I SA/Lu 144/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Anna Kwiatek po rozpoznaniu w dniu 16 października 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi R. J. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...]nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie opłaty paliwowej za miesiące: III-X 2005 r. - w zakresie wniosku o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych p o s t a n a w i a : - odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym w postaci zwolnienia od kosztów sądowych W odpowiedzi na wezwanie skarżącego do uiszczenia wpisu sądowego w wysokości [...] złożył on wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku skarżący podał, że od roku 2006 nie prowadzi działalności gospodarczej, a dochód uzyskuje jedynie z tytułu wynagrodzenia za pracę w kwocie [...]. Strona podała też, że spłaca kredyt miesięczny w kwocie ok. [..] zaciągnięty na zakup mieszkania, kilka miesięcy temu wyprowadziła się od niego żona, a tytułem alimentów na syna płaci on [...] miesięcznie, wobec czego nie posiada żadnych oszczędności, i zmuszony jest korzystać z pomocy rodziny i zaciągniętego debetu na karcie. Co do stanu majątkowego skarżący podał, iż posiada 65-metrowe mieszkanie. W wykonaniu wezwania do złożenia dodatkowych wyjaśnień i dokumentów R. J. nadesłał do Sądu oświadczenie o nie korzystaniu z pomocy finansowej opieki społecznej. Oświadczył też, że na utrzymanie mieszkania wydaje miesięcznie kwotę około [...], na żywność około [...], na utrzymanie pojazdów około [...] oraz na alimenty dla syna [...]. Podał, że oprócz wynagrodzenia za pracę w kwocie [...], otrzymuje pomoc finansową od rodziny w kwocie około [...]. Skarżący nadesłał też kserokopię zeznania podatkowego PIT – 36 za 2008 rok Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie po rozpoznaniu wniosku R. J., postanowieniem z dnia 28 maja 2009 r. – odmówił R. J. przyznania prawa pomocy. Od powyższego postanowienia skarżący wniósł sprzeciw, zarzucając naruszenie art. 246 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wskazując na sytuację finansową przedstawioną już we wniosku PPF i dodatkowych wyjaśnieniach. W wykonaniu zarządzenia z dnia 29 lipca 2009 r. skarżący został wezwany do złożenia dodatkowych wyjaśnień i przedłożenia stosownych dokumentów. Na wezwanie Sądu strona nie odpowiedziała. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Wniesienie sprzeciwu przez stronę powoduje, że zaskarżone postanowienie traci moc, a Sąd na nowo rozpoznaje wniosek o przyznanie prawa pomocy. Zgodnie z art. 246 ( 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.- dalej "ppsa") przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje: 1) w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania; 2) w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, beż uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Skarżący R.J. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. W ocenie Sądu, przedstawiona we wniosku oraz wynikająca z załączonych dodatkowych wyjaśnień sytuacja majątkowa skarżącego uzasadnia odmowę przyznania prawa pomocy w żądanym zakresie. Wykładnia art. 246 ( 1 ppsa prowadzi do wniosku, iż ciężar dowodu spoczywa na stronie, która ubiega się o przyznanie prawa pomocy. Z użycia w tych przepisach określenia "gdy wykaże" wynika, że strona ma przekonać sąd, że znajduje się w sytuacji opisanej w tych przepisach, która uniemożliwia poniesienie jej jakichkolwiek kosztów postępowania lub poniesienie pełnych kosztów postępowania. Strona powinna należycie uzasadnić i uprawdopodobnić okoliczności, które podaje we wniosku o przyznanie prawa pomocy. Jeżeli fakty, które podaje we wniosku, nie znajdują pokrycia w aktach sprawy lub pozostają w sprzeczności z zawartymi tam informacjami o stanie majątkowym strony, istnieją podstawy do odmowy przyznania prawa pomocy (post. NSA z dnia 9 września 2004 r., FZ 360/04, niepubl.). Do oceny sądu należy uznanie, czy strona ubiegająca się o takie zwolnienie wykazała, że spełnia wskazane przesłanki (Komentarz do art. 246 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze, 2006, wyd. II.) Odmawiając skarżącemu przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych Sąd zauważa, że podane przez niego informacje budzą wątpliwości co do ich wiarygodności. Zestawienie strony dochodowej z przychodową prowadzi bowiem do wniosku, że skarżący miesięcznie wydaje więcej w porównaniu z kwotą, którą uzyskuje z tytułu umowy o pracę i pożyczek od rodziny. Wydatki miesięczne strony, wykazane przez nią we wniosku PPF i oświadczeniu z dnia 15 maja 2009 r. w wynoszą bowiem 2.200 zł, nie jest zatem możliwe pokrywanie ich z kwoty [...], którą dysponuje on uzyskując wynagrodzenie za pracę i uzyskując wsparcie od rodziny, zwłaszcza w sytuacji nie posiadania żadnych oszczędności. Wskazać też należy, iż skarżący nie wyjaśnił powziętych przez Sąd wątpliwości, nie ustosunkowując się w żaden sposób do wezwania z dnia 29 lipca 2009 r. Powyższe zestawienie prowadzi do oceny, iż strona nie wykazała w sposób wiarygodny i rzetelny swojej sytuacji finansowej, co z kolei uniemożliwiło jednoznaczne uznanie, że strona nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania. Niezależnie od powyższego wskazać należy, iż zgodnie z poglądem utrwalonym w orzecznictwie, spłata przez stronę kredytów komercyjnych (w sprawie niniejszej kredytu na zakup mieszkania) nie może mieć pierwszeństwa względem obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Rozstrzygniecie oparto na podstawie przepisu art. 260 w związku z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.