I SA/Lu 1315/13
PostanowienieWSA w Lublinie2014-05-15
Skład orzekający: Sędzia WSA Małgorzata Fita
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący, utrzymujący się wyłącznie z renty i nieposiadający majątku, spełnia przesłanki do przyznania mu prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego?Ratio decidendi
Sąd przyznał skarżącemu prawo pomocy w zakresie całkowitym, uznając, że jego sytuacja finansowa, w tym niska wysokość renty i brak majątku, uniemożliwia mu poniesienie kosztów postępowania sądowego. Dodatkowo, sąd wziął pod uwagę zły stan zdrowia skarżącego, generujący dodatkowe wydatki na leki, co potwierdza niemożność pokrycia kosztów sądowych i opłacenia fachowego pełnomocnika.Stan faktyczny
Skarżący K. M. złożył skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego dotyczącą podatku od środków transportowych i jednocześnie wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego. Wskazał, że utrzymuje się z renty w wysokości 673,13 zł, nie posiada majątku ani dochodów z pracy. Referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy z powodu braku odpowiedzi na wezwanie do złożenia dokumentów. Skarżący złożył sprzeciw, wyjaśniając niemożność wykonania wezwania z powodu stanu zdrowia i przedstawiając dokumenty potwierdzające jego trudną sytuację finansową.Rozstrzygnięcie
Przyznano K. M. prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Małgorzata Fita po rozpoznaniu w dniu 15 maja 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K. M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi K. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji ostatecznej i określenia zobowiązania w podatku od środków transportowych za styczeń 2011 r. p o s t a n a w i a przyznać K. M. prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego.
Wnioskiem dołączonym do skargi K. M. zwrócił się o przyznanie mu prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz (jak następnie sprecyzował) ustanowienie radcy prawnego. W uzasadnieniu żądania wskazał, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, utrzymując się z renty w wysokości 673,13 zł. Nie wykonuje żadnej pracy zarobkowej, ani nie prowadzi działalności gospodarczej. Nie posiada również żadnego majątku, oszczędności ani przedmiotów wartościowych. Dodał, iż z uwagi na brak środków nie spłaca zaciągniętej pożyczki w wysokości 5.000 zł.
Postanowieniem z dnia 19 lutego 2014 r. referendarz sądowy tut. Sądu odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy z uwagi na brak odpowiedzi na wezwanie do złożenia dokumentów źródłowych oraz dodatkowych oświadczeń dotyczących sytuacji finansowej skarżącego.
Od rozstrzygnięcia tego skarżący złożył sprzeciw, podnosząc, że nie był w stanie wykonać przedmiotowego wezwania z uwagi na stan zdrowie, który uniemożliwiał mu odbiór korespondencji. W załączeniu złożył dwa zaświadczenie lekarskie, zeznanie podatkowe za 2012 r. i odcinek wypłaty renty za styczeń 2014 r. Jednocześnie oświadczył, że nie posiada żadnych rachunków bankowych oraz przedmiotów wartościowych. Lokal w którym mieszka jest własnością jego syna i to on ponosi koszty jego utrzymania. Dodał, że kwota otrzymywanej renty nie wystarcza na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych i niejednokrotnie zmuszony jest rezygnować z wykupu leków.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Tytułem wstępu wskazać należy, że skuteczne wniesienie sprzeciwu przez stroną skarżącą powoduje zgodnie z treścią art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., iż zaskarżone postanowienie traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Innymi słowy sąd nie ocenia zasadności sprzeciwu i zgodności z prawem postanowienia referendarza sądowego, lecz samodzielnie rozstrzyga o wniosku strony na podstawie oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych, które były przedstawione we wniosku i wynikały z dokumentów i oświadczeń przedłożonych przez wnioskodawcę.
Odnosząc się natomiast do istoty sprawy rozpocząć należy od wskazania, że przepis art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – zwana dalej p.p.s.a.) konstytuuje zasadę odpłatności postępowania sądowoadministracyjnego. Wyjątkiem od niej jest możliwość przyznania prawa pomocy, które stosownie do treści art. 245 § 1 p.p.s.a. może zostać przyznane stronie w zakresie całkowitym lub częściowym.
Przyznanie prawa pomocy w formie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia fachowego pełnomocnika z urzędu może nastąpić wobec osoby fizycznej, która wykaże że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego (art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.).
Uwzględniając przywołane wyżej przepisy i biorąc pod uwagę informacje uzyskane od skarżącego uznano, że jego wniosek zasługuje na uwzględnienie.
Mając bowiem na uwadze sytuację finansową skarżącego, a w szczególności deklarowaną wysokość dochodu oraz stan posiadanego majątku stwierdzić należy, iż nie jest on w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów niniejszego postępowania. W świetle oświadczenia skarżącego, utrzymuje się on bowiem jedynie z renty, której wysokość z pewnością nie może wystarczyć na pokrycie zarówno kosztów sądowych, jak i wszystkich wydatków związanych z zaspokajaniem podstawowych potrzeb życiowych, w postaci zakupu żywności, ubrań i środków czystości. Dodatkowo należy mieć na uwadze zły stan zdrowia skarżącego, który niewątpliwie generuje dodatkowe koszty, chociażby na zakup lekarstw.
Konkludując, przywołane wyżej okoliczności, a przede wszystkim wysokość dochodu strony oraz fakt, że jej stan zdrowia w dostateczny sposób uprawdopodabnia tezę o konieczności zakupu niezbędnych lekarstw, pozwalają przyjąć, że zarówno konieczność poniesienia kosztów sądowych (nawet w stosunkowo niewielkiej wysokości) jak i opłacenie usług fachowego pełnomocnika mogłyby okazać się zbyt dużym wydatkiem dla strony. Stąd też uznano, że złożony wniosek jest zasadny w całości.
Jednocześnie podkreślić należy, że zgodnie z treścią art. 249 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy może być cofnięte w całości lub w części, jeżeli okaże się, że okoliczności, na podstawie których je przyznano, nie istniały lub przestały istnieć.
Z tych względów orzeczono jak w postanowieniu na podstawie art. 245 § 1 i 2 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło