I SA/Lu 131/12
PostanowienieWSA w Lublinie2012-06-11
Skład orzekający: Irena Szarewicz-Iwaniuk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sytuacja majątkowa skarżącego, polegająca na posiadaniu dwóch emerytur, wynajmowanego mieszkania, opłat za media i leki, uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych ponad kwotę 100 zł?Ratio decidendi
Sytuacja majątkowa skarżącego, uwzględniająca dochody z dwóch emerytur, koszty wynajmu mieszkania, opłaty za media, żywność i leki, uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, polegającym na zwolnieniu od kosztów sądowych ponad kwotę 100 zł. Zasada partycypacji w kosztach postępowania wymaga, aby strona, po zaspokojeniu podstawowych potrzeb, partycypowała w kosztach w miarę swoich możliwości, a kwota 100 zł nie stanowi nadmiernego obciążenia.Stan faktyczny
Skarżący Z. J. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej umorzenia zaległości podatkowych. Skarżący wraz z żoną i bezrobotnym synem utrzymuje się z dwóch emerytur. Posiada wynajmowane mieszkanie, ponosi koszty mediów i leków. Wcześniej referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy, jednak skarżący wniósł sprzeciw, przedstawiając dodatkowe wyjaśnienia dotyczące swojej trudnej sytuacji finansowej. Sąd rozpoznał wniosek ponownie po wniesieniu sprzeciwu.Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie częściowym w postaci zwolnienia od kosztów sądowych powyżej kwoty 100 zł; odmówiono przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Irena Szarewicz-Iwaniuk po rozpoznaniu w dniu 11 czerwca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Z. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie umorzenia zaległości podatkowych - w zakresie wniosku o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych p o s t a n a w i a : I. przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym w postaci zwolnienia od kosztów sądowych powyżej kwoty 100 zł (sto złotych), II. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.
W toku postępowania sądowoadministracyjnego ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie umorzenia zaległości podatkowych Z. J. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie
od kosztów sądowych.
W uzasadnieniu wniosku skarżący podał, iż pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną i synem (42 l). Syn jest bezrobotny bez prawa do zasiłku, zaś skarżący i jego żona otrzymują emerytury: Z. J. w kwocie 2.082 zł netto, J. J.– 1.360 zł netto. Z wniosku wynikało ponadto, że posiadają mieszkanie spółdzielcze w K. (57 m2)
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie po rozpoznaniu wniosku Z. J., postanowieniem z dnia 8 marca 2012r. odmówił przyznania prawa pomocy.
Od powyższego postanowienia skarżący wniósł sprzeciw, powołując się na ogólnie złą sytuację emerytów i okoliczność, że żyje w warunkach dużego miasta (G.), gdzie wyjechał z małżonką w celach zdrowotnych. Mieszkanie spółdzielcze przekazał córce w bezpłatne użyczenie. Podał też, że nieruchomości gruntowe, których jest współwłaścicielem, nie przedstawiają obecnie żadnej wartości, jako przeznaczone pod zieleń miejską.
W wykonaniu wezwania do złożenia dodatkowych wyjaśnień i dokumentów skarżący nadesłał do Sądu pismo datowane na dzień 14 maja 2012 r., w którym wyjaśnił, że syn K. nie podejmuje obecnie żadnych prac z uwagi na bezrobocie, oraz że koszty utrzymania pochłaniają emeryturę jego i żony, zwrócił uwagę, że życie jest droższe z każdym dniem, a "sytuacja emerytów jest powszechnie znana".
Z. J. podał też, że mieszkanie w G. w którym obecnie zamieszkują jest wynajmowane, płaci więc za wynajem, czynsz i inne media. Podkreślił, że działki w K. są bezużyteczne i bezwartościowe (wcześniej – budowlane), jako przeznaczone pod zieleń miejską. Mieszkanie spółdzielcze w K. zostało przekazane córce i jej rodzinie w nieodpłatne użytkowanie jako forma pomocy, ponieważ jest chora na stwardnienie rozsiane.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Wniesienie sprzeciwu przez stronę powoduje, że zaskarżone postanowienie traci moc, a Sąd na nowo rozpoznaje wniosek o przyznanie prawa pomocy.
Zgodnie z art. 246 ( 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje:
1) w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania;
2) w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, beż uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Skarżący Z. J. wnosił o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym.
W ocenie Sądu, przedstawiona we wniosku oraz wynikająca z załączonych dodatkowych wyjaśnień sytuacja majątkowa skarżącego uzasadnia przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie strony z zapłaty wpisu od skargi ponad kwotę 100 zł.
Wykładnia art. 246 ( 1 prowadzi do wniosku, iż zasadą jest, że strona powinna partycypować w kosztach postępowania, wobec tego należy przyjąć, że jeżeli po zaspokojeniu najbardziej elementarnych potrzeb skarżącego i osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie, pozostają jakiekolwiek środki finansowe, to strona zobowiązana jest – na miarę swoich możliwości - w tych kosztach uczestniczyć.
Przyznając skarżącemu prawo pomocy w zakresie zwolnienia go od kosztów sądowych powyżej kwoty 100 zł Sąd miał na względzie, iż faktycznie, w sytuacji finansowej strony, przedstawionej Sądowi, w warunkach ponoszenia opłat związanych z wynajmem mieszkania, opłat za czynsz, media, żywność, odzież, leki, skarżącemu trudno byłoby w budżecie domowym, składającym się z dwóch emerytur w podanej wyżej wysokości, wygospodarować kwotę 500 zł, którą powinien on zapłacić tytułem wpisu od skargi.
Sąd ma jednocześnie na uwadze powinność poniesienia przez skarżącego przynajmniej części wydatków związanych z prowadzonym postępowaniem sądowoadministracyjnym, oraz, że w ocenie Sądu, kwota 100 zł nie będzie zbyt dużym obciążeniem dla budżetu strony, która przy dołożeniu wszelkich możliwych starań jest w stanie taką kwotę uiścić.
Rozstrzygniecie oparto na podstawie przepisu art. 260 w związku z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło