I SA/Lu 138/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Niezgoda po rozpoznaniu w dniu 10 maja 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w sprawie ze skargi S. D. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące od stycznia do marca 2014 r. - w zakresie sprzeciwu od postanowienia Referendarza sądowego z dnia 12 kwietnia 2018 r. postanawia: utrzymać w mocy postanowienie Referendarza sądowego z dnia 12 kwietnia 2018 r. S. D. (dalej "skarżący") zwrócił się do Sądu z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Podał, że nie posiada żadnego majątku, a gospodarstwo domowe prowadzi razem z małżonką. Źródło utrzymania rodziny stanowi świadczenie rentowe skarżącego w wysokości [...] zł netto oraz wynagrodzenie za pracę jego małżonki w kwocie [...]zł netto (jest to kwota po odliczeniu zajęcia komorniczego), co łącznie daje kwotę [...]zł. Odnośnie do wydatków skarżący wskazał, że na koszty związane z mieszkaniem, opłatami za media i leczenie przeznacza ok. [...] zł. Z dodatkowych dokumentów nadesłanych na wezwanie Sądu w sprawie I SA/Lu 1056/17 wynika, że skarżący w 2016 r. uzyskał z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej przychód w kwocie [...]zł (koszty uzyskania przychodów w kwocie [...]zł, dochód w kwocie [...]zł) oraz kwotę [...]zł z tytułu innych źródeł. Jego małżonka w tym okresie uzyskała natomiast przychód w kwocie [...]zł (koszty uzyskania przychodów w kwocie [...]zł, dochód w kwocie [...]zł). W roku 2017 r. skarżący osiągnął natomiast przychód w kwocie [...]zł. Do akt ww. sprawy skarżący oświadczył też, że wspólnie z żoną ponosi koszty utrzymania dwóch studiujących córek i jest to kwota ok. [...] zł, obejmująca koszty stancji i wyżywienia. Postanowieniem z dnia 12 kwietnia 2018 r. Referendarz sądowy odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy. Od postanowienia referendarza sądowego pełnomocnik skarżącego – radca prawny złożył sprzeciw. W treści uzasadnienia sprzeciwu pełnomocnik skarżącego polemizował z uzasadnieniem Referendarza sądowego, wskazując, że wynika z niego, iż posiadanie fachowego pełnomocnika w zasadzie wyklucza możliwość przyznania prawa pomocy, co nie ma oparcia w przepisach prawa. Podniósł, że dla oceny możliwości płatniczych strony istotny jest nie przychód, a dochód, przy czym dla oceny jego aktualnej sytuacji nie może być brany pod uwagę dochód z roku 2016. Koszty zagranicznych oraz krajowych konsultacji lekarskich natomiast nie były wygórowane i związane są z wartością nadrzędną jaką jest ochrona zdrowia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 260 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r. poz. 1359 ze zm.) - dalej "P.p.s.a.", rozpoznając sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego w przedmiocie prawa pomocy, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu (art. 260 § 2 P.p.s.a.). W ocenie Sądu sprzeciw nie zasługuje na uwzględnienie. Rozstrzygnięcie referendarza sądowego, jest prawidłowe. Skarżący wnioskował o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Niewątpliwie zatem ciężar udowodnienia okoliczności uzasadniających wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, spoczywa na stronie, która ubiega się o przyznanie prawa pomocy. Jak zaś o tym stanowi art. 252 § 1 P.p.s.a., wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach, a jeżeli wniosek składa osoba fizyczna, ponadto dokładne dane o stanie rodzinnym oraz oświadczenie strony o niezatrudnieniu lub niepozostawaniu w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym lub rzecznikiem patentowym. W świetle powyższych regulacji stwierdzić trzeba, że oświadczenie majątkowe przedstawione przez skarżącego zawarte w formularzu o prawo pomocy nie sprostało obowiązkowi wskazanemu w treści przepisu art. 252 § 1 P.p.s.a., zgodnie z którym wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach, a jeżeli wniosek składa osoba fizyczna, ponadto dokładne dane o stanie rodzinnym wnioskodawcy. Ze złożonego do sądu wniosku wynika – w skrócie rzecz ujmując – że skarżący wraz z małżonką z kwoty [...]zł, jaka miesięcznie pozostaje w ich dyspozycji ponoszą wydatki związane z utrzymaniem domu, mediami, etc. w kwocie [...]zł. Skarżący nie podaje we wniosku kwoty, jaką orientacyjnie przeznacza miesięcznie na art. spożywcze, higieniczne, odzież, jednak Sąd z oczywistych względów przyjmuje, że wydatki takie też są przez małżonków choć w minimalnym zakresie ponoszone (przynajmniej w kwocie kilkuset złotych, znając ceny rynkowe codziennych produktów podstawowej potrzeby). Skoro zatem skarżący podaje w dodatkowych informacjach, że na konsultacje lekarskie (krajowe i zagraniczne) w ciągu roku wydał w sumie ok. [...] zł i 900 EURO (co daje kwotę ponad 6 tys. złotych) oraz twierdzi o ponoszeniu kosztu utrzymania 2 studiujących córek w wysokości ok. 3 tys. miesięcznie (zob. jego oświadczenie z 19 marca 2018 r.), to oznacza tyle, że posiada jakieś źródło ich finansowania, którego nie wskazał Sądowi. Nie dysponuje bowiem, ja wynika z treści wniosku o przyznanie prawa pomocy, oszczędnościami zgromadzonymi na rachunkach bankowych lub w gotówce. Skarżący nie przedstawił zatem dokładnych danych o stanie majątkowym i dochodach. Sąd zaznacza przy tym, że nie kwestionuje zasadności ponoszenia wydatków na zdrowie któregokolwiek z członków rodziny, zgadza się ze skarżącym, iż tego typu wydatki zawsze są dla rodziny ważne. Skoro jednak strona była w stanie je ponieść, skoro ponosi również wydatki na utrzymanie uczących się córek (i na córki przeznacza kwotę ok. 3 tys. w skali miesiąca), to trudno przyjąć, że wydatki te byłaby w stanie ponieść z wykazanej Sądowi kwoty miesięcznych dochodów wynoszącej [...] zł, nie posiadając równocześnie żadnych oszczędności. Jak wskazano, podstawą pozytywnego dla strony rozstrzygnięcia w przedmiocie wniosku o prawo pomocy może być wyłącznie rzeczywisty stan rodzinny, majątkowy i dochodowy strony ubiegającej się o przyznanie tego prawa. Skarżący nie przedstawił rzetelnych, wiarygodnych okoliczności dotyczących jego sytuacji finansowej, co oznacza, że nie wykazał, iżby ustawowa przesłanka przyznania prawa pomocy w odniesieniu do jego osoby wystąpiła. Do skarżącego zaś, jako osoby zainteresowanej w uzyskaniu prawa pomocy, zgodnie z treścią przytoczonego wyżej 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., należało wykazanie, że zachodzą wobec niego ustawowe przesłanki do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W tych okolicznościach, działając na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 i art. 260 § 1- § 3 P.p.s.a., Sąd postanowił jak w sentencji. .