I SA/Lu 148/08

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Erwin Srebrny po rozpoznaniu w dniu 5 maja 2008 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M.Ł. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] 2008 r., nr [...] w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego na 2007 r. - w zakresie wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata; postanawia: przyznać M.Ł. prawo pomocy w zakresie całkowitym, poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka. W związku ze złożoną skargą na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego na 2007 r. M.Ł. po uzupełnieniu braków formalnych złożyła na urzędowym formularzu PPF wniosek o przyznanie prawa pomocy wnosząc o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Złożone na urzędowym formularzu oświadczenie, stanowi środek dowodowy, za pomocą którego strona skarżąca wykazuje zasadność wniosku o przyznanie prawa pomocy, dlatego powinno ono zawierać dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach oraz o stanie rodzinnym. Z uzasadnienia wniosku wynika, iż skarżąca otrzymuje rentę z tytułu całkowitej niezdolności do pracy w wysokości [...]zł netto miesięcznie oraz zasiłek pielęgnacyjny z tytułu niepełnosprawności w wysokości [...] zł miesięcznie. Wydatki związane z leczeniem i rehabilitacją wynoszą miesięcznie co najmniej [...] zł. Z uwagi na to, że pozostała kwota na utrzymanie jest niewystarczającą, jak również z powodu braku środków na remont jej domu, skarżąca obecnie przebywa u swojego brata, który ma swoją rodzinę (dziecko i niepracującą żonę) i nie może pomóc jej finansowo. Wskazując na swój stan majątkowy skarżąca wskazała na nieruchomość o powierzchni [...] m2 oraz nieruchomość rolną o powierzchni [...] ha. Z akt sprawy wynika, iż powierzchnia mieszkalna zajmuje [...] m2. Referendarz sądowy rozpoznając wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata stwierdził, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej "ppsa" przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Na stronie spoczywa ciężar wykazania, że znajduje się ona w sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy, zaś rozstrzygnięcie sądu (bądź referendarza sądowego) w tej kwestii zależy od tego, co zostanie przez stronę wykazane. Udzielenie prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym jest formą dofinansowania z budżetu Państwa i powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście niemożliwe. Żądanie zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym – art. 245 § 3 ppsa. W niniejszej sprawie instytucja prawa pomocy obejmuje swoim zakresem dwie instytucje procesowe, a mianowicie instytucję "zwolnienia od kosztów sądowych" i "ustanowienia adwokata". Instytucje te są w istocie rodzajem pomocy Państwa dla osób znajdujących się w obiektywnie szczególnie trudnej sytuacji majątkowej i finansowej. Zakres prawa pomocy powinien być kształtowany również obiektywnymi potrzebami podyktowanymi względami racjonalnego prowadzenia swojej sprawy. Celem prawa pomocy jest zapewnienie stronie dostępu do sądu. Przedstawione przez stronę skarżącą oświadczenie wskazujące na jej sytuację finansową, a także sytuację zdrowotną i związanymi z tym kosztami dają podstawy do przyjęcia, iż wnioskodawczyni wykazała, że nie jest w stanie ponieść zarówno kosztów sądowych jak i kosztów postępowania związanych z ustanowieniem adwokata. Biorąc powyższe pod uwagę, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 ppsa postanowiono jak na wstępie.