I SA/Lu 1335/15

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Marcin Małek po rozpoznaniu w dniu 18 marca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. W. - K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A. W. - K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] września 2015 r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodu za 2007 r. p o s t a n a w i a odmówić przyznania prawa pomocy. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego, skarżąca zwróciła się o zwolnienie jej od kosztów sądowych wskazując, że nie jest w stanie ich ponieść. W tym zakresie podniosła, że prowadzi gospodarstwo domowe wraz z mężem oraz dwójką małoletnich dzieci. Jest osobą niepracującą, a środki na utrzymanie rodzina czerpie z działalności gospodarczej prowadzonej przez małżonka skarżącej w kwocie [...]zł netto miesięcznie. Majątek jaki posiadają małżonkowie to dom o pow. 272 m2 z działką o pow. 839 m2 o łącznej wartości [...] zł. Małżonkowie posiada przy tym dwa niespłacone kredyty hipoteczne z miesięczną wysokością rat 3.700 zł i 239 CHF. Wobec uznania, że złożone oświadczenie nie jest wystarczające do oceny sytuacji majątkowej skarżącej, na podstawie art. 255 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm. - dalej "p.p.s.a.") wezwano ją do złożenia wyjaśnień dotyczących sytuacji materialnej, w tym m.in. do złożenia: wyciągów z posiadanych przez skarżącą i jej małżonka rachunków bankowych, zeznań podatkowych skarżącej i jej małżonka za lata 2014 - 2015, oświadczenia wyjaśniającego, czy skarżąca jest zarejestrowana jako osoba bezrobotna, oświadczenia w przedmiocie zarejestrowanych na skarżącą i jej małżonka pojazdów mechanicznych, wykazu majątku spółek, których współwłaścicielem jest małżonek skarżącej oraz dokumentów wskazujących wysokość stałych miesięcznych kosztów utrzymania gospodarstwa domowego, zakreślając na powyższe siedem dni od dnia otrzymania wezwania. Przedmiotowe wezwanie zostało skutecznie doręczone stronie w dniu 23 lutego 2016 r., jednakże do dnia dzisiejszego pozostało bez odpowiedzi. Referendarz sądowy zważył, co następuje: Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie częściowym, czyli takim, jakiego przyznania domaga się skarżący, może zostać przyznane w razie wykazania, że strona nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z cytowanego przepisu wynika, że dla przyznania prawa pomocy konieczne jest niewątpliwe wykazanie, że poniesienie pełnych kosztów postępowania nastąpi z uszczerbkiem koniecznego utrzymania wnioskodawcy i jego rodziny. W razie jednak, gdyby oświadczenie o stanie rodzinnym, majątku i dochodach, obligatoryjnie składane wraz z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy (art. 252 § 1 p.p.s.a.) nie zawierało danych wystarczających do oceny, bądź też jego treść nasuwała wątpliwości co do rzeczywistego stanu majątkowego strony i jej zdolności płatniczych, sąd (lub referendarz sądowy) zgodnie z art. 255 p.p.s.a. zobligowany jest do przeprowadzenia uzupełniającego postępowania wyjaśniającego w celu ustalenia tych okoliczności poprzez wezwanie strony do złożenia konkretnie określonych dokumentów i oświadczeń i dopiero w oparciu o taki materiał dowodowy wydaje rozstrzygnięcie w przedmiocie prawa pomocy. Zaniechanie zastosowania się przez stronę do wezwania sądu (lub referendarza sądowego) wystosowanego w trybie wyznaczonym przez art. 255 p.p.s.a. ma ten skutek, że sąd (lub referendarz sądowy) nie może skorzystać ze wszystkich koniecznych do rozstrzygnięcia wniosku oświadczeń bądź dokumentów źródłowych. Ich brak powoduje, że materiał dowodowy w dalszym ciągu jest niekompletny, a zatem niewystarczający do sprawdzenia, czy twierdzenie strony o niemożności poniesienia kosztów postępowania znajduje odzwierciedlenie w rzeczywistości. To bowiem strona ma przekonać rozpatrującego wniosek, że znajduje się w takiej sytuacji, która uniemożliwia jej poniesienie kosztów postępowania. Prawo pomocy jest bowiem formą dofinansowania strony przez Państwo, poprzez zapewnienie jej bezpłatnego udziału w procesie. Oczywistym wobec tego jest, że rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy konieczna jest weryfikacja danych przedstawionych przez wnioskodawcę. Strona jest zaś obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy, iż skarżąca nie wyjaśniła w pełni swojej sytuacji finansowej i majątkowej, gdyż wbrew wezwaniu nie przedłożyła żadnych żądanych dokumentów oraz oświadczeń w tym w szczególności dotyczących wysokości dochodu. Nie przedstawił również żadnych dokumentów dotyczących posiadanego majątku oraz wydatków związanych z bieżącym utrzymaniem, jak również wyciągów z posiadanych rachunków bankowych. Konkludując, zawartych we wniosku oświadczeń strony nie sposób uznać za wystarczające, albowiem ich ogólnikowość nie pozwala na weryfikację ich wiarygodności. Brak zaś odpowiedzi na wezwanie do wyjaśnienia sytuacji finansowej i materialnej strony, oznacza, że strona nie wywiązała się z ciążącego na niej obowiązku, w związku z czym stwierdzić należy, iż nie zachodzi obowiązek uznania przesłanek z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. za uprawdopodobnione. W orzecznictwie nie budzi zaś wątpliwości, że uchylenie się strony od obowiązków nałożonych w toku takiego postępowania uzupełniającego należy uznać za przeszkodę wykluczającą uprawdopodobnienie wskazanych we wniosku okoliczności, a tym samym przyznanie prawa pomocy w żądanym zakresie (por. postanowienie NSA z dnia 8 listopada 2006 r., sygn. akt II OZ 1112/06, ONSAiWSA 2007, nr 4, poz. 79). Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.