I SA/Lu 14/16
PostanowienieWSA w Lublinie2016-02-08
Skład orzekający: Marcin Małek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w całości powinien zostać uwzględniony, jeśli strona wykaże, że poniesienie tych kosztów spowoduje znaczne obniżenie warunków minimalnej egzystencji jej rodziny?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w całości został uwzględniony, ponieważ strona wykazała, że jej pięcioosobowa rodzina dysponuje ograniczonym dochodem, który jest dodatkowo obciążony potrąceniami komorniczymi i spłatą zobowiązań. Opłacenie kosztów sądowych spowodowałoby uszczerbek w utrzymaniu koniecznym dla rodziny, co zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 PPSA uzasadnia przyznanie prawa pomocy.Stan faktyczny
Strona złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych od skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w przedmiocie rozłożenia na raty zaległości podatkowej. Strona argumentowała złą sytuację finansową, wskazując na niski dochód z pracy, bezrobocie męża, utrzymywanie trójki dzieci, brak oszczędności oraz zadłużenie. Wnioskodawca posiada jedynie niewielką nieruchomość rolną.Rozstrzygnięcie
Zwolniono B. M. z obowiązku uiszczania kosztów sądowych w całości.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Marcin Małek po rozpoznaniu w dniu 8 lutego 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku B. M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi B. M. i R. M. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] października 2015 r. nr [...] [...] w przedmiocie rozłożenia na raty zaległości podatkowej p o s t a n a w i a zwolnić B. M. z obowiązku uiszczania kosztów sądowych w całości.
Wnioskiem złożonym w odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 500 zł, skarżąca zwróciła się o zwolnienie jej od kosztów sądowych, z uwagi na złą sytuację finansową. W jego motywach podniosła, że prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z mężem oraz trójką dzieci w wieku 17, 23 i 24 lat. Mąż jest osobą bezrobotną, a cała rodzina utrzymuje się z wynagrodzenia za pracę skarżącej w kwocie [...]zł netto. Cała rodzina zamieszkuje w domu należącym do teściów skarżącej, którzy ponoszą koszty jego utrzymania. Jedyny majątek wnioskodawcy to nieruchomość rolna o pow. 0,5 ha. Strona nie posiadają przy tym żadnych oszczędności, papierów wartościowych ani innych wartościowych przedmiotów. Spłaca natomiast kredyt bankowy i posiada zadłużenie podatkowe na kwotę około [...] zł.
Referendarz sądowy zważył, co następuje:
Wniosek strony obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych. Na te koszty składają się opłaty i wydatki sądowe. Ze względu na tak zakreślone granice wniosku, strona wnioskująca zobowiązana jest udowodnić, że poniesienie kosztów sądowych w postaci opłat sądowych i wydatków sądowych, spowoduje znaczne obniżenie warunków minimalnej egzystencji. Jak bowiem stanowi art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej jako "p.p.s.a.), przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym jest możliwe, jeżeli strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Dokonana w tym kontekście analiza stanu rodzinnego i majątkowego wnioskodawcy doprowadziła do konkluzji, że okoliczności sprawy uzasadniają uwzględnienie zgłoszonego żądania.
W aktualnej sytuacji procesowej, w jakiej znajdują się małżonkowie, koszty sądowe obejmują wpisy sądowe w czterech zawisłych jednocześnie przed sądem sprawach w łącznej wysokości 2.000 zł (4x500 zł). Oprócz tej kwoty skarżący mogą na kolejnych etapach być zobowiązani do uiszczenia wpisów należnych z tytułu wniesienia zażalenia, skargi kasacyjnej czy opłaty kancelaryjnej z tytułu sporządzenia uzasadnienia wyroku.
Należy natomiast zauważyć, że pięcioosobowa rodzina strony dysponuje dochodem wynoszącym około [...] zł miesięcznie (wynagrodzenie za pracę skarżącej), który dodatkowo obciążony jest potrąceniami komorniczymi. Za wiarygodne przy tym referendarz sądowy uznał podane przez stronę wartości dotyczące kosztów niezbędnego utrzymania w tym ponoszenia wydatków na spłatę zaciągniętych zobowiązań, których łączna wysokość w znacznym stopniu pochłania dochody rodziny. W tej sytuacji opłacenie kosztów sądowych spowodowałoby uszczerbek w utrzymaniu koniecznym rodziny, co uzasadnia uwzględnienie złożonego wniosku. Ponadto przy rozpoznawaniu wniosku wzięto pod uwagę, iż skarżąca nie posiada żadnych zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych.
W tej sytuacji, w ocenie referendarza sądowego, strona nie ma możliwości poniesienia kosztów postępowania sądowego, a tym samym wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Podkreślić jednocześnie należy, że zgodnie z treścią art. 249 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy może być cofnięte w całości lub w części, jeżeli okaże się, że okoliczności, na podstawie których je przyznano, nie istniały lub przestały istnieć.
Z tych względów oraz na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., orzeczono jak na wstępie.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło