I SA/Lu 140/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wojciech Kręcisz (sprawozdawca), Sędziowie NSA Anna Kwiatek, Irena Szarewicz-Iwaniuk, Protokolant Referent stażysta Julita Urbaś, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 11 września 2009 r. sprawy ze skargi W. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie opłaty skarbowej - oddala skargę. Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpatrzeniu odwołania W. P., od decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania z tytułu opłaty skarbowej w kwocie 10 zł od dokonania czynności urzędowej polegającej na wydaniu przez Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa decyzji z dnia [...] w przedmiocie przyznania W.P. płatności ONW na rok 2007 - utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji podatkowy organ odwoławczy przedstawił stan faktyczny sprawy wskazując, że wnioskiem z dnia 22 marca W. P. zwrócił się do ARiMR o przyznanie mu płatności ONW. Przedmiotowy wniosek nie został przez stronę opłacony należną opłatą skarbową. Pomimo powyższego w dniu [...] Kierownik ARiMR z uwagi na ważny interes strony wydał decyzję w żądanym wnioskiem przedmiocie, a następnie w dniu 25 stycznia 2008 r. do wnioskodawcy zostało wystosowane wezwanie do uiszczenia należnej opłaty ze wskazaniem kasy Urzędu Miasta, jako miejsca jej uiszczenia. Opłata nie została przez stronę uiszczona. W związku z powyższym Prezydent Miasta, jako organ właściwy na mocy art. 12 ustawy z dnia 16 listopada 2006r. o opłacie skarbowej (Dz. U. Nr 225, poz. 1635 z późn. zm.), po przekazaniu mu przez ARiMR zgodnie z art. 11 ust. 1 i 3 w/w ustawy wykazu producentów rolnych, którzy wystąpili o przyznanie płatności i nie uiścili należnej opłaty postanowieniem z dnia 29 września 2008 r. z urzędu wszczął w stosunku do W.P. postępowania podatkowe w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego z tytułu opłaty skarbowej od dokonanej przez organ ARiMR czynności urzędowej w postaci wydania decyzji w przedmiocie płatności ONW. Następnie decyzją z dnia [...] Prezydent Miasta określił W.P. opłatę skarbową w kwocie 10 zł od w/w czynności urzędowej uzasadniając, iż zgodnie z przepisami ustawy o opłacie skarbowej obowiązek jej zapłaty od czynności urzędowej powstaje z chwilą zgłoszenia żądania dokonania tej czynności, a więc z chwilą złożenia wniosku w przedmiotowej sprawie. Skoro W. P. tej opłaty nie uiścił to zaistniały przesłanki określenia wysokości zobowiązania podatkowego z tego tytułu. W uzasadnieniu decyzji organ pierwszej instancji odniósł się również do żądania W.P. z dnia 27 listopada 2008r. o umorzenie należnej opłaty, odmawiając jej umorzenia z argumentacją, że podatnik nie wskazał żadnej z przesłanek wynikających z art. 67 a Ordynacji podatkowej. W odwołaniu od decyzji organu podatkowego pierwszej instancji uzupełnionym pismem z dnia 27 stycznia 2008 r. W.P. przyznając, że opłata powinna być pobrana w dniu złożenia wniosku, to jest w dniu 22 marca 2007r. zarzucił, iż przy składaniu wniosku w ARiMR żaden z jej pracowników nie poinformował go o takim obowiązku, że takiego stanu rzeczy winna jest Agencja, która tego obowiązku, w trybie art. 261 § 1 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego nie wykonała. Podkreślał, że gdyby o powyższym obowiązku wiedział, to wniosek złożyłby dopiero po dniu 10 kwietnia 2007 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze po zbadaniu sprawy uznało, iż brak jest podstaw, aby kwestionować zgodność z prawem decyzji organu pierwszej instancji. Uzasadniając podstawę prawną podjętego rozstrzygnięcia