I SA/Lu 142/04
WyrokWSA w Lublinie2004-07-09
Skład orzekający: Anna Kwiatek, Halina Chitrosz, Ewa Gdulewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy może zmienić ostateczną decyzję ustalającą wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości na podstawie art. 254 Ordynacji podatkowej, jeśli ustalona okoliczność faktyczna (rozpoczęcie działalności gospodarczej) istniała już przed wydaniem tej decyzji?Ratio decidendi
Organ podatkowy nie może zmienić ostatecznej decyzji ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego na podstawie art. 254 Ordynacji podatkowej, jeżeli ustalona okoliczność faktyczna, która miała wpływ na wymiar podatku, istniała już przed wydaniem tej decyzji. Przepis ten wymaga bowiem, aby zmiana okoliczności faktycznych nastąpiła po doręczeniu decyzji stronie, a skutki tej zmiany były uregulowane w przepisach prawa podatkowego obowiązującego w dniu wydania decyzji.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującej w mocy decyzję Prezydenta Miasta zmieniającą ostateczną decyzję ustalającą wysokość podatku od nieruchomości za 2000 r. Zmiana polegała na zwiększeniu podatku z uwagi na ustalenie, że część budynku była wykorzystywana na działalność gospodarczą od 1992 r. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów ustawy o podatkach i opłatach lokalnych poprzez błędne przyjęcie do opodatkowania części budynku jako związanej z działalnością gospodarczą. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta, stwierdzając jednocześnie, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Kwiatek (spr.), Sędziowie WSA Halina Chitrosz, NSA Ewa Gdulewicz, Protokolant: specjalista Magdalena Futyma, po rozpoznaniu w dniu 9 lipca 2004 r. sprawy ze skargi W. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2000 r. I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] nr [...], II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości.
Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpoznaniu odwołania W. C., utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] listopada 2003 r. zmieniającą , na podstawie art. 254 ordynacji podatkowej (Dz.U.1997r. Nr 137, poz. 926 ze zm.) ostateczną decyzją tego organu z dnia [...] stycznia 2000r. ustalającą wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości na 2000 r.
W uzasadnieniu decyzji Kolegium Odwoławcze wyjaśniło, że ustalony decyzją z dnia [...] stycznia 2000 r. wymiar podatku od nieruchomości na 2000 r. w kwocie 1.899,40 zł obejmował opodatkowanie zajętego na prowadzenie działalności gospodarczej budynku o powierzchni 165,50 m2 oraz gruntów pozostałych o powierzchni 433 m2, na których budynek jest posadowiony, według stawek określonych uchwałą Nr XV/217/99 Rady Miejskiej z dnia [...] grudnia 1999r. w sprawie wysokości stawek podatku od nieruchomości .
Kolegium wskazało, że w postępowaniu przeprowadzonym w 2003 r. organ I instancji ustalił, iż działka gruntu o powierzchni 433 m2 była w 1999r. zabudowana budynkiem o powierzchni użytkowej 584,06 m2 , z tego na powierzchni 165,50 m2 podatnik prowadził w okresie od 1 stycznia 1992 r. do 28 czerwca 2001r. działalność gospodarczą (działalność gastronomiczną i sklep). W związku z tymi ustaleniami dokonano zmiany w wymiarze podatku od nieruchomości zwiększając go z kwoty 1.899,40 zł do kwoty 4.005,10 zł przez objęcie opodatkowaniem całej powierzchni budynku, w tym powierzchni 418,56 m2 według stawek dla budynków pozostałych i powierzchni 165,50 m2 według stawek dla budynków związanych z działalnością gospodarczą oraz przy zastosowaniu stawki podatku od gruntu o powierzchni 433 m2 określonej dla gruntów związanych z działalnością gospodarczą.
Kolegium Odwoławcze przytoczyło treść art. 254 ordynacji podatkowej oraz art. 5 ust. 3 i art. 6 ust. 1 i 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. 1991 r. Nr 9, poz. 31 ze zm.) i uznało, iż podniesiona w odwołaniu okoliczność, że budynek nie był w 2000 r. w całości wykończony i użytkowany nie miała, w świetle przepisów prawa materialnego, znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego W. C. wnosił o uchylenie zaskarżonej decyzji zarzucając naruszenie art. 6 ust. 1 i 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych przez błędne przyjęcie do opodatkowania części budynku o powierzchni 306,36 m2 , jako związanej z prowadzeniem działalności gospodarczej, zamiast ustalonej i niespornej – 165,50 m2.
