I SA/Lu 15/16

PostanowienieWSA w Lublinie2016-02-08

Skład orzekający: Marcin Małek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy sytuacja finansowa strony, obejmująca niskie dochody, zadłużenie i brak oszczędności, uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitego zwolnienia od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnosądowym?
Ratio decidendi
Referendarz sądowy uznał, że sytuacja finansowa strony, charakteryzująca się niskimi dochodami z pracy małżonki, znacznym zadłużeniem, brakiem oszczędności oraz koniecznością spłaty kredytu i zobowiązań podatkowych, uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitego zwolnienia od kosztów sądowych. Poniesienie kosztów sądowych spowodowałoby uszczerbek w utrzymaniu koniecznym dla pięcioosobowej rodziny.
Stan faktyczny
Skarżący R. M. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej dotyczącą rozłożenia na raty zaległości podatkowej. Wnioskodawca podniósł, że jest bezrobotny, a jego pięcioosobowa rodzina utrzymuje się z wynagrodzenia małżonki. Rodzina zamieszkuje w domu rodziców wnioskodawcy, którzy ponoszą koszty jego utrzymania. Wnioskodawca posiada jedynie nieruchomość rolną o pow. 0,5 ha, nie ma oszczędności, spłaca kredyt bankowy i posiada zadłużenie podatkowe.
Rozstrzygnięcie
Referendarz sądowy postanowił zwolnić R. M. z obowiązku uiszczania kosztów sądowych w całości.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Marcin Małek po rozpoznaniu w dniu 8 lutego 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R. M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi B. M. i R. M. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] października 2015 r. nr [...] [...] w przedmiocie rozłożenia na raty zaległości podatkowej p o s t a n a w i a zwolnić R. M. z obowiązku uiszczania kosztów sądowych w całości. Wnioskiem złożonym w odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 500 zł, skarżący zwrócił się o zwolnienie go od kosztów sądowych, z uwagi na złą sytuację finansową. W jego motywach podniósł, że prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z małżonką oraz trójką dzieci w wieku 17, 23 i 24 lat. Skarżący jest osobą bezrobotną, a cała rodzina utrzymuje się z wynagrodzenia za pracę jego małżonki w kwocie [...]zł netto. Rodzina zamieszkuje w domu należącym do rodziców skarżącego, którzy ponoszą koszty jego utrzymania. Jedyny majątek wnioskodawcy to nieruchomość rolna o pow. 0,5 ha. Strona nie posiadają przy tym żadnych oszczędności, papierów wartościowych ani innych wartościowych przedmiotów. Spłaca natomiast kredyt bankowy i posiada zadłużenie podatkowe na kwotę około [...] zł. Referendarz sądowy zważył, co następuje: Wniosek strony obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych. Na te koszty składają się opłaty i wydatki sądowe. Ze względu na tak zakreślone granice wniosku, strona wnioskująca zobowiązana jest udowodnić, że poniesienie kosztów sądowych w postaci opłat sądowych i wydatków sądowych, spowoduje znaczne obniżenie warunków minimalnej egzystencji. Jak bowiem stanowi art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej jako "p.p.s.a.), przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym jest możliwe, jeżeli strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Dokonana w tym kontekście analiza stanu rodzinnego i majątkowego wnioskodawcy doprowadziła do konkluzji, że okoliczności sprawy uzasadniają uwzględnienie zgłoszonego żądania. W aktualnej sytuacji procesowej, w jakiej znajdują się małżonkowie, koszty sądowe obejmują wpisy sądowe w czterech zawisłych jednocześnie przed sądem sprawach w łącznej wysokości 2.000 zł (4x500 zł). Oprócz tej kwoty skarżący mogą na kolejnych etapach być zobowiązani do uiszczenia wpisów należnych z tytułu wniesienia zażalenia, skargi kasacyjnej czy opłaty kancelaryjnej z tytułu sporządzenia uzasadnienia wyroku. Należy natomiast zauważyć, że pięcioosobowa rodzina strony dysponuje dochodem wynoszącym około [...] zł miesięcznie (wynagrodzenie za pracę małżonki skarżącego), który dodatkowo obciążony jest potrąceniami komorniczymi. Za wiarygodne przy tym referendarz sądowy uznał podane przez stronę wartości dotyczące kosztów niezbędnego utrzymania w tym ponoszenia wydatków na spłatę zaciągniętych zobowiązań, których łączna wysokość w znacznym stopniu pochłania dochody rodziny. W tej sytuacji opłacenie kosztów sądowych spowodowałoby uszczerbek w utrzymaniu koniecznym rodziny, co uzasadnia uwzględnienie złożonego wniosku. Ponadto przy rozpoznawaniu wniosku wzięto pod uwagę, iż skarżący nie posiada żadnych zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych. W tej sytuacji, w ocenie referendarza sądowego, strona nie ma możliwości poniesienia kosztów postępowania sądowego, a tym samym wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Podkreślić jednocześnie należy, że zgodnie z treścią art. 249 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy może być cofnięte w całości lub w części, jeżeli okaże się, że okoliczności, na podstawie których je przyznano, nie istniały lub przestały istnieć. Z tych względów oraz na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., orzeczono jak na wstępie.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło