I SA/Lu 14/13

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie - Anna Puton-Mazurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 20 lutego 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K. C. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi K. C. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odpowiedzialności członka zarządu za zaległości podatkowe postanawia: I. Przyznać K. C. prawo pomocy w zakresie częściowym przez zwolnienie od każdej opłaty sądowej ponad kwotę 200 zł (dwieście złotych). II. Odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. W odpowiedzi na zarządzenie o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi, w terminie do jego opłacenia, skarżący złożył na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy zaznaczając, że wnosi o zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku o prawo pomocy złożonego na urzędowym formularzu skarżący podniósł, że sytuacja materialna jego rodziny uniemożliwia opłacenie kosztów sądowych. Podkreślił, że z roszczeniami finansowymi wystąpił nie tylko urząd skarbowy, ale także ZUS i Urząd Miasta [...]. Uzyskiwane dochody pozwalają jedynie na opłacanie niewielkich rachunków i wyżywienie, wobec czego w dużym zakresie musi korzystać z pomocy dzieci. W dalszej części urzędowego formularza skarżący wykazał, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną, zaś w skład ich majątku wchodzi mieszkanie o pow. [...] m2. Skarżący podał, że na łączny dochód rodziny w kwocie [...] zł brutto składa się jego wynagrodzenie za pracę w wysokości [...] zł brutto oraz emerytura jego żony w kwocie [...] zł brutto. Skarżący wskazał, iż na stałe miesięczne koszty utrzymania składają się następujące wydatki: rata kredytu hipotecznego [...] zł; energia elektryczna [...] zł; czynsz za mieszkanie [...] zł i zakup lekarstw [...] zł. Ponadto na wezwanie referendarza sądowego skarżący nadesłał dokumenty źródłowe i dodatkowe oświadczenia: zaświadczenie zakładu pracy o wysokości jego wynagrodzenia; dwa zawiadomienia o wysokości rat zaciągniętych pożyczek hipotecznych; odcinek świadczenia emerytury jego żony za styczeń 2013 r., dwie umowy pożyczki hipotecznej oraz oświadczenia skarżącego i jego żony o nieposiadaniu rachunków bankowych. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy referendarz sądowy stwierdził, co następuje: Stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Żądanie całkowitego zwolnienia od kosztów sądowych jest żądaniem przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.). Stwierdzić należy, że wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy zasługuje na uwzględnienie jedynie w zakresie częściowym. Przedstawiona w urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy, przesłanych na wezwanie dokumentach źródłowych i dodatkowych oświadczeniach, sytuacja materialna i rodzinna skarżącego, uprawnia do uznania, że nie jest on w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Skarżący i jego żona dysponują miesięcznymi dochodami w wysokości [...] zł brutto ([...] zł wynagrodzenie skarżącego + [...] emerytura jego żony) i [...] zł po dokonanych potrąceniach ([...] zł wynagrodzenie skarżącego + [...] emerytura żony). Wykazane przez skarżącego miesięczne wydatki na utrzymanie gospodarstwa domowego wynoszą [...] zł (raty pożyczek po [...] zł i [...] zł, energia elektryczna [...] zł; czynsz za mieszkanie [...] zł i zakup lekarstw [...] zł). Zatem po ich odliczeniu od realnego dochodu rodziny ([...] zł), w dyspozycji skarżącego pozostaje kwota ok. [...] zł. Powyższe okoliczności uprawniają do uznania, że skarżący jest w stanie uiścić każdą z opłat sądowych do kwoty 200 zł. Z tych względów oraz na podstawie art. art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 p.p.s.a., należało orzec jak w pkt I postanowienia. Jednocześnie brak jest podstaw do przyznania skarżącemu prawa pomocy w zakresie całkowitego zwolnienia od kosztów sądowych. Instytucja zwolnienia od kosztów sądowych w całości ma zastosowanie w przypadku osób ubogich, które ze względu na sytuację życiową (brak dochodów, brak majątku), mimo największych starań, nie są w stanie wygospodarować środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów sądowych. W oparciu o oświadczenie złożone na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz informacje wynikające z nadesłanych dokumentów stwierdzić należy, że sytuacja materialna skarżącego i jego żony nie należy do szczególnie trudnych. Skarżący i jego żona mają zabezpieczone potrzeby mieszkaniowe, nie posiadają nikogo na utrzymaniu. Są właścicielami lokalu mieszkalnego o pow. [...] m2. Uzyskują stałe dochody, skarżący tytułem wynagrodzenia z umowy o pracę, żona skarżącego tytułem emerytury. Fakt spłaty zaciągniętych pożyczek hipotecznych nie przemawia za udzieleniem skarżącemu prawa pomocy w zakresie całkowitego zwolnienia od kosztów sądowych, bowiem regulowanie zobowiązań cywilnoprawnych nie ma pierwszeństwa przed obowiązkiem uiszczania zobowiązań publicznoprawnych, do których należą koszty sądowe. W ocenie referendarza wskazane okoliczności świadczą o zdolnościach płatniczych strony do ponoszenia, przynajmniej częściowo kosztów postępowania, w tym do częściowego ponoszenia kosztów opłat sądowych /do kwoty 200 zł/. Reasumując, skarżący nie wykazał, że nie jest w stanie uiścić jakichkolwiek kosztów sądowych przedmiotowego postępowania sądowoadministracyjnego. Brak jest zatem podstaw do przyznania stronie prawa pomocy w zakresie całkowitego zwolnienia od kosztów sądowych. Z tych względów oraz na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., należało orzec jak w pkt II postanowienia.