W odpowiedzi na skargę Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji (art. 1 § 1 i § 2 ustawy – Prawo o ustroju sądów administracyjnych – Dz. U. 2002r. Nr 153, poz. 1269) , Sąd nie jest związany zarzutami skargi, lecz przedmiotowymi i podmiotowymi granicami sprawy rozstrzygniętej na podstawie obowiązujących przepisów prawa (art. 134 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. 2002r. Nr 153, poz.1270).
Przedmiotem zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu podatkowego I instancji była zmiana ostatecznej decyzji ustalającej wysokość podatku od nieruchomości na 2000 r. wobec A. i W. C., wydanej w dniu [...] stycznia 2000 r. i doręczonej w dniu 16 lutego 2000 r.
Jako podstawę prawną decyzji zmieniającej, wskazano art.254 ordynacji podatkowej. Przepis ten pozwala na odstąpienie od zasady trwałości decyzji podatkowych, ustanowionej w art. 128 ordynacji podatkowej jedynie w przypadku zaistnienia określonych w nim okoliczności.
Zgodnie z art. 254 § 1 ordynacji podatkowej, decyzja ostateczna, ustalająca wysokość zobowiązania podatkowego na dany okres, może być zmieniona przez organ podatkowy, który ją wydał, jeżeli po jej doręczeniu nastąpiła zmiana okoliczności faktycznych mających wpływ na ustalenie lub określenie wysokości zobowiązania, a skutki wystąpienia tych okoliczności zostały uregulowane w przepisach prawa podatkowego obowiązującego w dniu wydania decyzji.
Z przepisu tego wynika wprost, że przesłanką wzruszenia decyzji ostatecznej ustalającej wymiar podatku jest zmiana stanu faktycznego (faktów prawotwórczych) zaistniała po doręczeniu decyzji stronie.
Jako podstawę faktyczną decyzji zmieniającej , wydanej w powyższym trybie, wskazano ustalenie, poczynione w 2003r. na podstawie opisanych w decyzji dokumentów, czynności kontrolnych i wyjaśnień skarżącego, że gospodarcze użytkowanie części będącego przedmiotem opodatkowania budynku rozpoczął skarżący w 1992r. Według oceny organy wskazana okoliczność istniała już przed wydaniem decyzji ustalającej wymiar podatku na 2000r. i tym samym nie mogła być uznana za zmianę, która nastąpiła po doręczeniu tej decyzji, co jest niezbędną przesłanką wzruszenia decyzji ostatecznej na podstawie art. 254 § 1 Ordynacji podatkowej.
Powyższy przepis wymaga również, by skutki zmiany okoliczności faktycznych, zaistniałej po doręczeniu decyzji ustalającej wymiar podatku, były uregulowane w przepisach prawa podatkowego. W zakresie podatku od nieruchomości skutek w postaci podwyższenia lub obniżenia podatku, przewidziany w art. 6 ust. 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, wynikać może jedynie ze zmiany sposobu wykorzystywania budynku albo gruntu lub ich części, co upoważnia organ podatkowy do zmiany decyzji ustalającej podatek na podstawie art. 6 ust. 7a tej ustawy i w trybie wskazanym w art. 254 ordynacji podatkowej.
Ustalenia faktyczne poczynione przez organ podatkowy w sprawie niniejszej mogły być ewentualną podstawą wznowienia postępowania z przyczyn wskazanych w art. 240 § 1 ordynacji podatkowej, a postępowanie w tym przedmiocie toczyć się mogło jedynie z udziałem obu stron postępowania zakończonego decyzją ostateczną.
Skoro organ podatkowy nie wykazał, by po doręczeniu ostatecznej decyzji ustalającej wymiar podatku nastąpiła jakakolwiek zmiana okoliczności faktycznych mających wpływ na wymiar podatku za dany rok podatkowy, to wydanie decyzji w trybie art. 254 ordynacji podatkowej nastąpiło z istotnym naruszeniem tego przepisu.
Powyższa wadliwość decyzji uniemożliwiała jej merytoryczną kontrolę i rozważenie zarzutów skargi w tym zakresie.
Z tych względów, na podstawie art. 134 , art. 135, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 152 i art. 200 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło