I SA/Lu 140/09

PostanowienieWSA w Lublinie2009-12-09

Skład orzekający: Erwin Srebrny

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmujący ustanowienie adwokata, powinien być rozpoznawany pod kątem przesłanek przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, jeśli strona już uzyskała prawo pomocy w zakresie częściowym w postaci zwolnienia od kosztów sądowych?
Ratio decidendi
Referendarz sądowy uznał, że kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmujący ustanowienie adwokata, powinien być rozpoznany pod kątem przesłanek przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, jeśli strona już uzyskała prawo pomocy w zakresie częściowym w postaci zwolnienia od kosztów sądowych. Stwierdzono, że sytuacja materialna wnioskodawcy daje podstawy do przyjęcia, iż nie jest on w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, w tym kosztów ustanowienia adwokata.
Stan faktyczny
Skarżący W.P. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. Wcześniej uzyskał prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Skarżący argumentował, że jego sytuacja materialna, oparta na dochodach z gospodarstwa rolnego i emeryturze matki, uniemożliwia mu poniesienie kosztów ustanowienia adwokata. Referendarz sądowy rozpoznał wniosek, biorąc pod uwagę przesłanki przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym.
Rozstrzygnięcie
Przyznano W.P. prawo pomocy poprzez ustanowienie adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Erwin Srebrny po rozpoznaniu w dniu 9 grudnia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi W.P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] 2009 r., nr [...] w przedmiocie opłaty skarbowej - na skutek wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez ustanowienie adwokata; postanawia: przyznać W.P. prawo pomocy poprzez ustanowienie adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wyrokiem z dnia 11 września 2009 r. oddalił skargę W.P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie opłaty skarbowej. W konsekwencji wniosku skarżącego o uzupełnienie uzasadnienia wyroku tut. Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 13 listopada 2009 r. wniosek ten oddalił. W dniu 30 listopada 2009 r. (data stempla pocztowego) W.P. złożył na urzędowym formularzu PPF wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. Z uzasadnienia złożonego wniosku wynika, iż jedynym źródłem utrzymania wnioskodawcy jest dochód z gospodarstwa rolnego o powierzchni [...] ha ([...] ha przeliczeniowe). Z tego tytułu uzyskuje dochód miesięczny w wysokości około [...] zł. Według skarżącego dochód z gospodarstwa jest jeszcze mniejszy z uwagi na obfite deszcze w czerwcu br. co ustaliła komisja powołane przez Wojewodę. Wnioskodawca pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym jedynie ze swoją [...] letnią matką, która uzyskuje dochody z tytułu emerytury we wysokości [...]zł. Stąd łączny dochód jego wspólnego gospodarstwa wynosi [...]zł. Jego majątek poza ww. gruntem stanowi jeszcze dom o powierzchni [...] m2 (pow. użytkowa to [...] m2) oraz budynki inwentarskie ( obora, stodoła). Referendarz sądowy rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata stwierdził, co następuje: Zakres przyznawanego prawa pomocy określa art. 245 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej "ppsa", stanowiąc, że prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym (§1). Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych (opłaty sądowe i zwrot wydatków) oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§2). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych (wpis i opłata kancelaryjna) w całości lub w części albo tylko od wydatków albo tylko od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§3). Zgodnie z art. 246 § 1 ppsa przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). W niniejszej sprawie istotne jest to, że jest to kolejny wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Pierwszy wniosek skarżącego z dnia 7 kwietnia 2009 r. (data stempla pocztowego) o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym został załatwiony pozytywnie. Referendarz sądowy tut. sądu postanowieniem z dnia 22 kwietnia 2009 r. (k. nr 20) przyznał skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w całości. Nie może jednak umknąć uwadze, iż forma prawa pomocy jaka może być przyznana stronie w zakresie częściowym jest ściśle określona w ww. art. 245 § 3 ppsa. Oznacza to, iż prawo pomocy w zakresie częściowym może być przyznawane jedynie w odniesieniu do kosztów sądowych lub może odnosić się jedynie do ustanowienia pełnomocnika, w tym przypadku adwokata. Cytowana wyżej ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi co do zasady nie ogranicza strony co do ilości wniosków o przyznanie prawa pomocy jakie może ona składać w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Dlatego też, przedmiotowy kolejny wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (poprzez ustanowienie adwokata) z uwagi na przyznane już stronie na wcześniejszym etapie postępowania prawo pomocy w zakresie częściowym należało rozpoznać pod kątem przesłanek przynależnych instytucji prawa pomocy w zakresie całkowitym. W ocenie referendarza sądowego (mimo braku wykazania wydatków na utrzymanie) przedstawione przez stronę skarżącą oświadczenie wskazujące na jej obecną sytuację materialną daje podstawy do przyjęcia, iż wnioskodawca wykazał, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, w tym również kosztów ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika w osobie adwokata. Biorąc pod uwagę powyższe, działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 ppsa, należało orzec jak na wstępie.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło