I SA/Lu 149/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Danuta Małysz (sprawozdawca), Sędziowie WSA Wiesława Achrymowicz, NSA Irena Szarewicz-Iwaniuk, Protokolant Referent stażysta Julita Urbaś, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 30 czerwca 2009 r. sprawy ze skargi K. M. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] nr [...] w przedmiocie płatności obszarowej w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2008 r. - uchyla zaskarżoną decyzję oraz stwierdza nieważność decyzji Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] nr [...]. W dniu 30 kwietnia 2008r. K. M. złożyła w Biurze Powiatowym Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wniosek o przyznanie jej płatności do gruntów rolnych na 2008 rok. Po wstępnej weryfikacji wniosku, pismem z dnia 22 października 2008r. organ wezwał K. M. do złożenia wyjaśnień w zakresie stwierdzonych nieprawidłowości, w wyniku czego dnia 13 listopada 2008r. wnioskodawczyni złożyła korektę wniosku oraz oświadczenie, w którym podtrzymała deklarację co do działki 831/2 i działek rolnych C, C 1, I, I 1, N i N 1, a nadto wyjaśniła, że działki rolne F i F 1 zostały wpisane przez pomyłkę. W tym samym dniu wnioskodawczyni powiadomiła Agencję o ustanowieniu pełnomocnika do wykonywania w jej imieniu wszelkich czynności wobec Agencji w osobie T. S., co spowodowała wprowadzenie stosownej zmiany w ewidencji producentów rolnych. Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa decyzją z dnia 5 grudnia 2008r., Nr [...], odmówił K. M. przyznania płatności na rok 2008 z tytułu jednolitej płatności obszarowej i uzupełniającej krajowej płatności bezpośredniej do powierzchni upraw innych roślin. Decyzję tę skierował do T. S., wskazując go jako stronę. Po rozpatrzeniu sprawy wskutek odwołania wniesionego przez K. M., działającą przez pełnomocnika, decyzją z dnia 11 lutego 2009r., Nr [...], Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, iż powierzchnia zadeklarowana kwalifikująca się do uzyskania jednolitej płatności obszarowej /JPO/ wynosiła 13,78 ha, a do uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni grupy upraw podstawowych /UPO/ – 13,00 ha, natomiast stwierdzona po kontroli powierzchnia uprawniona do JPO wyniosła 10,21 ha. Różnica między powierzchnią kwalifikującą się do płatności na rok 2008 do JPO /13,78 ha/, a powierzchnią stwierdzoną /jako uprawnioną do JPO; 10,21 ha/ wyniosła 3,57 ha, co stanowi 34,97 % powierzchni stwierdzonej w stosunku do powierzchni kwalifikującej się do płatności. Zgodnie zaś z art.138 ust.1 rozporządzenia Komisji /WE/ nr 1973/2004 z dnia 29 października 2004r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady /WE/ nr 1782/2003 w odniesieniu do systemów wsparcia przewidzianych w tytułach IV i IVa tego rozporządzenia oraz wykorzystania odłogowanych gruntów do produkcji surowców /Dz.U. WE Nr L 345 z 20.11.2004r,. str.1 ze zm./, jeżeli w wyniku kontroli administracyjnej bądź kontroli na miejscu wykryte zostanie, iż ustalona różnica między zadeklarowanym a stwierdzonym obszarem w rozumieniu art.2 pkt 22 rozporządzenia Komisji /WE/ nr 796/2004 przekracza 30 % stwierdzonego obszaru, za przedmiotowy rok nie przyznaje się żadnej pomocy. Organ stwierdził, że na tej podstawie, a także stosownie do art.7 ust.2 ustawy z dnia 26 stycznia 2007r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego /Dz.U. Nr 35, poz.217 ze zm./, należało odmówić K. M. wnioskowanych płatności. Na powyższą decyzję K. M. wniosła skargę z żądaniem jej uchylenia, a także uchylenia decyzji ją poprzedzającej. Wskazała, iż zawyżenie powierzchni działek zostało spowodowane wystąpieniem oczywistej pomyłki, a ewidentna pomyłka nie może skutkować pozbawieniem prawa do przyznania płatności. Podniosła nadto, że w decyzji organu I instancji w sentencji błędnie określono stronę, gdyż to ona, a nie pełnomocnik, powinna zostać oznaczona jako strona i to do niej decyzja winna być skierowana. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Za chybiony uznał także zarzut dotyczący oznaczenia strony stwierdzając, iż decyzja wydana przez organ I instancji została skierowana do strony, co jasno wynika z jej sentencji - organ wyraźnie orzekł, że odmawia K. M. płatności na rok 2008. