwość. Z tego względu wniesiony w postaci zażalenia środek zaskarżenia jako niedopuszczalny podlegał odrzuceniu stosownie do art. 178 ppsa w zw. z art. 197 § 2 ppsa.