I SA/Lu 1315/13

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Marcin Małek po rozpoznaniu w dniu 19 lutego 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K. M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi K. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...] lipca 2012 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji ostatecznej i określenia zobowiązania w podatku od środków transportowych za styczeń 2011 r. p o s t a n a w i a odmówić przyznania prawa pomocy. Skarżący w złożonym na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy zażądał zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego wskazując, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, utrzymując się z renty w wysokości [...] zł. Nie wykonuje żadnej pracy zarobkowej, ani nie prowadzi działalności gospodarczej. Nie posiada również żadnego majątku, oszczędności ani przedmiotów wartościowych. Dodał, iż z uwagi na brak środków nie spłaca zaciągniętej pożyczki w wysokości 5.000 zł. Wobec uznania, że złożone oświadczenie nie jest wystarczające do oceny sytuacji majątkowej skarżącego, na podstawie art. 255 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm. - dalej "p.p.s.a.") wezwano go do uzupełnienia i uprawdopodobnienia danych zawartych we wniosku poprzez nadesłanie szeregu dokumentów, mających zobrazować jego rzeczywisty i aktualny stan majątkowy. Wezwanie to miało na celu uzupełnienie i udokumentowanie danych zawartych we wniosku o prawo pomocy. Przesyłka zawierająca to wezwanie, została wysłana na adres wskazany przez skarżącego. Do dnia posiedzenia niejawnego do tutejszego sądu nie wpłynęły żądane w wezwaniu dokumenty i oświadczenia skarżącego. Referendarz sądowy zważył, co następuje: Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie całkowitym, czyli takim, jakiego przyznania domaga się skarżący, może zostać przyznane w razie wykazania, że strona nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Z cytowanego przepisu wynika, że dla przyznania prawa pomocy konieczne jest niewątpliwe wykazanie, że poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania przekracza możliwości majątkowe strony. W razie jednak, gdyby oświadczenie o stanie rodzinnym, majątku i dochodach, obligatoryjnie składane wraz z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy (art. 252 § 1 p.p.s.a.) nie zawierało danych wystarczających do oceny, bądź też jego treść nasuwała wątpliwości co do rzeczywistego stanu majątkowego strony i jej zdolności płatniczych, sąd (lub referendarz sądowy) zgodnie z art. 255 p.p.s.a. zobligowany jest do przeprowadzenia uzupełniającego postępowania wyjaśniającego w celu ustalenia tych okoliczności poprzez wezwanie strony do złożenia konkretnie określonych dokumentów i oświadczeń i dopiero w oparciu o taki materiał dowodowy wydaje rozstrzygnięcie w przedmiocie prawa pomocy. Natomiast zaniechanie zastosowania się przez stronę do wezwania sądu (lub referendarza sądowego) wystosowanego w trybie wyznaczonym przez art. 255 p.p.s.a. ma ten skutek, że sąd (lub referendarz sądowy) nie może skorzystać ze wszystkich koniecznych do rozstrzygnięcia wniosku oświadczeń bądź dokumentów źródłowych. Ich brak powoduje, że materiał dowodowy w dalszym ciągu jest niekompletny, a zatem niewystarczający do sprawdzenia, czy twierdzenie strony o niemożności poniesienia kosztów postępowania znajduje odzwierciedlenie w rzeczywistości. To bowiem strona ma przekonać rozpatrującego wniosek, że znajduje się w takiej sytuacji, która uniemożliwia jej poniesienie kosztów postępowania w danym zakresie. Zważywszy na powyższe uznano, że okoliczności niniejszej sprawy nie uzasadniają uwzględnienia zgłoszonego żądania albowiem strona nie uzupełniła oświadczeń, na które powołała się w swym wniosku ani nie nadesłała żadnych dokumentów, mogących potwierdzać okoliczności dotyczące jej sytuacji materialnej. Trzeba tu raz jeszcze zaznaczyć, że skarżący został do tego wyraźnie wezwany pismem z dnia 10 stycznia 2014 r. W tym miejscu należy wyjaśnić, że doręczenie wezwania, o którym mowa wyżej nastąpiło na zasadach określonych w art. 73 p.p.s.a., to jest w trybie tzw. doręczenia zastępczego. Zgodnie bowiem z przywołanym unormowaniem, w razie niemożności doręczenia pisma adresatowi będącemu osobą fizyczną w sposób przewidziany w art. 65-72 tej ustawy, pismo składa się na okres czternastu dni w placówce pocztowej lub w urzędzie gminy, a zawiadomienie o tym wraz z informacją o możliwości odbioru w terminie siedmiu dni od dnia pozostawienia zawiadomienia umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej, a gdy to nie jest możliwe na drzwiach mieszkania adresata lub w miejscu wskazanym jako adres do doręczeń, na drzwiach biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe. W przypadku niepodjęcia pisma w terminie, o którym mowa wyżej, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru pisma w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy. Doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia wspomnianego czternastodniowego okresu. W niniejszej sprawie wezwanie do uprawdopodobnienia danych ujętych we wniosku wysłane na wskazany przez skarżącego - zarówno we wniosku jak i w skardze – adres awizowano w dniu 15 stycznia 2014 r. oraz powtórnie, w dniu 23 stycznia 2014 r., a następnie zwrócono przesyłkę z adnotacją "nie podjęto w terminie" (vide: zwrócona przesyłka – k. 33). W świetle cytowanych wyżej uregulowań, skutek doręczenia omawianego wezwania nastąpił czternaście dni od pierwszego awizowania, a więc 29 stycznia 2014 r., a co za tym idzie, siedmiodniowy termin wyznaczony na jego wykonanie upłynął z dniem 5 lutego 2014 r. W terminie tym wnioskodawca nie ustosunkował się do powyższego wezwania w żaden sposób. Tymczasem trzeba podkreślić, że uchylenie się strony od wykonania nałożonego na nią w toku postępowania obowiązku polegającego na złożeniu uzupełniających wyjaśnień odnośnie swojej sytuacji materialnej oraz przedstawieniu dokumentów obrazujących tę sytuację uniemożliwia uznanie złożonych przez nią oświadczeń za w pełni przekonujące i dlatego wyłącza możliwość przyznania jej rzeczonego dobrodziejstwa procesowego w żądanym zakresie (por.: postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 5 września 2005 r., sygn. akt II FZ 414/05 oraz z dnia 14 września 2005 r., sygn. akt II FZ 575/05). W konsekwencji stwierdzić przyjdzie, że strona nie wykazała w sposób dostatecznie wiarygodny, aby nie była w stanie uiścić jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego, a tym samym wymóg, o którym mowa w art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. nie został w sprawie zachowany. Mając na względzie wszystkie przywołane wyżej okoliczności postanowiono jak w sentencji, działając na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.