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył co następuje: Zgodnie z art.28 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego /tekst. jedn. z 2000r., Nr 98, poz.1071 ze zm./, zwanej dalej "k.p.a.", stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. W doktrynie interes prawny traktowany jest przy tym jako publiczne prawo podmiotowe, rozumiane jako przyznanie przez przepis prawa jednostce konkretnych korzyści, które można realizować w postępowaniu administracyjnym /J. Borkowski w: B.Adamiak, J.Borkowski "Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz", C.H.Beck, Warszawa 2002, str.218/. Podstawy interesu prawnego danej osoby należy zatem upatrywać w przepisach prawa materialnego, które jednocześnie przyznają jej legitymację procesową. Przedmiotem rozstrzygnięć administracyjnych w sprawie niniejszej jest prawo do uzyskania płatności obszarowych – JPO i UPO, na gruncie prawa krajowego regulowanych ustawą z dnia 26 stycznia 2007r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego / tekst jedn. z 2008r., Nr 170, poz.1051 ze zm./, zwanej dalej "ustawą o płatnościach". Ustawa to wyjaśnia, na jakie grunty przysługują rolnikowi wymienione płatności /por.: art.7 ust.1 i 2/, z jej art.18 wynika, że płatności te są przyznawane na wniosek rolnika, zaś art.19 stanowi, iż przyznawane są one w drodze decyzji. Jak wskazano wyżej, postępowanie administracyjne w sprawie niniejszej wszczęte zostało wnioskiem K. M. W świetle powyższego należy zatem stwierdzić, że stroną omawianego postępowania administracyjnego w rozumieniu art.28 k.p.a. w związku z art.3 ust.1 ustawy o płatnościach była wyłącznie K. M. Z art.32 k.p.a. w związku z art.3 ust.1 ustawy o płatnościach wynika, iż strona w postępowaniu o przyznanie JPO i UPO może działać przez pełnomocnika. Udzielenie takiego pełnomocnictwa nie czyni jednak z pełnomocnika strony postępowania, nie powoduje, że pełnomocnik ma interes prawny w danej sprawie. Pełnomocnik zastępuje jedynie stronę w czynnościach postępowania działając w jej imieniu i na jej rzecz. Art.107 § 2 k.p.a. wymienia obligatoryjne elementy, jakie każda decyzja administracyjna powinna zawierać. Należą do nich: oznaczenie organu administracji publicznej, data wydania decyzji, oznaczenie strony lub stron, powołanie podstawy prawnej, rozstrzygnięcie, uzasadnienie faktyczne i prawne, pouczenie, a także podpis z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego osoby upoważnionej do wydania decyzji. Nie może budzić wątpliwości, że oznaczenie strony, o którym mowa w art.107 § 2 k.p.a., wskazywać winno podmiot będący stroną w rozumieniu art.28 k.p.a., tj. podmiot, którego interesu prawnego dotyczy postępowanie, który nabył prawa lub na którego zostały nałożone określone obowiązki w drodze wydanego aktu administracyjnego, oznaczony danymi personalnymi /nazwą/ wraz z adresem zamieszkania /siedziby/. Z kolei rozstrzygnięcie decyzji to element decyzji obejmujący władczą wypowiedź organu administracji publicznej co do praw lub obowiązków będących przedmiotem postępowania. Rozstrzygnięcie dotyczy więc zawsze praw lub obowiązków strony w rozumieniu art.28 k.p.a. W sytuacji, gdy w postępowaniu administracyjnym w sprawie niniejszej organy rozstrzygały, na wniosek skarżącej, o jej prawie do płatności obszarowych i tylko ona była stroną tego postępowania, to również wyłącznie do niej winna być skierowana decyzja. Wyłącznie zatem skarżąca mogła być wskazana jako strona tej decyzji. Tymczasem, jak wskazano wyżej, w decyzji organu I instancji jako strona postępowania wskazana została inna osoba /T. S./. Decyzja skierowana więc została do osoby niebędącej stroną w sprawie. Nie sposób podzielić stanowisko organu odwoławczego wyrażone w odpowiedzi na skargę, iż "decyzja została skierowana do strony, co jasno wynika z sentencji". Fakt, że rozstrzygnięcie decyzji dotyczy praw osoby, która jest w istocie stroną, nie zmienia w niczym oceny, że decyzję skierowano do innej osoby, która stroną nie jest. Oznaczenie strony jest odrębnym od rozstrzygnięcia elementem decyzji. Należy nadto podkreślić, że art.107 § 2 k.p.a. nakazuje oznaczyć w decyzji stronę, a nie jej pełnomocnika. Z punktu widzenia tego przepisu okoliczność, że decyzja doręczona winna być pełnomocnikowi /por.: art.40 § 2 k.p.a./ nie ma żadnego znaczenia. Skierowanie przez organ I instancji decyzji do osoby innej niż strona stanowi wadę będącą podstawą do stwierdzenia nieważności tej decyzji stosownie do art.156 § 1 pkt 4 k.p.a., zaś utrzymanie takiej decyzji w mocy przez organ odwoławczy narusza przepisy prawa /art.138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art.28 i art.107 § 2 k.p.a. w związku z art.18 ustawy o płatnościach/ w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Wobec faktu, iż zaskarżoną decyzją utrzymana została w mocy decyzja skierowana do osoby niebędącej stroną, odnoszenie się do zarzutów skargi w zakresie zgodności z prawem samego rozstrzygnięcia tej decyzji uznać należy za bezprzedmiotowe. Biorąc powyższe pod uwagę należało zaskarżoną decyzję uchylić na podstawie art.145 § 1 pkt 1 lit.c/ ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz.1270 ze zm./ oraz stwierdzić nieważność decyzji organu I instancji stosownie do art.145 § 1 pkt 2 tej ustawy.