I SA/Lu 144/17
PostanowienieWSA w Lublinie2017-03-10
Skład orzekający: Referendarz sądowy Marcin Małek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, pomimo posiadania stałego dochodu i zaspokojonych potrzeb mieszkaniowych, może zostać zwolniona od kosztów sądowych i otrzymać adwokata z urzędu w postępowaniu administracyjnym, jeśli jej dochód pozwala jedynie na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych, a nie ma możliwości pozyskania środków na koszty sądowe?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, zasługuje na uwzględnienie, jeśli osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania. Nawet przy posiadaniu stałego dochodu i zaspokojonych potrzeb mieszkaniowych, jeśli dochód ten pozwala jedynie na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych, a strona nie ma możliwości pozyskania środków na koszty sądowe ani zbywalnego majątku, należy przyznać jej prawo pomocy w pełnym zakresie.Stan faktyczny
Skarżący R. G. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Uzasadniając wniosek, podniósł, że utrzymuje się z emerytury w wysokości [...] zł netto miesięcznie, posiada lekki stopień niepełnosprawności, a wskazany dochód nie pozwala na poniesienie opłat sądowych ze względu na wysokie koszty utrzymania. Z akt sprawy wynika również, że skarżący jest właścicielem gruntów, samochodu osobowego i ciągnika rolniczego.Rozstrzygnięcie
Przyznano R. G. prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Marcin Małek po rozpoznaniu w dniu 10 marca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R. G. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi R. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] października 2016 r. nr [...] w przedmiocie opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi p o s t a n a w i a przyznać R. G. prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu.
Wnioskiem z dnia 4 marca 2017 r. skarżący (ur. 1946 r.) zwrócił się o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie go od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.
Uzasadniając ten wniosek podniósł, że prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, utrzymując się z emerytury w wysokości [...] zł netto miesięcznie. Dodał, że posiada lekki stopień niepełnosprawności, a wskazany dochód nie pozwala na poniesienie opłat sądowych. Z otrzymywanej emerytury opłaca energię elektryczną (120 zł), gaz (35 zł), opał (350 zł), telefon (50 zł), utrzymanie samochodu (300 zł), leki (230 zł), wyżywienie (400 zł), remont mieszkania (200 zł). Dodał, że wysokość tych wydatków sprawie, że musi pożyczać pieniądze na niezbędne potrzeby i nie stać go na wykończenie domu.
Ponadto z akt sprawy wynika, że skarżący jest właścicielem gruntów o pow. 3,41 ha fiz. (4,07 ha przelicz). Oprócz tego jego majątek stanowi samochód osobowy Daewoo Espero (rok prod. 1998) oraz ciągnik rolniczy Władymirec (patrz akta sprawy I SA/Lu [...]).
Referendarz sądowy stwierdził, co następuje:
Wniosek zasługuje na uwzględnienie.
Intencją strony jest uzyskanie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu, tj. otrzymanie prawa pomocy w zakresie całkowitym.
Rozstrzygnięcie wniosku sprowadza się więc do zbadania, czy spełniona została przesłanka wynikająca z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) zwanej dalej "p.p.s.a.". Zgodnie z jego treścią przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
Przy czym prawo pomocy w zakresie całkowym przyznawane powinno być jedynie osobom rzeczywiście ubogim, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia (por. postanowienie NSA z dnia 18 marca 2011 r., sygn. akt I OZ 162/11 - Lex nr 786724). Przechodząc na grunt niniejszej sprawy, w ocenie referendarza sądowego, stwierdzić należy, że strona skarżąca mimo tego, iż posiada stały dochód oraz ma zaspokojone potrzeby mieszkaniowe nie będzie w stanie ponieść żadnych kosztów niniejszego postępowania.
Na powyższej ocenie zaważyła przede wszystkim sytuacja finansowa strony, tj. wysokość uzyskiwanego dochodu, wysokość wydatków związanych z bieżącym utrzymaniem oraz brak możliwego do zbycia majątku i oszczędności. Analiza powyższych elementów wskazuje, że skarżący nie ma środków ani możliwości ich pozyskania na wymagane koszty sądowe. Dochód jakim dysponuje pozwala jedynie na zaspokojenie podstawowych potrzeb takich jak zakup lekarstw, żywności i pokrycia niezbędnych kosztów utrzymania (opłaty za media, odzież, środki czystości itp.). W takiej sytuacji niepodobna oczekiwać, że strona będzie w stanie ponieść wydatki związane z kosztami sądowymi oraz samodzielnie opłacić usługi fachowego pełnomocnika.
Zapadłe orzeczenie oznacza, że skarżący został w niniejszym postępowaniu sądowym zwolniony od kosztów sądowych, jak również przyznano mu adwokata, bez obowiązku ponoszenia przez niego kosztów zastępstwa procesowego. Adwokata ten zostanie wyznaczony przez Okręgową Radę Adwokacką w L., o czym strona zostanie poinformowana.
Wobec powyższego, referendarz sądowy działając na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. orzekł jak na wstępie.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło