I SA/Lu 139/09

Dnia 17 grudnia 2009 roku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Danuta Małysz po rozpoznaniu w dniu 17 grudnia 2009 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. H. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów za 2003 rok postanawia 1/ uchylić zaskarżone postanowienie z dnia 4 listopada 2009r. w całości; 2/ przyznać M. H. prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w całości oraz ustanowienie doradcy podatkowego. Uzasadnienie. Postanowieniem z dnia 4 listopada 2009r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie odmówił przyznania prawa pomocy skarżącemu M. H. W uzasadnieniu wskazał, iż skarżący żądał przyznania mu prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w całości i ustanowienie doradcy podatkowego, podając że nie posiada oszczędności, ani majątku, poza mieszkaniem własnościowym obciążonym hipotecznie i samochodem [...], również obciążonym kredytem, że utrzymuje się z renty w kwocie około [...] miesięcznie, co nie wystarcza mu nawet na codzienne potrzeby związane z wyżywieniem, leczeniem i opłatami, które wynoszą około [...] miesięcznie /woda, gaz, prąd/, że na leki wydaje około [...] miesięcznie oraz że w utrzymaniu pomagają mu matka, która spłaca część zadłużenia, i siostra. Skarżący nie przedstawił jednak, na wezwanie referendarza w trybie art.255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz.1270 ze zm./, zwanej dalej "ppsa", odpisów zeznań podatkowych za rok 2008, wyciągów z posiadanych rachunków bankowych za ostatnie 3 miesiące i umów kredytowych z harmonogramem spłat oraz oświadczeń, jakie i w jakiej wysokości są stałe konieczne wydatki związane z jego utrzymaniem /czynsz, energia elektryczna, gaz, woda, ścieki, ogrzewanie, telefon, wydatki na żywność, itp./ oraz w jakiej wysokości pomoc finansową uzyskuje ze strony matki i siostry i czy osoby te pozostają z nim we wspólnym gospodarstwie domowym, ani też, na wezwanie Sądu, decyzji organu rentowego, z której wynika wysokość aktualnie otrzymywanego przez niego świadczenia oraz posiadanych dokumentów za okres od marca do września 2009 roku, z których wynika, w jakiej wysokości świadczenie zostało wypłacone oraz oświadczenia zawierającego dane: - czy w okresie od stycznia 2008 roku skarżący uzyskał inne dochody niż renta/ jeśli tak – kiedy i jakie/, czy posiada lub posiadał we wskazanym okresie rachunki bankowe /jeśli tak – jakie, w jakich bankach wraz z przedstawieniem wyciągów z nich lub wyjaśnieniem, dlaczego wyciągów skarżący nie posiada/, jakie stałe comiesięczne wydatki ponosi /rzeczowo i kwotowo/, jakie wydatki niemające stałego charakteru poniósł w okresie od marca 2009 roku /rzeczowo i kwotowo/, jaki jest charakter pomocy uzyskiwanej od matki i siostry /pomoc rzeczowa, pieniężna; systematyczna, sporadyczna/ i jaki był jej rozmiar od marca 2009 roku, kiedy dokładnie i na podstawie jakiej czynności prawnej skarżący nabył mieszkanie przy ul. [...]. oraz czy rozporządził mieszkaniem /nieruchomością/ przy ul. [...] jeśli tak – kiedy, w jaki sposób/. Wobec tego najpierw referendarz sądowy, a następnie Sąd w zaskarżonym postanowieniu z dnia 4 listopada 2009r. uznał, że skarżący nie wykazał, aby zachodziły wymienione w art.246 § 1 ppsa przesłanki do przyznania mu prawa pomocy. Na powyższe postanowienie skarżący wniósł zażalenie, w którym wniósł o uchylenie tego postanowienia i przekazanie wniosku o przyznanie prawa pomocy do ponownego rozpatrzenia. Wyjaśnił przy tym, że nie jest i nigdy nie był właścicielem mieszkania ani przy [...], ani przy ul.[...], że utrzymuje się z renty w kwocie [...] na okoliczność czego przedstawił kopię zaświadczenia ZUS /do wypłaty – [...], że nie posiada oszczędności i znajduje się w tragicznej sytuacji finansowej, na potwierdzenie czego załączył kopię wyciągu ujawniającego debet na rachunku bankowym w kwocie niemal [...] że jego sytuacja zdrowotna również jest bardzo zła, co potwierdził kopią skierowania do szpitala, oraz że ostatnio jego sytuacja pogorszyła się z powodu śmierci matki, która była jego ostoją i wspierała go nie tylko finansowo. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Jak wskazano w zaskarżonym postanowienie, art.246 § 1 ppsa stanowi, iż przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje: 1/ w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania; 2/ w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Nie może zatem budzić wątpliwości, że to na stronie ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar wykazania istnienia okoliczności wyczerpujących wskazane w tym przepisie przesłanki. Jak również wskazano w zaskarżonym postanowieniu, u podstaw uznania, że skarżący nie wykazał istnienia przesłanek, o których mowa, legło nieprzedstawienie przez skarżącego, pomimo wezwań, dokumentów, a nawet wyjaśnień, które pozwoliłyby Sądowi zweryfikować prawdziwość jego twierdzeń zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy i sprzeciwie oraz ustalić jego rzeczywistą sytuację majątkową i finansową. Informacje i dokumenty dotyczące okoliczności zasadniczych dla oceny tej sytuacji skarżący przedstawił jednak w zażaleniu /wyjaśnienia dotyczące praw do lokali mieszkalnych, wyciąg z rachunku bankowego, zaświadczenie o wysokości renty/ i chociaż nie są to wszystkie dane, jakich przedstawienia żądał Sąd uprzednio w trybie art.255 ppsa, pozwalają one, zdaniem Sądu, na ustalenie, iż skarżący istotnie nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Potwierdzają one bowiem, że skarżący nie miał realnych możliwości finansowego przygotowania się udziału w niniejszym postępowaniu, a środki pieniężne dostępne mu na bieżąco pozwalają na pokrycie jedynie najbardziej niezbędnych potrzeb. Biorąc powyższe pod uwagę, na podstawie art.195 § 2 oraz art.246 § 1 pkt 1 ppsa należało orzec jak na wstępie.