podatkowy organ odwoławczy wskazał, że co do zasady opłatę skarbową pobiera się od czynności organów administracji publicznej podejmowanych w związku z postępowaniem administracyjnym, a także od niektórych dokumentów. Stosownie do art. 1 pkt 1 ustawy o opłacie skarbowej w sprawach indywidualnych z zakresu administracji publicznej opłacie skarbowej podlega dokonanie czynności urzędowej na podstawie zgłoszenia lub na wniosek, wydanie zaświadczenia na wniosek oraz wydanie zezwolenia (pozwolenia, koncesji). Szczegółowy zakres przedmiotowy opłaty skarbowej, stawek tej opłaty oraz zwolnień od tej opłaty zawiera załącznik do ustawy. Zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 ustawy o opłacie skarbowej obowiązek zapłaty opłaty w przypadku dokonania czynności urzędowej powstaje z chwilą dokonania zgłoszenia lub złożenia wniosku o dokonanie czynności urzędowej i wpłaca się ją z chwilą powstania obowiązku jej zapłaty. Organ odwoławczy podkreślał, że katalog czynności od których wyłączono obowiązek uiszczenia opłaty skarbowej zawiera art. 2 ustawy o opłacie skarbowej, który na dzień złożenia przez W.P. wniosku w ust. 1 pkt 3 stanowił, że nie podlega opłacie skarbowej wydanie zaświadczenia i zezwolenia przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa albo Agencję Rynku Rolnego w sprawach z zakresu wykonywania przez te agencje zadań w ramach realizacji Wspólnej Polityki Rolnej oraz innych zadań dotyczących organizacji rynków rolnych, z wyłączeniem zadań w zakresie administrowania obrotem z zagranicą towarami rolno-spożywczymi i że dopiero zmiana jego brzmienia z dniem 11 kwietnia 2007 r. (na mocy art. 48 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz.U.07.64.427) wyłączyła od opłaty skarbowej nie tylko zaświadczenia i zezwolenia wydawane przez ARiMR we wskazanych wyżej sprawach, ale również czynności urzędowe dokonywane przez agencję. Oznacza to, że do dnia 10 kwietnia 2007 r. dokonywane przez te Agencje, na wniosek, czynności urzędowe, do których miały zastosowanie przepisy kodeksu postępowania administracyjnego, tak jak w przedmiotowej sprawie podlegały opłacie skarbowej według stawki wymienionej w części I ust. 53 załącznika do ustawy o opłacie skarbowej w wysokości 10 zł. Tym samym odnosząc stan faktyczny sprawy do przepisów prawa materialnego mających w niej zastosowanie Kolegium uznało, iż decyzja organu pierwszej instancji prawa nie narusza. Samorządowe Kolegium Odwoławcze odnosząc się do żądania strony umorzenia opłaty skarbowej uznało, iż wprawdzie inny był kontekst tego żądania, niż przyjął organ pierwszej instancji, bo jego zdaniem, zarzuty odwołania zmierzały do wykazania, iż organem, który ponosi pełną odpowiedzialność za nieuiszczenie przez skarżącego należnej opłaty jest Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa i w stosunku do niej powinno być prowadzone postępowanie, a w związku z czym całe postępowanie toczące się przed Prezydentem Miasta w stosunku do podatnika było bezprzedmiotowe i powinno zostać umorzone, to jednak nie podzieliło zapatrywań podatnika co do przesłanek umorzenia postępowania przed organem podatkowym pierwszej instancji. Wskazało, że przedmiotem prowadzonego postępowania jest orzeczenie co do istoty sprawy poprzez określenie wysokości zobowiązania podatkowego w opłacie skarbowej, a organem właściwym do orzeczenia w niniejszej sprawie jest Prezydent Miasta, a wydana decyzja spełnia kryterium legalności. Na ostateczną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] W. P. