I SA/Lu 1360/13

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Marcin Małek po rozpoznaniu w dniu 31 stycznia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. Sp. z o.o. w likwidacji z siedzibą w C. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A. Sp. z o.o. w likwidacji z siedzibą w C. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w L. z dnia [...] listopada 2013 r. nr [...] w przedmiocie przedłużenia terminu zabezpieczenia p o s t a n a w i a umorzyć postępowanie w sprawie wniosku o przyznanie prawa pomocy. A. Sp. z o.o. w likwidacji z siedzibą w C. wraz ze skargą na opisane w sentencji postanowienie wystąpiła z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, powołując się na trudną sytuację materialną. W odpowiedzi na wezwanie referendarza do nadesłania tzw. dokumentów źródłowych w trybie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz.270 - zwana dalej p.p.s.a.) pełnomocnik skarżącej złożył oświadczenie o cofnięciu wniosku o przyznanie prawa pomocy. Do pisma załączyła dowód uiszczenia należnego wpisu od skargi. Mając powyższe na uwadze referendarz sądowy zważył, co następuje: Zgodnie z regulacją z art. 243 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Oczywistym zatem jest, że postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy ma charakter stricte wnioskowy. Oznacza to, że wola strony występującej ze stosownym wnioskiem nadaje kierunek oraz zakres temu postępowaniu. Skoro wolą strony jest rezygnacja z ubiegania się o zwolnienie od kosztów sądowych, rozpoznający taki wniosek jest związany oświadczeniem w tym zakresie. Innymi słowy cofnięcie wniosku o przyznanie prawa pomocy uzewnętrznia wolę strony, że nie jest ona zainteresowana rozpoznaniem jej uprawnień do uzyskania prawa pomocy. W konsekwencji cofnięcie wniosku o przyznanie prawa pomocy stanowi, że postępowanie prowadzone w tym przedmiocie staje się bezprzedmiotowe z innych przyczyn i stąd należy je umorzyć na podstawie art. 161 §1 pkt 3 p.p.s.a. Odnosząc się natomiast do wypowiedzianego w literaturze przedmiotu poglądu, że do orzekania na podstawie art. 161 p.p.s.a. nie jest uprawniony referendarz sądowy (por. B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek; Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz Zakamycze 2011 s. 462) wypada zauważyć, że pogląd ten nie znajduje dla siebie wystarczającego uzasadnienia normatywnego. Stosownie bowiem do treści art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. w zakresie postępowania o przyznanie prawa pomocy referendarze sądowi posiadają kompetencję do wydawania na posiedzeniu niejawnym postanowień co do przyznawania lub odmowy przyznania prawa pomocy. Użyte przez ustawodawcę sformułowanie "co do" jest synonimem wyrażenia "w przedmiocie", które obejmuje pełny zakres rozstrzygnięć jakie mogą zapaść. Do podobnych wniosków prowadzą zresztą wyniki wykładni logicznej "a maiori ad minus". Jeśli bowiem referendarz sądowy został uprawniony do merytorycznego rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy to takie jego uprawnienie obejmuje tym bardziej kompetencję do zakończenia tego postępowania z powodu zaistnienia w jego toku zdarzeń, które uniemożliwiają osiągnięcie tego celu. Prawidłowości takiego wnioskowania nie podważa okoliczność, że przepisy prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie przewidują możliwości wniesienia zażalenia na postanowienie o umorzeniu postępowania. Nie można bowiem tracić z pola widzenia, że akurat w odniesieniu do rozstrzygnięć referendarza sądowego ustawodawca przewidział rozwiązanie szczególne dopuszczając możliwość ich zaskarżania sprzeciwem (art. 259 p.p.s.a.). Z tych względów orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 w związku art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a.