I SA/Lu 149/08

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Erwin Srebrny po rozpoznaniu w dniu 13 maja 2008 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi B.K. i R. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] 2008 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia zaległości podatkowej - w zakresie wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego; postanawia: przyznać B. i R. małżonkom K. prawo pomocy w zakresie całkowitym, poprzez zwolnienie w całości od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego, którego wyznaczy Rada Okręgowa Izby Radców Prawnych. B. i R. małżonkowie K. w związku z wniesioną skargą na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej złożyli na urzędowym formularzu PPF wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Z uzasadnienia złożonego wniosku i nadesłanych na wezwanie referendarza sądowego dodatkowych dokumentów i oświadczeń wynika, iż wspólne gospodarstwo domowe skarżących liczy łącznie 5 osób, w tym 2 małoletnich dzieci. Dorosły syn skarżących nie posiada stałego dochodu. Jedno z małoletnich dzieci jest osobą niepełnosprawną, które wymaga opieki. Rodzina wnioskodawców uzyskuje dochody z tytułu pracy jednego z małżonków w wysokości [...] zł brutto. Dużą część dochodów rodziny skarżących stanowią różne świadczenia wypłacane przez ośrodek pomocy społecznej. W miesiącu kwietniu 2008 r. była to kwota w wysokości [...] zł (zaświadczenie OPS w aktach; k. nr 36). Łączna kwota wydatków związanych z utrzymaniem (ogrzewanie, gaz, energia elektryczna, woda, żywność, telefon, koszty leczenia i rehabilitacji) wynosi miesięcznie ponad [...] zł. Wnioskodawcy nie posiadają żadnego majątku w postaci nieruchomości. Dom o powierzchni [...] m2 , w którym zamieszkują stanowi własność ich dorosłego syna. Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie rozpoznając złożony wniosek stwierdził, co następuje: Celem instytucji prawa pomocy jest zapewnienie dostępu do sądu administracyjnego osobom, którym brak środków finansowych dostęp ten uniemożliwia. Przyjmując, iż możliwość ponoszenia kosztów postępowania musi być realna i istnieć w momencie składania wniosku o przyznanie prawa pomocy należy stwierdzić, iż złożony wniosek o przyznanie prawa pomocy może zasługiwać na uwzględnienie. Zakres przyznawanego prawa pomocy określa art. 245 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej "ppsa", stanowiąc, że prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym (§1). Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§2). B. i R. małż. K. wnosząc o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego, wnieśli o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt. 1 ppsa przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Podkreślenia wymaga, iż przyznanie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym w zakresie całkowitym lub częściowym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie jej udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście i obiektywnie niemożliwe, z przyczyn niezależnych od niej lub spowodować może uszczerbek utrzymania koniecznego dla strony. Z uwagi na przedmiot postępowania koszty sądowe związane z niniejszym postępowaniem sądowym, które skarżący zobowiązani mogliby ponieść sprowadzają się do wpisu stałego od wniesionej skargi w wysokości 500 zł (§ 2 ust. 3 pkt 12 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. Nr 221, poz. 2193) oraz ewentualnych kosztów sądowych (zażalenie, opłata kancelaryjna za odpis wyroku z uzasadnieniem), które mogą ale nie muszą wystąpić, a nie przekroczą każdorazowo kwoty 100 zł (§ 2 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi; § 1 i § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych – Dz.U. Nr 221, poz. 2192). Do ewentualnych kosztów sądowych należy również zaliczyć kwotę wpisu sądowego od potencjalnej skargi kasacyjnej, który zgodnie z § 3 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi wynosi połowę wpisu od skargi (w tej sprawie jest to kwota 250 zł). Na koszty niniejszego postępowania, poza ww. kosztami sądowymi mogą składać się również koszty ustanowienia radcy prawnego, którego stawka minimalna za udział w postępowaniu przed sądem administracyjnym pierwszej instancji w sprawie, której przedmiotem zaskarżenia nie jest należność pieniężna (przedmiotem zaskarżenia jest umorzenie zaległości podatkowej - przypis własny), w tym wypadku wyniesie 240 zł netto (§ 14 ust. 2 pkt. 1 "c" rozporządzenia ministra sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu - Dz.U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.). Odnosząc to na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy, iż wspólne gospodarstwo domowe skarżących liczące 5 osób utrzymuje się w dużej części z dochodów uzyskiwanych z pomocy społecznej. Jedno z dzieci jest niepełnosprawne i wymaga leczenia i rehabilitacji. Pozwala to na stwierdzenie, że wnioskodawcy w złożonym wniosku i nadesłanych dokumentach wykazali, że obiektywnie i rzeczywiście nie dysponują żadnymi środkami pozwalającymi im na poniesienie kosztów zarówno kosztów sądowych jak i kosztów postępowania związanych z ustanowieniem radcy prawnego. Biorąc powyższe pod uwagę, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 ppsa postanowiono jak na wstępie.