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie. Wnosząc o jej uchylenie zarzucił, iż Samorządowe Kolegium Odwoławcze mimo długiego i ogólnego uzasadnienia swojej nie stwierdziło naruszenia przez ARiMR art. art. 6, art. 8 ust. 3 i art. 11 ust. 3 ustawy o opłacie skarbowej, a także art. art. 35, 36, 50 § 1, 110, 112 i 261 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego. Podtrzymał argumentację odwołania, co braku ze strony Agencji informacji o obowiązku uiszczenia przez skarżącego opłaty skarbowej w przedmiotowej sprawie, pomimo nakazu wynikającego z art. 8 ust. 3 ustawy o opłacie skarbowej. Ponadto wywodził, że skoro decyzja Agencji w przedmiocie płatności jest już prawomocna to - w jego ocenie - brak podstaw do uiszczenia zaległej opłaty. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wnosząc o jej oddalenie podtrzymało stanowisko i argumentację wyrażoną w zaskarżonej decyzji. Sąd zważył co następuje. Skarga nie jest zasadna i nie zasługuje na uwzględnienie. Kontrola zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, jak również decyzji organu pierwszej instancji, przeprowadzona zgodnie z zasadami wyrażonymi na gruncie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych prowadzi do wniosku, iż decyzje te prawa nie naruszają. W sprawie nie jest sporne, że: 1) wnioskiem z dnia 22 marca 2007 r. W.P. zwrócił się do ARiMR o przyznanie płatności ONW; 2) od wniosku tego strona nie uiściła należnej opłaty skarbowej w kwocie 10 zł; 3) w dniu [...] Kierownik ARiMR z uwagi na ważny interes strony wydał decyzję uwzględniając żądanie zawarte we wniosku; 4) następnie w dniu 25 stycznia 2008 r. do wnioskodawcy zostało wystosowane wezwanie do uiszczenia należnej opłaty ze wskazaniem kasy Urzędu Miasta, jako miejsca jej uiszczenia; 5) opłata nie została przez stronę uiszczona; 6) w konsekwencji powyższego Prezydent Miasta [...], jako organ właściwy na mocy art. 12 ustawy z dnia 16 listopada 2006r. o opłacie skarbowej, po przekazaniu mu przez ARiMR zgodnie z art. 11 ust. 1 i 3 w/w ustawy wykazu producentów rolnych, którzy wystąpili o przyznanie płatności i nie uiścili należnej opłaty postanowieniem z dnia 29 września 2008 r. z urzędu wszczął postępowania podatkowe w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego z tytułu opłaty skarbowej od dokonanej przez organ ARiMR czynności urzędowej, tj. wydania decyzji w przedmiocie płatności ONW; 6) decyzją z dnia [...] Prezydent Miasta określił W. P. opłatę skarbową w kwocie 10 zł od w/w czynności urzędowej, albowiem skoro podatnik tej opłaty nie uiścił to zaistniały przesłanki określenia wysokości zobowiązania podatkowego z tego tytułu; 7) W. P. nie kwestionując, że opłata powinna być pobrana w dniu złożenia wniosku zarzucał, że przy składaniu wniosku w ARiMR żaden z jej pracowników nie poinformował go o takim obowiązku, a gdyby o nim wiedział, to wniosek złożyłby dopiero po dniu 10 kwietnia 2007 r., w związku z tym żądał umorzenia postępowania w sprawie. W kontekście przywołanych okoliczności stanu faktycznego sprawy, gdy skonfrontować je z przepisami obowiązującego prawa, brak jest jakichkolwiek podstaw, aby zasadnie kwestionować zgodność z prawem zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji. Z przepisu art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 16 listopada 2006 r. o opłacie skarbowej jednoznacznie wynika, że w sprawach indywidualnych z zakresu administracji publicznej opłacie skarbowej podlega dokonanie czynności urzędowej na podstawie zgłoszenia lub na wniosek. Ponad wszelką wątpliwość, "czynnością urzędową" w rozumieniu tego przepisu jest wydanie decyzji administracyjnej. Szczegółowy zakres przedmiotowy opłaty