I SA/Lu 152/10

PostanowienieWSA w Lublinie2010-07-14

Skład orzekający: Halina Chitrosz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym powinien zostać uwzględniony, jeśli skarżący dysponuje dochodami, które po odliczeniu niezbędnych kosztów utrzymania, pozwalają na pokrycie części opłat sądowych, a także pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z małżonkiem?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że prawo pomocy w zakresie całkowitym nie może zostać przyznane, gdy skarżący, mimo niskich dochodów, dysponuje środkami pozwalającymi na pokrycie części opłat sądowych, zwłaszcza gdy pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z małżonkiem, a jego dochody wraz z dochodami małżonka pozwalają na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych. W takich okolicznościach zasadne jest przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od części opłat sądowych i ustanowienie pełnomocnika.
Stan faktyczny
Skarżący J. G. złożył skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie odpowiedzialności osoby trzeciej za zaległości podatkowe. W związku z wezwaniem do uiszczenia wpisu sądowego, skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, domagając się zwolnienia od wpisu i ustanowienia radcy prawnego. Jako uzasadnienie podał niskie dochody z emerytury i trudności w pokryciu kosztów postępowania.
Rozstrzygnięcie
1. Przyznano J. G. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od wpisu sądowego od skargi powyżej 300 zł oraz ustanowienie radcy prawnego. 2. Oddalono wniosek w pozostałej części.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Halina Chitrosz po rozpoznaniu w dniu 14 lipca 2010 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odpowiedzialności osoby trzeciej za zaległości podatkowe z tytułu podatku od nieruchomości za lata 2004 -2006 i odsetki postanawia: 1. przyznać J. G. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od wpisu sądowego od skargi powyżej 300 zł (trzysta złotych) oraz ustanowienie radcy prawnego, 2. oddalić wniosek w pozostałej części. W dniu 3 marca 2010 r. do tutejszego sądu wpłynęła skarga J. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...]. W związku z wezwaniem do uiszczenia wpisu w wysokości 500 zł, w dniu 15 marca 2010 r. wpłynął do sądu wniosek skarżącego o zwolnienie go od wpisu. Składając następnie, na wezwanie sądu, wypełniony formularz PPF J. G. wskazał, iż żąda zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego. W uzasadnieniu podał, że będąc emerytem z miesięcznym dochodem w granicach 1250 zł opłacenie kwoty 500 zł stanowiłoby dla niego trudność nie do pokonania. Dodatkowo skarżący podał, iż we wspólnym gospodarstwie domowym pozostaje z żoną, której miesięczny dochód z tytułu świadczenia emerytalnego wynosi 1504 zł. Ponadto, w wykonaniu wezwania z dnia 4 maja 2010 r., J. G. oświadczył na piśmie, że miesięczne jego wydatki związane z utrzymaniem domu wynoszą około 1230 zł. W kwocie tej mieści się m.in. spłata doraźnych pożyczek określona przez wnioskodawcę na sumę ok. 120 zł miesięcznie. Jednoczenie skarżący wyjaśnił, iż nie korzysta z żadnej pomocy instytucji państwowych czy prywatnych, pod jakąkolwiek postacią, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 245 § 1-3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) powoływanej dalej jako p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Zakres całkowity oznacza zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika w osobie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko do wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie pełnomocnika. Z wniosku skarżącego złożonego na formularzu PPF (k. 22-23) wynika, iż intencją jego było przyznanie mu zwolnienia w zakresie całkowitym. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. prawo pomocy może zostać przyznane w zakresie całkowitym gdy osoba wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Należy w tym miejscu podkreślić, iż pomoc w zakresie całkowitym powinna służyć jedynie takim osobom, które nie posiadają żadnych dochodów i utrzymują się z pomocy państwa lub osób trzecich. Ewentualnie, na taką pomoc zasługują osoby, których dochody są na tyle niskie, iż nie są w stanie pokryć najistotniejszych potrzeb życiowych. W niniejszej sprawie mamy do czynienia z sytuacją, w której skarżący dysponuje emeryturą wynosząca 2229, 53 zł (dochód za kwiecień 2010 r). Jak wynika z odcinka świadczenia (k. 28). Dochód jest pomniejszany od składkę zdrowotną i zaliczkę na podatek (łącznie 382,66 zł) co daje kwotę 1846,87 zł. Jednakże kwota ta podlega jeszcze innym potrąceniom (nieokreślonym przez skarżącego) ponieważ do wypłaty pozostaje 1289,49 zł. Z analizy ponoszonych kosztów na utrzymanie wynika, iż skarżący dysponuje miesięcznie wolną kwotą 180 zł. Sąd przy tym nie wziął pod uwagę kwoty 120 zł jaka została wykazana na spłatę zaciąganych pożyczek. Brak jest bowiem podstaw aby zobowiązania strony dotyczące innych podmiotów aniżeli Skarb Państwa zyskiwały pierwszeństwo przed koniecznymi opłatami związanymi z prowadzeniem postępowania sądowego. Mimo, iż środki jakie pozostają J. G. są minimalne, nie można tracić z pola widzenia faktu, iż pozostaje on w związku małżeńskim tworząc i prowadząc z żoną wspólne gospodarstwo domowe. Oznacza to, iż środki pieniężne uzyskiwane przez oboje małżonków są wspólne i mogą zostać rozdysponowane na inne cele niż tylko te związane z niezbędnymi potrzebami życiowymi. Wobec tego suma środków finansowych jaka pozostaje skarżącemu wynosi ok. 1680 zł. Oznacza to, iż przyznanie prawa pomocy w całości nie jest możliwe. Sąd uznał za zasadne przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym stwierdzając, iż poniesienie wpisu w kwocie 300 zł nie spowoduje uszczerbku koniecznego utrzymania skarżącego i jego żony. Skarga została wniesiona do sądu w styczniu 2010 r., a więc istniała realna możliwość poczynienia stosownych oszczędności na wypadek konieczności uiszczenia wpisu. Zwolnienie ponad wspomnianą kwotę wiązałoby się z przeznaczaniem na wpis kwoty 60 miesięcznie z łącznej sumy dochodów 1680 zł. Przy tym należy pamiętać, że jest to kwota pozostała po opłaceniu kosztów związanych z mieszkaniem, wyżywieniem i lekami. Jednocześnie sąd uznał za uzasadnione ustanowienie radcy prawnego, którego wynagrodzenie mogłoby przewyższyć możliwości finansowe skarżącego. W świetle powyższych okoliczności należało orzec jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło