I SA/Lu 1404/96

1. Dla prawidłowego stosowania art. 27 ustawy z dnia 19 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych /Dz.U. 1993 nr 108 poz. 486 ze zm./, niezbędne jest prowadzenie przez organ podatkowy bieżącej analizy deklaracji podatkowych i terminowości wpłat, którą to analizę ułatwiać powinna prawidłowo i starannie prowadzona karta kontowa podatnika. 2. Okoliczność, że wysokość kwoty należnych odsetek mogłaby być niższa przy należytym wykonywaniu obowiązków przez organ podatkowy rozważana być może jako uzasadniająca częściowe umorzenie kwoty tych odsetek. 3. Niezależnie od faktu, że przy wydawaniu wymaganych prawem zaświadczeń /art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 2 grudnia 1993 r. o oznaczaniu wyrobów znakami skarbowymi akcyzy - Dz U. nr 127 poz. 584/ Urząd Skarbowy obligowany był do wnikliwego wyjaśnienia stanu zaległości podatkowych zakładów, mając na względzie skutki treści tych zaświadczeń /art. 9 ust. 5 cyt. ustawy o oznaczaniu wyrobów (...)/, to równocześnie treść tych zaświadczeń mogła utwierdzać podatnika o jej zgodności ze stanem faktycznym i prawnym. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 393[17] Kpc, rozpoznając ponownie skargę Zakładów Tytoniowych na decyzję Izby Skarbowej z dnia 11 stycznia 1995 r., Naczelny Sąd Administracyjny związany jest wykładnią prawa dokonaną przez Sąd Najwyższy. W niniejszej sprawie poza sporem pozostawała okoliczność, że skarżące Zakłady w okresie pierwszego półrocza 1993 r. dokonywały wpłat podatku obrotowego po upływie obowiązujących dla tych wypłat terminach. Równocześnie w kolejnych deklaracjach i wpłatach nie respektowały wymogu obliczania i uiszczania należnych od zaległości podatkowej odsetek, a więc działały z naruszeniem art. 19 i art. 20 ust. 1 ustawy o zobowiązaniach podatkowych oraz z naruszeniem par. 12 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 31 grudnia 1989 r. Wskazany art. 20 ust. 1 cyt. ustawy o zobowiązaniach podatkowych, stanowiący o obowiązku pobierania odsetek za zwłokę w przypadku istnienia zaległości w opłacaniu podatków, w ogóle nie zajmuje się zagadnieniem, z czyjej winy zaległości te powstały. W ocenie Sądu oznacza to, że w każdej sytuacji faktycznej istnienie zaległości podatkowych rodzi dla podatnika następstwa w postaci obowiązku świadczenia od nich odsetek za zwłokę /por. wyrok NSA z dnia 23 stycznia 1985 r. - SA/Lu 282/85/. Kwestionując wysokość określonej przez organy podatkowe kwoty odsetek za zwłokę od nieterminowych wpłat podatku obrotowego za okres I-VI.1993 r., Zakłady wskazywały, że zwiększenie kwoty odsetek wynikało z naruszenia przez Urząd Skarbowy określonej w art. 27 cyt. ustawy o zobowiązaniach podatkowych, zasady pokrywania z bieżących wpłat podatku odsetek za zwłokę należnych od zapłaconej kwoty należności. Konieczność pokrywania z dokonywanych wpłat nie tylko zaległości podatkowej, ale i należnych od niej odsetek uznał organ odwoławczy stwierdzając w zaskarżonej decyzji, że "w wypadku, gdy wpłata dokonywana po upływie terminu płatności nie wystarcza na pokrycie całej należności wraz z odsetkami za zwłokę, organ podatkowy zarachowuje tę wpłatę na należność podatkową i odsetki za zwłokę w wysokości zależnej od dni zwłoki". Dla prawidłowego stosowania art. 27 cyt. ustawy oraz par. 12 cyt. rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 31 grudnia 1989 r., niezbędnym jest prowadzenie przez organ podatkowy bieżącej analizy deklaracji podatkowych i terminowości wpłat, którą to analizę ułatwiać powinna prawidłowo i starannie prowadzona karta kontowa podatnika. Oczywistym jest, że dla wykonania obowiązku określonego w powyższych przepisach nie jest wystarczającym "branie pod uwagę deklarowanej wysokości zobowiązania podatkowego", ale i "branie pod uwagę" terminowości wpłaty kwot deklarowanych. W ocenie Sądu, niezależnie od powyższej okoliczności, skarżące Zakłady z mocy art. 19 i art. 20 ust. 1 cyt. ustawy zobowiązane były do obliczania i wpłaty odsetek od zaległości podatkowej, bowiem do ich powstania przyczyniły się na skutek nieterminowych wpłat podatku. Okoliczność, że wysokość kwoty należnych odsetek mogłaby być niższa przy należytym wykonywaniu obowiązków przez organ podatkowy rozważana być może jako uzasadniająca częściowe umorzenie kwoty tych odsetek. Jak podniósł w swym wyroku Sąd Najwyższy, w tej części zaskarżona decyzja oraz decyzja organu I instancji podjęta została bez wszechstronnego rozważenia istotnych okoliczności w świetle art. 31 cyt. ustawy. Niezależnie bowiem od faktu, że przy wydawaniu wymaganych prawem zaświadczeń /art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 2 grudnia 1993 r. o oznaczaniu wyrobów znakami skarbowymi akcyzy - Dz.U. nr 127 poz. 584/ Urząd Skarbowy obligowany był do wnikliwego wyjaśnienia stanu zaległości podatkowych Zakładów mając na względzie skutki treści tych zaświadczeń /art. 9 ust. 5 cyt. ustawy o oznaczaniu wyrobów (...)/, to równocześnie treść tych zaświadczeń mogła utwierdzać podatnika o jej zgodności ze stanem faktycznym i prawnym. Decyzja w tej części wymagała również wzięcia pod uwagę faktu, że kwestia czy Zakłady terminowo realizowały swe należności podatkowe rozważana była przez Urząd Skarbowy i Izbę Skarbową w toku postępowania zakończonego ostateczną decyzją z dnia 8 października 1993 r. odraczającą termin płatności podatku obrotowego za okres od 1 stycznia do 31 maja 1993 r. do dnia 30 listopada 1993 r., w której to decyzji Izba Skarbowa, po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego, stwierdziła, że wzięła pod uwagę "bieżącą realizację zobowiązań wobec budżetu" przez Zakłady Tytoniowe. Trudno więc nie uznać argumentacji Zakładów, iż o braku zaległości podatkowych w pierwszym półroczu 1993 r. w zakresie podatku obrotowego upewniały je rezultaty postępowań organów podatkowych. Oprócz argumentacji dotyczącej społecznych względów, organ podatkowy powinien mieć na względzie, przy ponownym rozpoznaniu wniosku Zakładów, argumentację wskazującą na ich gospodarczą sytuację ocenianą w trakcie 1994 r., w odrębnych postępowaniach, jako uzasadniającą stosowanie ulg. Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 207 par. 5 Kpa w związku z art. 68 ustawy o NSA, oddalił skargę Zakładów Tytoniowych uznając, iż zaskarżona decyzja w części orzekającej wysokość należnych odsetek za zwłokę zgodna jest z prawem, zaś na podstawie art. 207 par. 1 i par. 2 pkt 3 Kpa w związku z art. 68 ustawy o NSA, uchylił zaskarżoną decyzję w części odmawiającej umorzenia należnych odsetek za zwłokę jako naruszającą w istotny sposób art. 7, art. 75 i art. 77 par. 1 i 2 i art. 80 Kpa w związku z art. 31 cyt. ustawy o zobowiązaniach podatkowych. Orzeczenie o kosztach ma podstawę w art. 208 Kpa w zw. z art. 68 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o NSA /Dz.U. nr 74 poz. 368/.