skarbowej, stawek tej opłaty oraz zwolnień od tej opłaty zawiera załącznik do ustawy. Zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 ustawy o opłacie skarbowej obowiązek zapłaty opłaty w przypadku dokonania czynności urzędowej powstaje z chwilą dokonania zgłoszenia lub złożenia wniosku o dokonanie czynności urzędowej i wpłaca się ją z chwilą powstania obowiązku jej zapłaty. Ustawa o opłacie skarbowej równocześnie zawiera rodzajowy katalog spraw (czynności) nie podlegających opłacie skarbowej. Z przepisu art. 2 tej ustawy, w brzmieniu obowiązującym w dniu złożenia przez skarżącego wniosku wynikało, że nie podlega opłacie skarbowej wydanie zaświadczenia i zezwolenia przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa albo Agencję Rynku Rolnego w sprawach z zakresu wykonywania przez te agencje zadań w ramach realizacji Wspólnej Polityki Rolnej oraz innych zadań dotyczących organizacji rynków rolnych, z wyłączeniem zadań w zakresie administrowania obrotem z zagranicą towarami rolno-spożywczymi (ust. 1 pkt 3). W tym też kontekście słusznie Samorządowe Kolegium Odwoławcze podkreślało, iż dopiero zmiana brzmienia tego przepisu, z dniem 11 kwietnia 2007 r. (na mocy art. 48 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz.U.07.64.427) wyłączyła od opłaty skarbowej nie tylko zaświadczenia i zezwolenia wydawane przez ARiMR we wskazanych wyżej sprawach, ale również czynności urzędowe dokonywane przez agencję. Z powyższego jednoznacznie więc wynika, że do dnia wejścia w życie wskazanej ustawy, tj. do dnia 11 kwietnia 2007 r., czynności urzędowe z zakresu administracji publicznej dokonywane na wniosek przez powyższe agencje podlegały opłacie skarbowej według stawki wymienionej w części I ust. 53 załącznika do ustawy o opłacie skarbowej w wysokości 10 zł. Konfrontując więc przywołane okoliczności stanu faktycznego sprawy ze wskazanymi przepisami ustawy o opłacie skarbowej brak jest podstaw, aby kwestionować zgodność z prawem zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji. W tym względzie, uwzględniając cały kontekst stanu faktycznego sprawy, słusznie organ odwoławczy podkreślił, że w sprawach opłaty skarbowej organem właściwym rzeczowo jest wójt (burmistrz, prezydent), natomiast miejscowo - w sprawach opłaty dotyczącej dokonania czynności urzędowej - organ podatkowy właściwy ze względu na siedzibę organu lub podmiotu, który dokonał czynności urzędowej. Wójt (burmistrz, prezydent) są więc właściwi do prowadzenia postępowania w zakresie opłaty skarbowej, a także, że wpływy z opłaty są dochodem gminy. Istotne jest przy tym, że na gruncie art. 11 ust. 1 i 3 ustawy organy administracji rządowej i samorządowej zobowiązane zostały do comiesięcznego przekazywania wójtom (burmistrzom, prezydentom) zbiorczych informacji o przypadkach nieuiszczenia należnej opłaty skarbowej od dokonanych przez te organy czynności urzędowych, wydanych zaświadczeń i zezwoleń (pozwoleń, koncesji). W tym więc kontekście nie może dziwić fakt podjęcia przez uprawniony organ podatkowy działań zmierzających do wyegzekwowania nieuiszczonej opłaty skarbowej, mimo dokonania przez organ administracji czynności urzędowej, o którą wnioskowała strona, tj. mimo wydania decyzji administracyjnej. W tym względzie podkreślenia wymaga, iż wydanie tej decyzji, uwzględniającej żądanie strony, nastąpiło z uwzględnieniem trybu określonego w art. 261 § 4 pkt 1 kpa. Z przepisu tego wynika, że organ powinien jednak załatwić podanie (sprawę) mimo nieuiszczenia należności jeżeli za niezwłocznym załatwieniem przemawiają względy społeczne lub wzgląd na ważny interes strony. W żadnym razie jednak, wbrew sugestiom skarżącego, z przepisu tego nie wynika, aby za niedopuszczalne, czy też bezprzedmiotowe można było uznać postępowanie podatkowe zmierzające do wyegzekwowania obowiązku uiszczenia opłaty skarbowej nieuiszczonej od dokonania czynności urzędowej, jak stanowi art. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy o opłacie skarbowej z chwilą dokonania zgłoszenia lub złożenia wniosku o dokonanie czynności urzędowej. Stanowisku temu sprzeciwia się bowiem nie dość, że przywoływany wyżej przepis art. 11 ust. 1 i 3 ustawy o opłacie skarbowej, to również komplementarnie stosowane z przepisami tej ustawy, przepisy ustawy Ordynacja podatkowa. Zgodnie z art. 3 ordynacji podatkowej ilekroć mowa jest w niej o podatkach, rozumie się przez to również opłaty. Z art. 4 tej ustawy wynika zaś, że obowiązkiem podatkowym jest wynikająca z ustaw podatkowych nie skonkretyzowana powinność przymusowego świadczenia pieniężnego w związku z zaistnieniem zdarzenia określonego w tych ustawach. W tej mierze słusznie organ odwoławczy argumentował, że jakkolwiek art. 6 ustawy o opłacie skarbowej literalnie stanowi o powstaniu obowiązku zapłaty opłaty skarbowej to jednak w kontekście wskazanych przepisów ordynacji podatkowej stwierdzić należy, iż regulacja ta odnosi się do kwestii powstania obowiązku podatkowego w tej opłacie, co uzasadnia stosowanie w postępowaniu dotyczącym opłaty skarbowej przepisów ordynacji podatkowej. W konsekwencji, w pełni zasadnie Prezydent Miasta wszczął w trybie art. 165 § 1 i 2 ordynacji podatkowej postępowanie w sprawie określenia wysokości zobowiązania z tytułu opłaty skarbowej od dokonania czynności urzędowej, wydając następnie decyzję określającą wysokość zobowiązania w opłacie skarbowej w kwocie 10 zł. W sytuacji bowiem, gdy podatnik nie zapłacił w całości lub w części należnej opłaty skarbowej, a właściwe organy złożą organowi podatkowemu informację, o której mowa w art. 11 ustawy o opłacie skarbowej, obowiązkiem organu podatkowego - o ile podatnik na wezwanie organu podatkowego z własnej woli nie uiści opłaty - jest uruchomienie postępowania podatkowego zmierzającego do wydania decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego w opłacie skarbowej. W związku z powyższym brak jest jakichkolwiek podstaw, aby kwestionować zgodność z prawem zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji. W tym też kontekście za trafne uznać należy stanowisko o braku normatywnych podstaw do uwzględnienia żądania w przedmiocie umorzenia postępowania (umorzenia opłaty skarbowej). W tej mierze słusznie organ odwoławczy argumentował, że uwzględniając kontekst żądania skarżącego – jego argumentacja zmierzała do wykazania, że organem, który ponosi pełną odpowiedzialność za nieuiszczenie przez skarżącego należnej opłaty jest Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, w związku z czym całe postępowanie toczące się przed Prezydentem Miasta było bezprzedmiotowe w związku z czym należało je umorzyć - przedmiotem prowadzonego postępowania było orzeczenie co do istoty sprawy poprzez określenie wysokości zobowiązania podatkowego w opłacie skarbowej, a organem właściwym do orzeczenia w niniejszej sprawie był Prezydent Miasta. Skarga W. P., jako niezasadna podlegała więc oddaleniu. W związku z powyższym, nie znajdując również żadnych innych podstaw, które w rozumieniu art. 145 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), uzasadniałyby ocenę o niezgodności z prawem zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, Sąd na podstawie art. 151 tej ustawy orzekł, jak na wstępie.